Lào Cai tăng tốc xóa lõm sóng, giảm nghèo thông tin vùng cao

Đồng bộ giải pháp xóa “vùng lõm” thông tin

Sau hợp nhất tỉnh từ ngày 1/7/2025, toàn tỉnh còn 65 thôn lõm sóng và 4 thôn trắng sóng di động; 50 thôn chưa có hạ tầng Internet băng rộng cố định, tỷ lệ phủ sóng 5G mới đạt 18,6% dân số với 106 trạm BTS 5G. Bên cạnh đó, còn 45 thôn, bản chưa có điện lưới quốc gia. Đây là thách thức lớn đối với địa phương miền núi khi nhiều người dân vùng sâu, vùng xa vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin, dịch vụ số và các nền tảng trực tuyến phục vụ học tập, sản xuất, đời sống.

Trước thực trạng đó, tỉnh Lào Cai xác định phát triển hạ tầng viễn thông, Internet và mạng 5G là nhiệm vụ trọng tâm nhằm giảm nghèo thông tin cho người dân vùng cao. Không chỉ đầu tư hạ tầng kỹ thuật, địa phương còn triển khai nhiều cách làm bài bản, phù hợp với điều kiện thực tế của từng khu vực.

Một trong những điểm nổi bật là công tác rà soát thực địa được thực hiện đồng bộ tới từng thôn, bản. Các ngành chức năng phối hợp với doanh nghiệp viễn thông và chính quyền cơ sở tổ chức đo kiểm sóng di động, đánh giá hiện trạng điện lưới, Internet cáp quang và khả năng triển khai trạm phát sóng tại từng địa bàn.

Việc ứng dụng phần mềm đo tốc độ i-Speed kết hợp chụp ảnh định vị tọa độ giúp xác định chính xác các khu vực lõm sóng, trắng sóng, từ đó xây dựng phương án đầu tư sát thực tế. Trên cơ sở dữ liệu rà soát, tỉnh phân công cụ thể cho từng doanh nghiệp phụ trách từng khu vực, đồng thời gắn kế hoạch phủ sóng với tiến độ cấp điện lưới quốc gia. Đây được xem là cách làm hiệu quả của Lào Cai trong quá trình xóa “vùng lõm” thông tin ở địa bàn miền núi. Thay vì triển khai dàn trải, tỉnh ưu tiên những khu vực khó khăn nhất, nơi người dân còn hạn chế tiếp cận thông tin và dịch vụ số.

Cùng với đó, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều kế hoạch phát triển hạ tầng số và Internet vạn vật (IoT) giai đoạn 2025 – 2030; đồng thời chủ động làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các doanh nghiệp lớn như VNPT, Viettel và Mobifone để huy động nguồn lực đầu tư tại vùng sâu, vùng xa.

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, đến hết năm 2025, toàn tỉnh đã hoàn thành phủ sóng 49 thôn, bản lõm sóng và 1 thôn trắng sóng; giảm số thôn lõm sóng từ 65 xuống còn 16 thôn, số thôn trắng sóng từ 4 xuống còn 3 thôn. Hạ tầng Internet cáp quang cũng được mở rộng tới 27 thôn chưa có kết nối trước đó.

Đặc biệt, hạ tầng 5G ghi nhận bước phát triển mạnh mẽ. Nếu giữa năm 2025 toàn tỉnh có 106 trạm BTS 5G thì đến cuối năm đã tăng lên 554 trạm, tăng gấp hơn 5 lần. Tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 48% dân số, vượt chỉ tiêu đề ra.

Song song với phát triển viễn thông, ngành điện cũng đưa điện lưới quốc gia tới thêm 10 thôn, bản, tạo điều kiện quan trọng để triển khai các trạm phát sóng và hạ tầng Internet tại khu vực vùng cao.

Thu hẹp khoảng cách số, tạo cơ hội phát triển cho người dân vùng cao

Bước sang năm 2026, tỉnh Lào Cai tiếp tục xác định mục tiêu phát triển hạ tầng số đồng bộ, hiện đại, phấn đấu phủ sóng 5G đạt ít nhất 95% dân số và bảo đảm phủ sóng viễn thông tới 100% thôn, bản trên địa bàn tỉnh.

Đáng chú ý, địa phương không chỉ tập trung mở rộng vùng phủ sóng tại khu vực đô thị mà ưu tiên các xã vùng sâu, vùng xa, nơi người dân còn hạn chế điều kiện tiếp cận thông tin. Đây được xem là giải pháp quan trọng để giảm nghèo thông tin, từng bước thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền.

Khi có sóng điện thoại và Internet ổn định, người dân vùng cao có điều kiện tiếp cận thông tin chính thống nhanh hơn; đồng thời thuận lợi hơn trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến, học trực tuyến, khám chữa bệnh từ xa, quảng bá nông sản và phát triển du lịch cộng đồng trên nền tảng số.

Các doanh nghiệp viễn thông cũng tiếp tục mở rộng đầu tư hạ tầng. Mobifone Lào Cai dự kiến phát triển thêm 200 trạm BTS 5G trong năm 2026. Trong khi đó, Viettel tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong nhiệm vụ rà soát, xóa lõm sóng tại 100% thôn, bản và cụm dân cư trên 100 hộ dân.

Đến giữa tháng 4/2026, toàn tỉnh đã hoàn thành phủ sóng 61 thôn, bản lõm sóng và 2 thôn trắng sóng. So với thời điểm tháng 7/2025, số thôn lõm sóng giảm từ 65 xuống còn 4 thôn; số thôn trắng sóng giảm từ 4 xuống còn 2 thôn. Phần lớn các khu vực còn lại đều chưa có điện lưới quốc gia nên việc triển khai hạ tầng còn gặp nhiều khó khăn.

Hạ tầng Internet băng rộng cố định tiếp tục được cải thiện mạnh khi số thôn chưa có Internet cáp quang giảm từ 50 xuống còn 22 thôn. Toàn tỉnh hiện có 578 trạm phát sóng 5G, tăng 472 trạm so với thời điểm đầu triển khai sau hợp nhất tỉnh; tỷ lệ phủ sóng 5G đạt khoảng 55% dân số.

Bên cạnh lộ trình phát triển 5G, mạng 4G cũng liên tục được mở rộng với tổng số trạm tăng từ 2.548 lên 2.959 trạm chỉ trong chưa đầy một năm. Việc đầu tư đồng bộ này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ tại các khu đô thị, điểm du lịch và tuyến giao thông chính, mà còn là giải pháp then chốt để xóa vùng trắng, giảm vùng lõm sóng cho vùng cao.

Khi khoảng cách số từng bước được thu hẹp, người dân có thêm điều kiện tiếp cận tri thức, nâng cao kỹ năng số và tạo ra những xung lực mới để phát triển kinh tế, cải thiện chất lượng cuộc sống.