Làm thế nào giúp Hà Nội hết cảnh ‘chôn chân’?

Nhu cầu đi lại tiếp tục tăng, đặc biệt là người dân chuyển từ xe máy sang ô tô ngày càng nhiều.
 Sau khi các cầu vượt nhẹ phát huy hết tác dụng, nhu cầu đi lại tiếp tục gia tăng, đặc biệt là việc người dân chuyển từ xe máy sang ô tô ngày càng nhiều. 

LTS: Tuần Việt Nam xin giới thiệu bài viết của TS.Trần Hữu Minh, chuyên gia trong lĩnh vực GTVT, phân tích cụ thể và đưa ra những giải pháp cho vấn đề ùn tắc giao thông tại 2 đô thị lớn Hà Nội và TPHCM.

Thời gian gần đây, báo chí thường xuyên phản ánh những cảnh tượng như “Hà Nội ùn tắc kinh hoàng, người dân chôn chân trong mưa rét, kẹt cứng giữa xe cộ”, hay “Hàng triệu xe chôn chân từ chiều đến tối dưới mưa ở trung tâm Sài Gòn, giao thông rối loạn”. Ùn tắc đang là thách thức rất lớn cho Hà Nội và TP HCM.

Đã có nhiều giải pháp được đưa ra, chẳng hạn gần đây là đề xuất của người đứng đầu chính quyền Thủ đô về hạn chế phương tiện giao thông cá nhân.

Tuy nhiên, nếu xác định một nút thắt để tháo gỡ, thì việc phát triển phương tiện công cộng là giải pháp cần được ưu tiên hàng đầu.

Không gian công cộng hẹp, quá tải là tất yếu

Đánh giá khách quan, ùn tắc giao thông sau nhiều năm giảm, thời gian gần đây đang có xu hướng gia tăng trở lại. Sau khi các cầu vượt nhẹ phát huy hết tác dụng, nhu cầu đi lại tiếp tục gia tăng, đặc biệt là việc người dân chuyển từ xe máy sang ô tô ngày càng nhiều.

Giải pháp chống ùn tắc khái quát chung chỉ có ba hướng chính: tăng không gian hạ tầng, giảm phương tiện vận tải và tối ưu hóa tổ chức quản lý hạ tầng - phương tiện - con người.

Tại các đô thị Bắc Mỹ, diện tích quỹ đất cho đường phố, vỉa hè và đỗ xe chiếm từ 35-40% (Toronto, Phoenix), thậm chí lên tới 45% (Chicago, Boston, Washington DC... ) diện tích đô thị, tại các đô thị Châu Âu và một số đô thị hiện đại của Châu Á, tỷ lệ này khoảng 20-25% (Tokyo, Vienna, Paris, Barcelona..), trong khi các đô thị này có hệ thống vận tải công cộng rất tốt mà vẫn có ách tắc giao thông.

Tại Hà Nội và TP HCM, quy hoạch sử dụng đất hiện nay còn nhiều điểm bất cập, trong đó mật độ xây dựng cao nhưng tỷ lệ đất dành cho giao thông, bãi đỗ xe, không gian đi bộ và giao thông phi cơ giới thấp. Đây là những nguyên nhân chính dẫn tới hiện tượng quá tải của hệ thống hạ tầng giao thông.

{keywords}

Cảnh ùn tắc thường xuyên ở Hà Nội. Ảnh: Minh Trí

Hiện nay diện tích đất đô thị của Hà Nội, TP HCM còn nhỏ so với quy mô dân số, mật độ dân số còn rất cao. Tại Hà Nội, tỷ lệ quỹ đất cho giao thông chỉ khoảng 7-8% diện tích đất đô thị (TP HCM tương tự), trong khi tỷ lệ phương tiện cơ giới hóa chưa tính vãng lai đã ở mức xấp xỉ 750 xe/1.000 dân (trong đó có khoảng 75 xe ô tô/1.000 dân + 675 xe máy/1.000 dân), vận tải công cộng mới chỉ có xe buýt với thị phần còn hạn chế, nên ách tắc, quá tải là điều tất yếu.

Đánh giá lại quy hoạch

Tại Hà Nội và TP HCM nhiều khu vực được quy hoạch nhưng không hỗ trợ vận tải công cộng, khi mà đường phố chỉ có thể đi bằng xe máy và không có không gian cho người đi bộ. Việc thực hiện này chưa đúng quy hoạch, góp phần dẫn tới mật độ xây dựng cao, quỹ đất giao thông thấp.

Do vậy, trước hết cần đánh giá chi tiết xem quy hoạch hiện nay có tính khả thi, hợp lý để triển khai không. Trong vòng 6 thập kỷ gần đây Hà Nội đã điều chỉnh quy hoạch tới 7 lần và việc này có vẻ chưa dừng lại.

Các phân tích về quỹ đất ở trên cho thấy quy hoạch hiện nay cần điều chỉnh. Trong đó cần có lộ trình cụ thể để nhanh chóng mở rộng diện tích đất đô thị của Hà Nội và TP HCM, kết nối giao thông và vận tải hành khách công cộng (sau đây gọi tắt là phương tiện công cộng) một cách thuận lợi giữa các khu vực chính, đặc biệt cần bảo đảm tỷ lệ đường phố và bãi đỗ xe khoảng 25-30% diện tích đô thị.

Với những khu vực mới, cần giảm tỷ lệ xây dựng và tăng diện tích dành cho giao thông/đỗ xe cao hơn nữa để bù lại cho các khu vực có diện tích đất dành cho giao thông thấp hơn trước đây; tiếp tục xây dựng mạng lưới đường giao thông hợp lý hơn, nâng cao mật độ đường giao thông với kết cấu hợp lý, trong đó bảo đảm khả năng tiếp cận tốt đến các dịch vụ phương tiện công cộng.

(Còn tiếp)

TS.Trần Hữu Minh

Sáng 29/12, tại phiên họp trực tuyến của Chính phủ trực tuyến với các địa phương, Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng đã phản hồi một số kiến nghị của các địa phương liên quan đến lĩnh vực GTVT. Bộ trưởng Thăng cho biết, Bộ đã xây dựng đề án phát triển hợp lý các phương thức vận tải ở các TP lớn. Theo đó, “Đề án đã xây dựng tập trung đẩy mạnh giao thông công cộng, giảm phương tiện cá nhân theo từng tuyến phố, từng khu vực, từng giờ cao điểm, thấp điểm. Hà Nội và TP HCM cần xây dựng đề án để trình HĐND. Thời điểm hạn chế phương tiện cá nhân sẽ từ năm 2020”.

tin nổi bật

Học phí đại học tăng mạnh, cơ hội nào cho sinh viên nghèo?

Vài năm gần đây, học phí các trường đại học tăng mạnh, chắc chắn sẽ làm nhiều người phải từ bỏ ước mơ như tôi ngày xưa…

Gần 100 biệt thự cũ Hà Nội được bảo tồn: Tốt nhưng chưa phải cốt lõi

Có lẽ đây là một thông tin vui, rất đáng quan tâm của xã hội về chủ trương sẽ chỉnh trang và bảo tồn các kiến trúc cổ của Thủ đô trong thời gian tới.

Hàng nghìn công chức, viên chức dứt áo 'rời công, sang tư': Sàng lọc ngược

Việc hàng loạt cán bộ rời khu vực công sang khu vực tư diễn ra ở nhiều nơi gần đây là bất thường, cho thấy khu vực công đang thiếu sức hấp dẫn và tồn tại nhiều vấn đề cần được giải quyết.

Cựu Thủ tướng Ehud Barak: Israel tìm mọi cách để phát hiện, chăm sóc từng nhân tài

Israel rất nhỏ bé, không có nhiều tài nguyên giá trị như dầu hay mỏ quý. Nhưng chúng tôi có thứ nguyên liệu giá trị nhất: chất xám - cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak chia sẻ với Tuần Việt Nam trong chuyến công du tới Việt Nam.

Bồi dưỡng cán bộ ở nước ngoài, để đi học không thành đi shopping

Theo Kết luận số 39 mới đây, Bộ Chính trị dự kiến, từ nay đến 2025, mỗi năm sẽ cử đi nước ngoài bồi dưỡng khoảng 400 cán bộ; và khoảng 500 cán bộ mỗi năm cho giai đoạn 2026-2030.

Về nơi ‘nằm sấp thấy cá, nằm ngửa thấy ong’

Tương Dương - Nghệ An cùng với Hương Khê - Hà Tĩnh và Đông Hà - Quảng Trị là ba điểm nắng nóng nhất miền Trung. Nhưng ít ai biết rằng, ở ngay cạnh “rốn nóng” Tương Dương lại là một điểm đến lý thú bậc nhất ở miền tây Nghệ An.

Lý do khiến nữ Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Park Soon-ae buộc phải từ chức ngày 8/8 do thất bại trong việc thuyết phục người dân chấp nhận việc bắt đầu bậc tiểu học từ 5 tuổi.

Singapore - bậc thầy về tuyển chọn, cử người ra nước ngoài học tập

Để cử người ra nước ngoài học sau đó về làm cho khu vực công, đảo quốc sư tử làm rất bài bản từ khâu tuyển chọn đến khâu sử dụng.

Người tài không bỏ việc, chỉ rời bỏ sếp kém

Không ít người tài được đưa đi đào tạo, sau khi tốt nghiệp được bố trí công việc thì xin nghỉ hoặc chuyển ra ngoài cơ quan nhà nước. Họ không rời bỏ công việc mà chỉ rời bỏ người quản lý yếu kém.

Những tín hiệu sau cuộc gặp của Ngoại trưởng Mỹ - Trung

Đây là lần hội đàm đầu tiên giữa lãnh đạo ngoại giao Mỹ - Trung kể từ cuộc tiếp xúc tháng 10/2021 trong bối cảnh hai cường quốc tăng cường tương tác khi phương Tây đang tập trung vào xung đột Nga - Ukraine.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành: Cơ sở nào để nói CPI sai?

Có người nói với tôi họ có cảm giác CPI không đúng. Tôi trả lời, lấy cơ sở nào để nói CPI là sai? Về mặt khoa học thì không chứng minh được - chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ.

Đưa cán bộ đi nước ngoài: Khát vọng học thành tài trong thời đại 4.0

Kết luận 39 có đề cập tới việc bồi dưỡng cán bộ về khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây là chủ trương rất đúng và trúng.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Minh Trị Thiên Hoàng với quyết tâm canh tân nước Nhật, học bên ngoài để vươn lên

Minh Trị Thiên Hoàng (1852-1912) trị vì từ năm 1867 cho đến khi qua đời. Ông được coi là một minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.

Vị vua cải trang làm thợ ở Hà Lan để học đóng tàu

Mỗi quốc gia có con đường riêng để phát triển, đi lên. Tuy nhiên, lịch sử nhân loại đã cho thấy trong quá trình phát triển “riêng” của từng quốc gia, dường như có một điểm “chung“ cho các nước…