Mỹ có kế hoạch nhân đôi phi đội máy bay 'Ngày tận thế'. Ảnh: Northrop Grumman
Mỹ có kế hoạch nhân đôi phi đội máy bay "Ngày tận thế". Ảnh: Northrop Grumman

Theo trang Aviation Week và báo National Interest, chương trình E-130J Tiếp quản và Hành động (TACAMO) đã vượt qua giai đoạn đánh giá thiết kế sơ bộ vào tháng trước. Thương vụ này được triển khai chỉ một năm sau khi Văn phòng Chương trình Chỉ huy, Kiểm soát và Thông tin liên lạc chiến lược trên không của Hải quân Mỹ (PMA-271) cùng Phi đội Thông tin liên lạc chiến lược số 1 (SCW-1) chính thức công bố tên gọi mới của dòng máy bay là "Phoenix II".

Theo PMA-271, tên gọi mới được lựa chọn nhằm gợi nhớ đến chim phượng hoàng trong thần thoại, loài chim có khả năng tái sinh, tượng trưng cho sự bất tử, hồi sinh và đổi mới. Đây cũng đồng thời là sự tri ân đối với dòng EC-130Q Hercules TACAMO, loại máy bay từng đảm nhiệm sứ mệnh tương tự từ năm 1963 đến năm 1993.

Quan trọng hơn, E-130J Phoenix II sẽ tiếp quản nhiệm vụ từ phi đội E-6B Mercury đã cũ của Hải quân Mỹ, vốn được đưa vào biên chế từ cuối những năm 1980. 

Theo kế hoạch, Hải quân Mỹ sẽ tiếp nhận 6 máy bay thuộc giai đoạn phát triển và 25 máy bay E-130J sản xuất hàng loạt, con số này gần gấp đôi so với phi đội 16 chiếc E-6B Mercury hiện nay.

Máy bay "Ngày tận thế" 

Trong khuôn khổ nhiệm vụ thông tin liên lạc chiến lược TACAMO, mỗi chiếc E-6B về bản chất là một trạm phát sóng vô tuyến và trung tâm chuyển tiếp thông tin liên lạc trên không có khả năng sống sót cao, duy trì hệ thống chỉ huy, kiểm soát và thông tin liên lạc hạt nhân (NC3) kết nối với Tổng thống Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Chiến lược Mỹ (USSTRATCOM).

Nhiệm vụ của dòng máy bay này là đảm bảo thông tin liên lạc đáng tin cậy với các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hạt nhân và các lực lượng hạt nhân chiến lược của Mỹ trong những tình huống khủng hoảng nghiêm trọng, gồm cả khi xảy ra chiến tranh hạt nhân.

Nhờ được trang bị các hệ thống chuyên dụng, mỗi máy bay có thể phát sóng vô tuyến tần số cực thấp (VLF) xuyên sâu xuống đại dương để liên lạc với các tàu ngầm hạt nhân đang lặn, đồng thời hoạt động như một trung tâm chỉ huy cơ động trên không có khả năng chuyển tiếp mệnh lệnh tới các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) trên đất liền nếu cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc mặt đất bị phá hủy.

Do tính chất đặc biệt quan trọng của nhiệm vụ, Hải quân Mỹ luôn duy trì ít nhất một máy bay TACAMO hoạt động trên không nhằm bảo đảm đường dây chỉ huy hạt nhân dự phòng luôn tồn tại và không thể bị gián đoạn.

Chính vì tầm quan trọng đó, những chiếc máy bay này đã được mệnh danh là máy bay "Ngày tận thế".