Năm 2021, sáng kiến của Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) được Bộ Tư pháp giao triển khai thành Chương trình bình chọn, tôn vinh Gương sáng pháp luật. Đến năm 2026, hoạt động này tiếp tục được nâng tầm, gắn với công tác khen thưởng cấp Nhà nước và sự tham gia của Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) Trung ương.

Điều đặc biệt, có những đóng góp cho công tác xây dựng, thi hành pháp luật được ghi nhận bằng những quyết định, danh hiệu, phần thưởng trang trọng. Nhưng cũng có những cống hiến lặng thầm của cán bộ cơ sở, tuyên truyền viên pháp luật, hòa giải viên, già làng, trưởng bản hay những người dân bình thường dũng cảm bảo vệ lẽ phải. 

Họ có thể không xuất hiện thường xuyên trên các diễn đàn lớn, nhưng những việc làm cụ thể lại góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống.

Họ có thể là một người con của núi rừng, đã quên thân mình, lao vào bão lũ để cứu trợ nhân dân, đã tận tụy đồng hành để nhiều người trẻ lầm lạc trở về với thiện lương. Và họ đang từng ngày “truyền lửa” trong phát triển kinh tế và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Mục tiêu của Chương trình bình chọn, tôn vinh Gương sáng pháp luật không đơn thuần là trao danh hiệu cho những cá nhân có thành tích nổi bật. Quan trọng hơn, thông qua việc giới thiệu những con người và hành động cụ thể, Chương trình góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp về trách nhiệm công dân, tinh thần dấn thân, đức hy sinh và ý thức sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. 

W-1793890173390 7913413726152110000 7913413726152110000 743a61ab15a83c52e2da868207be7707 1391 (1).jpg
Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật trong đồng bào DTTS có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Năm 2026 mở rộng sự ghi nhận ở tầm quốc gia

Năm 2023, việc lựa chọn nhân vật không chỉ hướng tới những người có thành tích nổi bật trong cơ quan, tổ chức mà còn quan tâm đến các cá nhân có đóng góp thiết thực cho cộng đồng, những người bằng công việc hằng ngày góp phần đưa quy định pháp luật vào cuộc sống.

Mùa thứ ba năm 2025 ghi dấu bằng quy mô truyền thông và sức lan tỏa của Chương trình. Bên cạnh những điển hình tiên tiến trong các lĩnh vực trọng yếu của đời sống, nhiều câu chuyện về những người có đóng góp thầm lặng cũng được giới thiệu: Già làng, trưởng bản, cô giáo, người lính biên phòng ở vùng sâu, vùng xa, vùng phên giậu của Tổ quốc.

Năm 2025, Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2025 - quy mô quốc gia đã vinh danh “Gương sáng Pháp luật năm 2025” với 55 cá nhân tiêu biểu. Trong số này, có những tấm lòng quả cảm đến từ miền biên viễn như: Anh Ma Seo Chứ - Trưởng thôn Kho Vàng, xã Cốc Lầu, tỉnh Lào Cai; anh Mùa A Thi - Trưởng bản Háng Pu Xi, xã Xa Dung, tỉnh Điện Biên; anh Hiên Cuôn, Bí thư Chi đoàn thôn 49A, xã Đắc Pring, TP Đà Nẵng...

Qua các mùa, phạm vi nhân vật được tôn vinh ngày càng phong phú. Bên cạnh những người giữ vị trí quan trọng trong các cơ quan, đơn vị, Chương trình dành sự quan tâm sâu sắc đến những con người bình dị, làm việc ở cơ sở, ở vùng sâu, vùng xa; những người trực tiếp tuyên truyền, vận động, hòa giải, giúp người dân hiểu và thực hiện pháp luật.

Sự đa dạng ấy làm rõ một thông điệp: Xây dựng và thực thi pháp luật không phải công việc chỉ thuộc về một ngành, một cơ quan hay một nhóm chức danh, mà cần sự tham gia và trách nhiệm của cả xã hội. Bước sang năm 2026, Chương trình Gương sáng pháp luật tiếp tục được nâng tầm với cách thức lựa chọn, ghi nhận gắn với công tác khen thưởng ở phạm vi quốc gia. 

Nếu những mùa đầu tiên chủ yếu ghi nhận, tôn vinh các cá nhân tiêu biểu qua quá trình phát hiện, giới thiệu và bình chọn thì năm 2026, Chương trình Gương sáng pháp luật được kết nối chặt chẽ hơn với quy trình đánh giá, khen thưởng thành tích trong công tác xây dựng, thi hành và bảo vệ pháp luật. 

Đây là bước phát triển đáng chú ý, tạo cơ sở để việc tôn vinh gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao, đồng thời mở rộng sự tham gia và trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương.

Điều còn lại sau mỗi mùa vinh danh không chỉ là danh sách những cá nhân được xướng tên, mà là những câu chuyện về trách nhiệm, lòng dũng cảm, sự tận tụy và tinh thần phụng sự cộng đồng.

Khi những câu chuyện ấy được kể lại, được lan tỏa và trở thành nguồn cảm hứng trong đời sống, Chương trình đã góp phần làm cho pháp luật hiện diện gần gũi hơn với mỗi người dân, khích lệ nhiều người tiếp tục sống, làm việc và hành động theo Hiến pháp, pháp luật.