Nga bắt đầu cắt nguồn cung nhiên liệu, châu Âu có lâm nguy?

Một yếu tố đang phủ bóng lên phản ứng của châu Âu trước chiến dịch tấn công quân sự của Moscow ở Ukraine là, khí đốt Nga đang sưởi ấm các ngôi nhà và cung cấp năng lượng cho các ngành công nghiệp của châu lục.

Mặc dù các nhà lãnh đạo châu Âu đã tuyên bố sẽ loại bỏ sự phụ thuộc vào các nguồn cung nhiên liệu do Nga kiểm soát, kể cả khí đốt và dầu mỏ, nhưng điều này thực tế rất khó thực hiện trong thời gian ngắn. 

Giới phân tích dự báo, châu Âu sẽ phải trải qua ít nhất một mùa đông lạnh giá nữa cho đến khi các nền kinh tế lớn, đói năng lượng và đang phụ thuộc nhiều vào Nga, chẳng hạn như Đức và Italia có thể tìm ra các nguồn thay thế khác.

Theo báo Guardian, nhận thức được điều này, Tổng thống Nga Vladimir Putin trong tuần này đã giáng đòn trả đũa cứng rắn nhất kể từ đầu chiến sự nhằm vào các nước bị Moscow coi là "không thân thiện". Sau khi ban hành một sắc lệnh buộc các nước bạn hàng phải bắt đầu trả tiền mua khí đốt tự nhiên của Nga bằng đồng Rúp, Moscow ngày 27/4 thông báo đình chỉ cung ứng loại nhiên liệu này qua đường ống Yamal từ Siberia cho Ba Lan và Bulgaria, với lí do hai quốc gia đã từ chối thực hiện yêu cầu.

Quyết định có thể mở ra một giai đoạn mới của cuộc chiến, khi Nga hiện thực hóa mối đe dọa của ông Putin về việc dùng các mỏ dự trữ khí đốt khổng lồ của đất nước làm vũ khí chống lại châu Âu.

Tại sao Ba Lan và Bulgaria hứng đòn đầu tiên?

Hai quốc gia nói trên dường như là mục tiêu được Moscow lựa chọn cẩn thận. Ba Lan nhập khẩu khoảng 45% nhu cầu khí đốt tự nhiên từ Nga, theo số liệu năm 2020 từ Eurostat. Con số này không cao ngất ngưởng theo tiêu chuẩn châu Âu, nhưng Ba Lan nằm trong số những nước ủng hộ Ukraine về mặt chính trị và quân sự nhiều nhất.

Bulgaria ít gây ra mối đe dọa hơn đối với chiến dịch quân sự của Moscow ở nước láng giềng, nhưng phụ thuộc nhiều hơn vào khí đốt của Nga, tới khoảng 73% nhu cầu.

Nhắm mục tiêu vào hai quốc gia này sẽ cho phép chính quyền Putin kiểm tra sức mạnh của vũ khí năng lượng đối với hai dạng "quốc gia không thân thiện" khác nhau theo phân loại của Moscow. Trong đó, một loại gây ra mối đe dọa thực sự, còn một loại khác có vẻ dễ bị tổn thương hơn và kết quả có thể là bài học kinh nghiệm cho những nước khác ở vị trí tương tự.

Hai nước có thể ứng phó?

Cả Ba Lan và Bulgaria đều tuyên bố họ có thể ứng phó với việc bị Nga cắt nguồn cung khí đốt. Dẫu sao, hợp đồng của Ba Lan với tập đoàn dầu khí lớn nhất Nga Gazprom cũng hết hạn vào cuối năm nay và nước này đã đầu tư vào các nguồn năng lượng thay thế được một thời gian.

“Ba Lan nằm ngay cạnh Đức và có thể nhập khẩu từ đó. Họ đang sở hữu trạm nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) riêng và có một đường ống mới, chạy gián tiếp từ Na Uy dự kiến bắt đầu đi vào hoạt động vào cuối năm nay. Nước này cũng đã tích lũy cho kho dự trữ, vì bán tin bán nghi về khả năng xảy ra sự việc như hiện nay", Tom Marzec-Manser, chuyên gia phân tích khí đốt hàng đầu châu Âu tại công ty tư vấn năng lượng ICIS, cho biết.

Tình hình của Bulgaria có phần kém thuận lợi hơn một chút, nhưng nước này có tuyến đường ống thứ hai kết nối với Hy Lạp, sẽ bắt đầu vận hành vào cuối năm nay. Một nhà phân tích tiết lộ với tờ Guardian rằng, một thực thể của Bulgaria gần đây đã đặt một chuyến hàng LNG tới một cảng của Hy Lạp. Điều này có thể báo hiệu một kế hoạch tìm kiếm nguồn cung từ nơi khác.

Các quốc gia khác sẽ làm gì?

Theo chuyên gia Marzec-Manser, Tổng thống Nga Putin đã cho thấy rõ, cảnh báo cắt nguồn cung khí đốt cho các quốc gia “không thân thiện” nếu họ từ chối thanh toán bằng đồng Rúp, không phải là lời đe dọa suông. 

Động thái này có nghĩa, các quốc gia và công ty mua khí đốt Nga sẽ phải quyết định liệu họ có đồng ý thanh toán bằng đồng Rúp hay không. Hungary, quốc gia chứng minh là một người bạn châu Âu hiếm hoi đối với Điện Kremlin, đã khẳng định sẽ làm theo yêu cầu của Moscow. Theo Bloomberg, ít nhất bốn công ty tư nhân Hungary đã đồng ý thực hiện yêu cầu của Điện Kremlin.

Latvia, quốc gia nhập khẩu 100% nhu cầu khí đốt từ Nga vào năm 2020, đã cam kết cùng với Lithuania và Estonia ngừng mua bất kỳ sản phẩm nào từ xứ sở bạch dương. Một trạm nhập khẩu LNG ở Lithuania là giải pháp thay thế trọng yếu, đặc biệt đối với một nền kinh tế tương đối nhỏ nhưng là nơi đầu tiên ở châu Âu chấm dứt nhập khẩu nhiên liệu Nga.

Ủy ban châu Âu (EC) tuyên bố, các quốc gia không nên thanh toán bằng đồng Rúp và việc tuân thủ yêu cầu của Nga có thể vi phạm các lệnh trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, theo yêu cầu của Moscow, các khoản thanh toán sẽ được thực hiện cho Gazprombank bằng đồng Euro hoặc USD trước khi được chuyển đổi. Về lý thuyết, điều này vẫn sẽ vi phạm các lệnh trừng phạt. Song, EC cho biết hồi tuần trước rằng, các hợp đồng có thể được điều chỉnh để làm cho chúng tuân thủ.

Đây có thể là tin tốt lành đối với các nền kinh tế lớn như Italia và Đức. Riêng Đức đang nhập khẩu tới 60% nhu cầu khí đốt từ Nga và Berlin dự định sẽ mất một thời gian để giảm con số đó xuống 0.

Giá khí đốt sẽ tăng trở lại?

Rất nhiều thứ sẽ phụ thuộc vào việc Nga có leo thang các hành động hay không. Giá khí đốt giao tháng 5 trên sàn TTF của Hà Lan bắt đầu tuần này ở mức 92 Euro và chạm ngưỡng 115 Euro hôm 27/4, tăng 20% trước thông tin Nga sẽ cắt nguồn cung cho Ba Lan và Bulgaria. Giá đã ổn định trở lại mức 107 Euro vào chiều 27/4, nhưng vẫn cao hơn 15% so với mức đầu tuần.

Trong khi các nhà cung cấp năng lượng của Anh đang mua vào ở thị trường bán buôn của nước này nhưng theo thời gian, bất kỳ sự gia tăng nào về giá nhiên liệu ở châu Âu cũng sẽ ảnh hưởng đến các công ty Anh và có thể dẫn đến giá cao hơn cho người tiêu dùng tại xứ sở sương mù.

Một làn sóng chấn động lớn hơn nhiều, càn quét khắp châu Âu chỉ xảy ra khi các công ty nhập khẩu khí đốt khổng lồ như Eni của Italia và Uniper của Đức bị Nga loại khỏi danh sách khách hàng. Song, việc đó cũng có tác động lớn đến doanh thu của Nga. Giới quan sát nhận định, nhiều khả năng các bên liên quan sẽ đi đến một dạng thỏa hiệp nào đó về các khoản thanh toán, như EC đã gợi ý.

Tuấn Anh

Bất chấp 'mưa trừng phạt', doanh thu từ nhiên liệu của Nga tăng gấp đôiNga đã nhận được tới 62 tỷ Euro, tức tăng gần gấp đôi doanh thu từ việc bán than đá, dầu mỏ và khí đốt cho Liên minh châu Âu (EU) kể từ khi mở chiến dịch tấn công quân sự vào Ukraine.

tin nổi bật

Cụ ông sống sót sau động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ kể lại giây phút cuối bên vợ

Sau khi trận động đất vào rạng sáng 6/2 khiến cho căn nhà đổ sập, cụ Hulusi Ibrahim đã ở bên vợ vài giờ cuối trước khi bản thân thoát ra ngoài.

Tòa án Seoul yêu cầu Hàn Quốc bồi thường nạn nhân vụ thảm sát Phong Nhị

Một tòa án ở thủ đô Seoul hôm nay yêu cầu Chính phủ Hàn Quốc bồi thường cho một nạn nhân trong vụ thảm sát do quân đội nước này gây ra khi tham chiến tại Việt Nam năm 1968.

Thái Lan giải cứu thành công bé gái rơi xuống giếng rộng 30cm, sâu 13m

Lực lượng cứu hộ Thái Lan hôm nay (7/2) đã giải cứu thành công một bé gái 19 tháng tuổi bị rơi xuống giếng có độ sâu 13m ở tỉnh Tak.

Moscow cảnh báo NATO bị kéo vào xung đột Ukraine, Iran bác tin xây nhà máy UAV ở Nga

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu nói rằng, những chuyến viện trợ khí tài từ các quốc gia phương Tây sẽ khiến khối quân sự NATO bị kéo vào cuộc xung đột ở Ukraine.

Hàng trăm người Syria kẹt dưới đống đổ nát, Tây Ban Nha gửi bệnh viện tới Thổ Nhĩ Kỳ

Người đứng đầu cơ quan dân sự của phe đối lập Syria Raed Al-Saleh cho hay, cơ hội sống của hàng trăm người dân còn mắc kẹt dưới đống đổ nát do động đất đang dần trôi đi.

Những món phụ kiện kinh dị có giá lên tới cả trăm triệu vẫn thu hút nhiều khách hàng

Những loại phụ kiện hay những món đồ kinh dị này được lấy cảm hứng từ các bộ phận trên cơ thể con người. Chúng thật đến nỗi khiến nhiều người phải sợ hãi, có giá không hề rẻ nhưng vẫn thu hút được tập khách hàng riêng.

Số người chết vì động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, Syria vượt 5.000, Damascus cầu cứu Liên Hợp Quốc

Các dữ liệu tổng hợp tính tới thời điểm hiện tại cho thấy, tổng số nạn nhân thiệt mạng vì thảm họa động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria hiện đã tăng vọt lên hơn 5.000 người.

Hé lộ nội dung thông điệp liên bang của ông Biden

Các trợ lý của Tổng thống Mỹ Joe Biden tiết lộ, ông dự kiến sẽ có các phát biểu trấn an về tình trạng đất nước, thay vì đưa ra những đề xuất chính sách lớn khi đọc Thông điệp liên bang lần thứ 2 tại Quốc hội Mỹ.

Ukraine nói Moscow dồn quân để tấn công, tỷ phú Nga thách đấu ông Zelensky

Tỉnh trưởng Luhansk của Ukraine, ông Serhiy Haidai nói rằng các lực lượng vũ trang Nga đang tập kết binh lực và khí tài để chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới.

Hàng chục phần tử IS trốn thoát khỏi nhà tù ở Syria sau trận động đất

Ít nhất 20 tù nhân bị tình nghi thuộc tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, đã trốn thoát khỏi một nhà tù ở tây bắc Syria sau trận động đất hôm 6/2.

Sương mù dày đặc bao trùm Trung Quốc

Trung Quốc đã đưa ra cảnh báo sương mù dày đặc nguy hiểm đối với nhiều vùng và đình chỉ chuyên chở hàng bằng tàu ở eo biển Quỳnh Châu - một trung tâm giao thông kinh tế quan trọng gần Hải Nam.

Động đất Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: Xuyên đêm cứu nạn, số người thương vong tăng chóng mặt

Hơn 24 giờ sau trận động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, số người thiệt mạng đã lên đến hơn 3.7000 người. Các đội cứu nạn làm việc xuyên đêm trong giá rét để cứu những người mắc kẹt dưới các đống đổ nát.

Trung Quốc xin lỗi Costa Rica vì 'sự cố' khinh khí cầu

Trung Quốc đã xin lỗi Costa Rica vì một khinh khí cầu của họ bay qua nước này, vụ việc xảy ra sau sự cố tương tự ở Mỹ.

Vì sao trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, Syria gây thương vong cực lớn?

Các chuyên gia cho biết, thảm họa động đất mới xảy ra ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria gây chết chóc nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân, không chỉ đơn giản là độ lớn của cơn địa chấn.

Thiệt hại vô cùng lớn sau trận động đất làm rung chuyển Thổ Nhĩ Kỳ, Syria

Trận động đất kinh hoàng xảy ra vào ngày 6/2 đã cướp đi sinh mạng của hơn 4.300 người ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, khiến nhiều công trình xây dựng bị sụp đổ hoàn toàn.