Từ “vùng lõm” công nghệ đến số hóa quy trình biên mậu

Nằm ở địa đầu Tổ quốc với địa hình đồi núi hiểm trở, việc tiếp cận thông tin hiện đại và ứng dụng công nghệ số trong đời sống, sản xuất của người dân Cao Bằng vẫn còn những khoảng cách nhất định so với nhiều vùng, miền khác. 

Để thu hẹp khoảng cách này, đồng thời thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế cửa khẩu giai đoạn 2025-2030, UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành Kế hoạch số 821/KH-UBND ngày 25/3/2026 về việc triển khai Nền tảng cửa khẩu số. Đây được coi là một bước đi đột phá nhằm thực hiện nhiệm vụ giảm nghèo thông tin thông qua việc phổ cập các công cụ số đến tận tay người điều khiển phương tiện và các hộ kinh doanh ở vùng biên mậu.

W-Nen tang Cua khau so tinh Cao Bang.jpg
Giao diện trang chủ của Nền tảng cửa khẩu số tỉnh Cao Bằng.

Mục tiêu cốt lõi của Kế hoạch là chuyển đổi từ phương thức quản lý thủ công sang quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu số.

Nền tảng cửa khẩu số không chỉ là một hệ thống kỹ thuật dành cho cơ quan nhà nước mà còn là một hệ sinh thái thông tin tại địa chỉ https://cuakhauso.caobang.gov.vn và các ứng dụng trên thiết bị di động (Android, iOS). Việc tiếp cận trực tiếp với các ứng dụng này buộc người dân, đặc biệt là đội ngũ lái xe và nhân viên logictics, phải nâng cao kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh, từ đó hình thành năng lực số một cách tự nhiên và thiết thực nhất.

Theo lộ trình chi tiết, Cao Bằng đã bắt đầu xây dựng bài toán nghiệp vụ từ cuối tháng 3/2026. Từ ngày 1/4 đến 30/4, tỉnh tiến hành triển khai thí điểm tại cửa khẩu Tà Lùng và tiếp sau đó là cửa khẩu Trà Lĩnh từ ngày 1/5. Sự hiện diện của các camera AI tự động nhận dạng biển số và truy vấn dữ liệu đang dần thay đổi thói quen sử dụng giấy tờ truyền thống.

Nâng cao năng lực số: Khi mỗi người dân là một “mắt xích” dữ liệu

Việc triển khai Nền tảng cửa khẩu số đặt ra yêu cầu bắt buộc về năng lực số đối với các đối tượng tham gia. 

Theo quy định tạm thời ban hành kèm Quyết định số 595/QĐ-UBND ngày 13/4/2026, tất cả tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu và người điều khiển phương tiện đều phải thực hiện khai báo thông tin trực tuyến trước khi đưa hàng đến khu vực cửa khẩu.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Cao Bằng, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh chủ trì nhiệm vụ xây dựng tài liệu, sổ tay hướng dẫn sử dụng và kê khai thông tin trên Nền tảng Cửa khẩu số; phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp thực hiện cài đặt, sử dụng và khai báo thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác, vận hành Nền tảng.

Điều này đồng nghĩa với việc người dân không còn bị "nghèo thông tin" về quy trình hành chính. Mọi trạng thái từ xác nhận lưu kho bãi, kiểm dịch y tế, kiểm dịch động thực vật đến việc nộp phí hạ tầng đều được hiển thị minh bạch trên hệ thống. Thay vì phải chạy đôn chạy đáo qua nhiều phòng ban, doanh nghiệp và người dân chỉ cần thực hiện nộp phí thông qua các nền tảng thanh toán trực tuyến. Đây là minh chứng rõ nét cho việc nâng cao năng lực tiếp cận thông tin số, giúp giảm thiểu chi phí logistics và rút ngắn thời gian thông quan.

Để bảo đảm mọi người dân đều có thể sử dụng Nền tảng cửa khẩu số, UBND các xã biên giới như Phục Hòa, Trà Lĩnh đã được giao nhiệm vụ trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn người dân địa phương và doanh nghiệp thực hiện khai báo thông tin trên nền tảng. Việc phổ cập kỹ năng số này không chỉ phục vụ hoạt động cửa khẩu mà còn tạo điều kiện thuận lợi để người dân vùng biên tiếp cận với các dịch vụ công trực tuyến khác của tỉnh và quốc gia.

Sự quyết tâm của Cao Bằng còn thể hiện ở việc đầu tư hạ tầng trang thiết bị công nghệ thông tin đồng bộ tại các cửa khẩu Tà Lùng và Trà Lĩnh trong suốt tháng 4 và tháng 5/2026. Với hạ tầng kỹ thuật vận hành 24/7, người dân và doanh nghiệp luôn được bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và xử lý nghiệp vụ xuyên suốt, không bị gián đoạn.

Dự kiến Nền tảng cửa khẩu số sẽ được triển khai chính thức tại tất cả các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Cao Bằng từ ngày 1/6 tới.

Nền tảng cửa khẩu số không chỉ đơn thuần là một công cụ quản lý hành chính mà còn giúp tỉnh Cao Bằng đưa công nghệ số về với vùng biên giới, từng bước hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo thông tin bền vững, tạo ra một thế hệ công dân số năng động, góp phần thúc đẩy kinh tế biên mậu phát triển mạnh mẽ và minh bạch hơn.