Hợp tác nghề cá ở Biển Đông: Ai hủy diệt các rạn san hô, làm cạn kiệt nguồn cá?

Đánh bắt cá là một trong những vấn đề nóng bỏng nhất, làm đau đầu các nhà quản lý quốc gia ở khu vực Biển Đông.

Đánh bắt cá là một trong những vấn đề nóng bỏng nhất, làm đau đầu các nhà quản lý quốc gia ở khu vực Biển Đông.

Việc đánh bắt cá quá mức, đánh bắt cá trái phép (IUU Fishing) và việc sử dụng những phương thức đánh cá mang tính chất hủy diệt vượt quá khả năng chịu đựng của môi trường hàng hải hiện nay đã dẫn đến sự suy giảm đáng báo động về nguồn cá ở khu vực này. Hiện nay trữ lượng cá ở khu vực Biển Đông chỉ còn khoảng 5% nguồn cá của những năm 1990.

Tại Hội thảo Đối thoại biển lần thứ hai về “Hợp tác nghề cá ở Biển Đông” do Học viện Ngoại giao phối hợp cùng Quỹ Konrad Adenauer Stiftung (KAS) và Đại sứ quán Australia tổ chức cuối tuần trước, Đại úy Martin A.Sebastian – Viện Biển Malaysia, các nhà quan sát đã phân tích thực trạng chỉ ra những tác động về mặt kinh tế của các hoạt động suy kiệt nguồn cá tại Biển Đông.

Nghiên cứu của TS Vũ Thanh Ca – Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ rõ, chính việc đánh bắt cá quá mức, đánh bắt trái phép và sử dụng các phương pháp đánh bắt mang tính hủy diệt cùng các hoạt động cải tạo đảo của Trung Quốc trong thời gian qua đã hủy diệt các rạn san hô, điều này làm suy giảm cạn kiệt nguồn cá.

{keywords}
Tàu cá Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Theo ông Ca, những phương pháp đánh bắt cá mang tính chất hủy diệt bao gồm: Đánh bắt bằng mìn nổ, lưới cào đáy, hay việc Trung Quốc tiến hành xây dựng trái phép một số đảo nhân tạo ở trung tâm khu vực Biển Đông với diện tích hơn 160 cây số vuông, cũng làm ảnh hưởng tới các rạn san hô trong vùng này và tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực cho môi trường sinh thái biển. Dự tính sẽ mất khoảng 5 tỷ đô la do rạn san hô bị hủy hoại bởi những hoạt động xây dựng trái phép này.

Tình hình sẽ còn tệ hại hơn, có thể mất trắng nguồn lợi hải sản ở khu vực Biển Đông. Muốn bảo vệ rạn san hô cần phải chấm dứt ngay tình trạng đánh bắt cá quá mức và kiểm soát, duy trì nguồn cá ở mức đủ có thể duy trì đa dạng sinh học và tạo cơ sở cho san hô phục hồi.

Đại úy Sebastian, đến từ Malaysia cho rằng, có rất nhiều bên liên quan đến hoạt động đánh bắt cá trái phép nhưng chưa có một tổ chức đóng vai trò trung tâm có thể điều phối tất cả các bên liên quan này để từ đó đưa ra một giải pháp toàn diện. Hiện nay vẫn đang tiếp tục tìm kiếm và xây dựng cơ chế mới đó.

Một trong những giải pháp quan trọng trong việc đảm bảo an ninh an toàn hàng hải, ngăn chặn các hoạt động đánh bắt trái phép là xây dựng cộng đồng tham gia bảo đảm an ninh chứ không chỉ có việc tuần tra chung. Như vậy, việc đầu tư nhiều vào các trang thiết bị mới như tăng số lượng tàu tuần tra chưa hẳn đã là giải pháp hữu hiệu.

Ông Sebastian gợi ý, để tạo ra một đường an ninh dọc bờ biển không thì không chỉ là việc trang bị vũ khí, phương tiện cho lực lượng cảnh sát biển mà điều quan trọng không kém là phải xây dựng được một cộng đồng chung tay, góp sức duy trì an ninh. Cộng đồng này là những người ngư dân và các cấp quản lý. Không ai khác, chính người dân có thể đóng vai trò giám sát hiệu quả, nhờ kinh nghiệm và am hiểu địa bàn. Khi phát hiện vấn đề họ sẽ kịp thời báo động cho các nhà chức trách.

Bàn về sự hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực Biển Đông, tiến sỹ Shafiah Muhibat - Trường Nghiên cứu quốc tế S.Rajaratnam, Singapore cho biết, hiện có khoảng hơn hai mươi Hiệp định song phương hiện nay có hiệu lực với các quốc gia trong khu vực, tuy nhiên vẫn thiếu cơ chế hợp tác song phương để giải quyết những tranh chấp xảy ra trong việc đánh bắt cá ở vùng Biển Đông.

Do vậy, để bảo vệ nguồn cá, cũng là bảo vệ sinh kế cho số đông các ngư dân trong khu vực, nhiều ý kiến cho rằng, mỗi quốc gia cần xây dựng cơ chế thảo thuận, thiết lập ban thư kí thẩm định giám sát thực thi các thoả thuận và gửi đến lãnh đạo các quốc gia thành viên trong khu vực, mỗi năm cơ chế này sửa đổi một lần cho phù hợp. Cơ chế ấy không chỉ nội khối ASEAN mà rộng rãi hơn và gắn liền với cơ chế Liên Hiệp Quốc. Đồng thời, các quốc gia cũng cần xây dựng cơ chế đưa ra được mức trần sản lượng đánh bắt cho các khu vực lãnh hải chung.

Vì chỉ khi có các cơ chế rõ ràng thì mới có thể giải quyết được vấn đề như chuyện cạn kiệt nguồn cá tại Biển Đông mà chúng ta đang chứng kiến.

Tại họp báo thường kỳ chiều 22/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã nói về việc Bộ Nông nghiệp TQ thông báo điều chỉnh quy chế cấm đánh bắt cá trên biển bao gồm một số vùng biển của Việt Nam có hiệu lực từ ngày 1/5 tới.

Bà Lê Thị Thu Hằng nêu rõ: "Việt Nam phản đối và kiên quyết bác bỏ quyết định đơn phương này của phía TQ. Việt Nam có đầy đủ căn cứ pháp lý và bằng chứng lịch sử để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cũng như các quyền hợp pháp đối với các vùng biển được xác định phù hợp với các quy định trong Công ước của LHQ về Luật Biển năm 1982.

Quy chế này xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, vi phạm các quyền và lợi ích pháp lý của Việt Nam trên các vùng biển của mình, vi phạm luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của LHQ về Luật Biển 1982, đi ngược lại tinh thần và lời văn của Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông, trái với thỏa thuận về các nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam - TQ, không phù hợp với thỏa thuận quan trọng lãnh đạo cấp cao hai nước đã đạt được về kiểm soát tốt bất đồng trên biển”.

Lan Anh

‘Biển Đông trong lợi ích sống còn của Australia’

‘Biển Đông trong lợi ích sống còn của Australia’

“Biển Đông là một phần quan trọng trong lợi ích sống còn của Australia, bởi phần lớn các đối tác chủ chốt của quốc gia này đều giao thương với họ thông qua tuyến hàng hải.” – TS Trần Việt Thái nhận định.

Chuyện Biển Đông, liệu ông Trump có sập bẫy?

Chuyện Biển Đông, liệu ông Trump có sập bẫy?

Các ý định của ông Trump, cũng có thể nói là các kế hoạch của nước Mỹ thông qua văn bản NSS là tích cực nhằm đảm bảo hòa bình và an ninh tại Biển Đông.

Hàng trăm học giả mổ xẻ ‘điểm nóng hội tụ’ Biển Đông

Hàng trăm học giả mổ xẻ ‘điểm nóng hội tụ’ Biển Đông

Sáng nay, 27/11, Hội thảo Quốc tế lần 9 về Biển Đông với chủ đề “Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển khu vực” khai mạc tại TP.Hồ Chí Minh.

Biển Đông, an ninh khu vực sau ‘kịch tính TPP’

Biển Đông, an ninh khu vực sau ‘kịch tính TPP’

CPTPP sẽ có tác động lớn đối với hồ sơ Biển Đông vì khi lợi ích chung của 11 nước thành viên và các đồng minh bị đe doạ thì họ sẽ có những quyết định...

tin nổi bật

Đại sứ Mỹ: Chúng tôi mong có quan hệ mạnh mẽ với Việt Nam

Một trong những kết quả quan trọng của hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ là hai bên đã cam kết nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện. Hy vọng rằng trong tương lai gần, Mỹ sẽ có được kết quả tương tự với Việt Nam.

Đất và người nghèo, người giàu

“Các đại gia Việt Nam toàn liên quan đến bất động sản”. Câu nói nói này của chuyên gia kinh tế Pincus phản ánh đúng thực trạng diễn ra mấy chục năm qua và chúng ta cần làm rõ thực chất của quá trình đó.

Làn sóng thử nghiệm và tham vọng công nghệ của Trung Quốc

Khi đã có đủ điều kiện thị trường và kết nối quốc tế, Trung Quốc thực hiện bước thứ ba, giải phóng làn sóng nguồn lực gồm vốn đầu tư, cơ sở hạ tầng, các kỹ sư được đào tạo và sức mạnh hành chính.

Con đường đột phá công nghệ của Trung Quốc

Suốt nhiều thập kỷ, nhiều người Mỹ chế nhạo Trung Quốc là một quốc gia bắt chước, không có khả năng sáng tạo, chưa nói đến sự đổi mới mang tính đột phá.

Trước Chủ tịch Hồ Chí Minh, trí thức, văn nghệ sĩ thấy mình nhỏ bé

Chủ tịch Hồ Chí Minh, dù chưa phải là một đại trí thức được hiểu theo lối được đào tạo bài bản trường lớp, ấy vậy mà bằng kiến thức được đắp bồi từ đời sống thực tế, Người trở thành vĩ nhân của thời đại.

Phần Lan gia nhập NATO: Căng thẳng chờ phía trước

Chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine gây nhiều tác động đến trật tự quốc tế. Một trong những hệ quả của cuộc chiến chính là việc Phần Lan quyết định gia nhập NATO.

Hà Nội sẽ rà soát, thu hồi dự án bất động sản 'quây tôn'

Để Hà Nội cất cánh, trước hết cần dỡ bỏ các rào cản, di chuyển các chướng ngại vật đang nằm la liệt trên đường băng.

Thủ tướng thăm, làm việc tại Mỹ: Thông điệp của Việt Nam

Nếu Mỹ muốn tăng cường vai trò ở khu vực thì phải ủng hộ ASEAN nhiều hơn trong xử lý các vấn đề theo nguyên tắc: Hòa bình, ổn định, hợp tác, luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm ASEAN.

Ngăn chặn tham nhũng từ đầu, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn

Ban Nội chính TƯ phối hợp với Ban Tổ chức TƯ và các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan liên quan nghiên cứu, trình Bộ Chính trị, BCH TƯ xem xét, quyết định thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh.

Bộ trưởng Tài chính: Phát triển trái phiếu doanh nghiệp thành kênh huy động vốn bền vững

Sau các vụ việc như Tân Hoàng Minh, những vấn đề liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) đã nóng lên trong thời gian gần đây.

Canada: Giáo dục không rập khuôn, giáo viên tự chọn sách giáo khoa

Xứ sở lá phong không phụ thuộc vào sách giáo khoa. Giáo viên tự chuẩn bị kế hoạch giáo án, được khuyến khích sáng tạo để đáp ứng nhu cầu và sở thích của học sinh.

Người kế nhiệm Thủ tướng Singapore: Vị lãnh đạo 4G

Thủ tướng Singapore mới đây công bố, Bộ trưởng Tài chính Lawrence Wong sẽ là lãnh đạo thế hệ thứ tư (4G), mở đường cho ông trở thành người đứng đầu của đảo quốc sư tử.

Vị tướng quyết định nổ súng trước giờ G và trận đánh không có người hy sinh

Thượng tướng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Huy Hiệu là cán bộ trực tiếp chiến đấu và chỉ huy trên nhiều chiến trường ác liệt. Quảng Trị là nơi ông gắn bó nhiều nhất.

Cuộc gặp giữa Chủ tịch Fidel với ‘anh hùng toàn những gái xuân xanh’

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã 2 lần vào thăm, ngồi ăn bữa cơm đạm bạc với các nữ pháo thủ ngay tại trận địa. Chủ tịch Cuba Fidel Castro cũng về thăm đơn vị...

Chuyện những thiếu nữ làm bạn với khẩu pháo nòng dài

Kể về những năm tháng chiến đấu của Đại đội nữ pháo binh chuyên đánh tàu chiến Mỹ ngoài khơi tỉnh Quảng Bình, nét mặt các cô tươi hẳn lên…