Xóa “nghèo thông tin” về những quy định mới của thị trường quốc tế

Hội nghị cập nhật các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) trong Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) và các yêu cầu mới của thị trường Trung Quốc đối với nông, lâm, thủy sản xuất khẩu vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp tổ chức ngày 14/5 theo phương thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến.

Mục tiêu nhằm xóa “nghèo thông tin” về các quy chuẩn kỹ thuật quốc tế cho các doanh nghiệp, hợp tác xã nông sản Việt, trong bối cảnh thông tin chính xác và kịp thời về chính sách thị trường được coi là nguồn lực quan trọng không kém vốn hay công nghệ. 

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhấn mạnh, việc tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTAs), đặc biệt là Hiệp định RCEP, mở ra nhiều cơ hội cho nông sản, thực phẩm Việt Nam tiếp cận sâu hơn với các thị trường quốc tế. Tuy nhiên, Hiệp định này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao của các nước nhập khẩu về an toàn thực phẩm, kiểm dịch động, thực vật, truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn, bao gói và quản lý vùng nguyên liệu.

Với lợi thế về vị trí địa lý, nhu cầu tiêu dùng lớn và quan hệ thương mại truyền thống, Trung Quốc là một trong những thị trường xuất khẩu rất quan trọng cho nông sản, thực phẩm của Việt Nam. Quốc gia này đang ngày càng hoàn thiện hệ thống quản lý đối với thực phẩm nhập khẩu.

Thông tin đáng chú ý, từ ngày 1/6 tới, Trung Quốc sẽ chính thức áp dụng Nghị định số 280 thay thế Lệnh 248 về đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm ở nước ngoài xuất khẩu vào Trung Quốc. Sự thay đổi này có tác động trực tiếp và sâu rộng đến chuỗi sản xuất, chế biến và xuất khẩu của Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhận định: "Việc đáp ứng các yêu cầu SPS không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để duy trì thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh". 

Theo Thứ trưởng, nếu doanh nghiệp không chủ động nắm bắt quy định mới, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và hệ thống kiểm soát chất lượng, nguy cơ gián đoạn xuất khẩu hoàn toàn có thể xảy ra.

Thực tế, không chỉ có Nghị định 280, phía Trung Quốc (Tổng cục Hải quan Trung Quốc - GACC) còn liên tục cập nhật các thông báo mới về ghi nhãn, bao gói và truy xuất nguồn gốc như Thông báo số 219 ngày 7/11/2025 và Thông báo số 27 ngày 18/3/2026 . Sự dồn dập ban hành các quy định mới khiến việc cập nhật thông tin thường xuyên có ý nghĩa rất quan trọng đối sự "sinh tồn" của doanh nghiệp nông sản.

W-Nong san.jpg
Việc thực thi hiệu quả các quy định SPS không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn là minh chứng cho tính minh bạch và uy tín của nông sản Việt Nam.

Chủ động xây dựng năng lực cạnh tranh

Giảm nghèo thông tin chỉ thực sự hiệu quả khi không chỉ dừng lại ở việc các doanh nghiệp, hợp tác xã nông sản biết các quy định, mà phải chuyển hóa thông tin thành hành động để thay đổi tư duy sản xuất.

Trong khuôn khổ Hiệp định RCEP (khu vực kết nối các nền kinh tế lớn như ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc), các cam kết SPS đòi hỏi một trình độ tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo thông lệ quốc tế khá cao.

Hội nghị được tổ chức tại Đắk Lắk - vùng sản xuất trọng điểm các mặt hàng cà phê, hồ tiêu, trái cây - nhằm đưa thông tin đến tận tay những chủ thể sản xuất chủ lực.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh tầm quan trọng của hội nghị lần này: "Đây là cơ hội để trang bị kiến thức cần thiết, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tiếp cận các thị trường giàu tiềm năng, từ đó thúc đẩy xuất khẩu theo hướng an toàn, chất lượng và bền vững".

Để giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt kỹ năng thực hành, các chuyên gia từ các đơn vị chuyên trách của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ đã trực tiếp hướng dẫn quy trình đăng ký cho từng nhóm sản phẩm cụ thể gồm: Hướng dẫn đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm có nguồn gốc thực vật xuất khẩu sang Trung Quốc; Hướng dẫn đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc; Hướng dẫn đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm có nguồn gốc động vật xuất khẩu sang Trung Quốc; Quy định về ghi nhãn, bao gói nông sản thực phẩm của một số thị trường trong khu vực RCEP và các vấn đề cần lưu ý đối với thị trường Trung Quốc.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định việc nâng cao năng lực thực thi SPS là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Mục tiêu cốt lõi nhằm giúp các đơn vị sản xuất chuyển từ tư duy "đáp ứng yêu cầu thị trường" sang "chủ động xây dựng năng lực cạnh tranh bằng tiêu chuẩn, chất lượng và tính minh bạch".

"Với sự tham gia trách nhiệm của các bên, chúng ta sẽ hỗ trợ các chủ thể sản xuất, chế biến chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường, đóng góp vào sự phát triển bền vững của nông sản Việt trên trường quốc tế", Thứ trưởng Võ Văn Hưng bày tỏ.

Việc thực thi hiệu quả các quy định SPS không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn là minh chứng cho tính minh bạch và uy tín của nông sản Việt Nam. Khi thông tin không còn là "rào cản", nông sản Việt Nam sẽ có một “bệ phóng” vững chắc để tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.