Nội dung trên được nêu trong dự thảo Nghị quyết của HĐND TP Hà Nội về cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị. Theo dự thảo, kinh phí hỗ trợ di dời, bồi thường, tái định cư và tạm cư chủ yếu do nhà đầu tư bảo đảm, ngoài ra còn huy động từ các nguồn hợp pháp khác như quỹ hỗ trợ hoặc đóng góp tự nguyện của người dân.

Đối với các dự án phục vụ hạ tầng xã hội, công trình công cộng không có mục đích để ở, người bị thu hồi đất có thể được ưu tiên bố trí đất ở tái định cư, tùy thuộc quỹ đất của thành phố.

Với các dự án tái thiết đô thị có công trình nhà ở, người dân được xem xét bố trí tái định cư tại chỗ. Trường hợp nhà đầu tư đề xuất phương án khác nhằm bảo đảm hiệu quả tài chính và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, phương án này có thể được áp dụng. 
 

giải phóng mặt bằng.jpg
Giải phóng mặt bằng phục vụ dự án xây cầu Tứ Liên bắc qua sông Hồng. Ảnh: Thạch Thảo

Một trong những nội dung đáng chú ý là người đủ điều kiện tái định cư nhưng không có nhu cầu mua nhà tái định cư hoặc người không đủ điều kiện tái định cư nhưng khó khăn về nhà ở sẽ được lựa chọn mua, thuê nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố. Nhóm này không phải bốc thăm, không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở, đối tượng hay thu nhập theo quy định hiện hành.

Chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất thuộc dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị trong thời gian chờ bố trí tái định cư được UBND TP xem xét bố trí tạm cư vào quỹ nhà tái định cư, tạm cư trên cơ sở cân đối các quỹ nhà của thành phố.

Hỗ trợ 6 tháng lương tối thiểu vùng để ổn định sản xuất, kinh doanh

Trường hợp thành phố bố trí được quỹ nhà tạm cư, chủ đầu tư sẽ được hỗ trợ 100% tiền thuê nhà trong tối đa 3 năm theo tiến độ dự án được phê duyệt. Từ năm thứ tư đến hết năm thứ năm, thành phố hỗ trợ 50% chi phí thuê nhà, phần còn lại do chủ đầu tư chi trả. Sau thời gian này, chủ đầu tư phải tự thanh toán toàn bộ chi phí thuê nhà.

Nếu người dân tự bố trí chỗ ở tạm thời, chủ đầu tư có trách nhiệm thanh toán tiền hỗ trợ với mức không thấp hơn quy định về giải phóng mặt bằng của thành phố.

Ngoài các khoản bồi thường hiện hành, dự thảo còn đề xuất một số chính sách hỗ trợ bổ sung. Đáng chú ý, các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị sẽ áp dụng cơ chế thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng, với mức tối đa tương đương các dự án đầu tư trọng điểm của thành phố.

Đặc biệt, người dân được hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh. Theo đó, người trong độ tuổi lao động phải di dời chỗ ở và có nguồn thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ tại khu vực thực hiện dự án sẽ được hỗ trợ ổn định sản xuất, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm. Mức hỗ trợ bằng 6 tháng lương tối thiểu vùng, được chi trả một lần cùng tiền bồi thường.

Mỗi hộ gia đình cũng được vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh với hạn mức tương đương 36 tháng lương tối thiểu vùng tại thời điểm triển khai dự án.

Đối với việc di dời mồ mả, ngoài khoản bồi thường theo quy định hiện hành, người dân còn được hỗ trợ thêm 10 triệu đồng cho mỗi ngôi mộ.

Các loại hình dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị

1. Dự án chỉnh trang công trình hoặc một nhóm công trình xây dựng tại một khu vực cụ thể là dự án cải tạo nâng cấp kiến trúc, kết cấu các công trình trong một khu vực hoặc một tuyến hạ tầng hiện hữu (gồm: tuyến đường giao thông có hoặc không có hạ ngầm đường điện, đường dây năng lượng, đường dây thông tin hoặc tuyến cấp nước, thoát nước và các công trình hạ tầng khác trong phạm vi dự án) mà không làm thay đổi cấu trúc hiện có trong phạm vi khu vực chỉnh trang, tuân thủ quy hoạch đã được phê duyệt.

2. Dự án bảo vệ, tu bổ công trình hoặc một nhóm công trình, khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử, thiên nhiên, kiến trúc, cảnh quan đô thị là tập hợp đề xuất biện pháp bảo quản, tu bổ, phục hồi các yếu tố gốc cấu thành công trình văn hóa, di tích, lịch sử, thiên nhiên, kiến trúc, cảnh quan đô thị và các yếu tố khác có liên quan nhằm bảo vệ và phát huy giá trị công trình kiến trúc, cảnh quan đô thị, nâng cao bản sắc văn hóa, lịch sử theo định hướng phát triển đô thị thông minh, bền vững.

3. Dự án tái thiết một khu vực đô thị cụ thể là dự án đầu tư xây dựng mới các công trình kiến trúc và hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trên nền các công trình hiện trạng đã được phá dỡ theo quy hoạch đô thị được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Khu vực tái thiết đô thị được nghiên cứu trên cơ sở phạm vi quy mô diện tích một đơn vị ở để bảo đảm cân đối hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo quy hoạch phân khu đô thị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

4. Dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư thuộc trường hợp phá dỡ theo quy định của pháp luật về nhà ở hoặc dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư không thuộc trường hợp phá dỡ nhưng gắn với cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị.