Giai đoạn 2016-2019, Mazda3 là cái tên được nhiều người trẻ mơ ước sở hữu nhờ thiết kế thời thượng, cảm giác lái thể thao và hàng loạt trang bị vượt trội so với các đối thủ cùng phân khúc. Thế nhưng chỉ sau vài năm, ánh hào quang ấy dần biến mất.

Trong khi đó, Mazda CX-5 lại đi theo quỹ đạo gần như trái ngược khi doanh số tăng dần theo từng năm, liên tục thống trị phân khúc SUV/crossover cỡ C và trở thành trụ cột doanh số của Mazda tại Việt Nam ở thời điểm hiện tại.

avatar Mazda3 vs CX 5.jpg
Sự đối lập giữa Mazda CX-5 và Mazda3 phản ánh rõ nét những thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng ô tô của người Việt

Một xe đang "gánh" cả thương hiệu, xe còn lại chạm đáy doanh số

Trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát, Mazda3 luôn là "đầu tàu" doanh số của THACO-Mazda với sản lượng ổn định quanh mốc 10.000 xe mỗi năm. Giai đoạn đỉnh cao rơi vào năm 2018 và 2019, khi mẫu sedan hạng C này lần lượt đạt doanh số 13.446 và 13.761 xe, dẫn đầu danh mục sản phẩm của Mazda tại Việt Nam.

Nhưng kể từ năm 2020, doanh số của Mazda3 liên tục đi xuống. Cả năm 2025, mẫu xe này chỉ bàn giao được 3.102 xe, giảm gần 80% so với thời kỳ đỉnh cao. Sáu tháng đầu năm 2026, Mazda3 tiếp tục lập đáy mới với 1.566 xe bán ra, tương đương bình quân chỉ khoảng 261 xe mỗi tháng.

Đây là mức doanh số thấp nhất của Mazda3 kể từ khi được THACO lắp ráp và phân phối tại Việt Nam vào năm 2011. Từ vị thế từng là mẫu xe bán chạy nhất của hãng xe Nhật Bản, Mazda3 hiện chỉ còn xếp trên bộ đôi crossover cỡ nhỏ CX-3 và CX-30 trong danh mục sản phẩm của hãng.

Trong khi Mazda3 lao dốc, THACO nhanh chóng có một "đầu tàu" mới là CX-5. Mẫu xe gầm cao này không chỉ lấp khoảng trống về doanh số mà còn trở thành trụ cột mới của thương hiệu Mazda tại Việt Nam từ khoảng năm 2020 đến nay.

Góp mặt ở một trong những phân khúc cạnh tranh khốc liệt nhất thị trường - SUV/crossover cỡ C cùng hàng loạt đối thủ nặng ký như Ford Territory, Hyundai Tucson, Honda CR-V, KIA Sportage hay Mitsubishi Outlander/Destinator..., Mazda CX-5 vẫn tỏ ra có sức hút đặc biệt với khách Việt và dẫn đầu phân khúc.

Ba năm gần đây, doanh số CX-5 luôn duy trì quanh mức 15.000 xe mỗi năm, đỉnh cao nhất là mốc 16.808 chiếc vào năm 2023, đồng thời liên tục nằm trong nhóm ba mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong bán chạy nhất thị trường.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, CX-5 đạt doanh số 8.123 xe, tiếp tục là mẫu xe "gà đẻ trứng vàng" của Mazda tại Việt Nam khi đóng góp hơn 51% tổng doanh số của toàn thương hiệu.

mazda cx 5.jpeg
Mazda CX-5 đang chiếm tới hơn 51% tổng doanh số của hãng tại thị trường Việt Nam. Ảnh: THACO

Sự đổi ngôi phản ánh thị hiếu của thị trường

Nếu chỉ xét ở khía cạnh sản phẩm, Mazda3 không phải là một mẫu xe lỗi thời. Ngôn ngữ thiết kế KODO vẫn giữ được sức hút, khoang nội thất theo triết lý tối giản chưa bị lạc hậu, trong khi cảm giác lái vẫn là một trong những điểm mạnh của mẫu sedan hạng C này.

Ở chiều ngược lại, Mazda CX-5 dù đã trải qua nhiều lần nâng cấp nhưng về cơ bản không có sự thay đổi mang tính đột phá về thiết kế hay trang bị. Điều đó cho thấy khoảng cách doanh số giữa hai mẫu xe không đến từ bản thân sản phẩm, mà chủ yếu phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng.

Trong khoảng 5 năm trở lại đây, xu hướng tiêu dùng ô tô tại thị trường Việt Nam đã dịch chuyển mạnh từ sedan sang các dòng xe gầm cao như SUV/crossover. Người dùng ngày càng ưu tiên vị trí ngồi cao ráo, khoảng sáng gầm lớn, khoang hành lý rộng và khả năng vận hành linh hoạt trên nhiều điều kiện đường sá.

Mazda3.webp
Mazda3 nói riêng và sedan cỡ C nói chung đang bị mất đi thị phần. Ảnh: THACO

Điều đó khiến những mẫu sedan cỡ C nói chung đều gặp khó, không riêng Mazda3. Tất cả các đối thủ của Mazda3 như Hyundai Elantra, KIA K3, Honda Civic... cũng đều ghi nhận doanh số giảm đáng kể so với thời kỳ đỉnh cao. Thậm chí một "tượng đài" như Toyota Corolla Altis đã vừa phải dừng bán tại Việt Nam sau xấp xỉ 30 năm góp mặt.

Với ngân sách quanh 700 triệu đồng, người mua ngày nay có rất nhiều lựa chọn từ SUV cỡ B/B+, MPV hay thậm chí xe hybrid. Điều này khiến lợi thế truyền thống của Mazda3 về thiết kế và cảm giác lái không còn đủ sức tạo khác biệt.

Trong khi đó, CX-5 lại đáp ứng gần như đầy đủ nhu cầu như có không gian rộng rãi cho gia đình, nhiều phiên bản lựa chọn, trang bị phong phú và chiến lược giá linh hoạt.

Một nghịch lý khác cũng khiến Mazda3 mất dần sức hút là sự cạnh tranh đến từ... chính người anh em cùng thương hiệu.

Trong nhiều đợt khuyến mại, khoảng cách giữa Mazda3 bản cao và Mazda CX-5 bản tiêu chuẩn chỉ còn trên dưới 100 triệu đồng.

Với mức chênh lệch không quá lớn, nhiều khách hàng sẵn sàng cố thêm để sở hữu một chiếc SUV cỡ C rộng rãi, đa dụng và giữ giá tốt hơn. Nói cách khác, CX-5 không chỉ lấy khách từ các đối thủ mà còn thu hút cả nhóm khách hàng vốn trước đây sẽ chọn Mazda3.

Câu chuyện của CX-5 và Mazda3 vì thế không đơn thuần là thành công hay thất bại của hai sản phẩm. Đó là minh chứng rõ ràng cho sự thay đổi trong nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam.

Khi dòng xe gầm cao trở thành lựa chọn chủ đạo, một mẫu sedan dù đẹp, lái hay và liên tục giảm giá vẫn khó có thể tìm lại thời kỳ hoàng kim nếu không tạo ra một giá trị mới đủ sức thuyết phục khách hàng.

Bạn có góc nhìn thế nào về nội dung trên? Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết về Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!