Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước, coi đây là động lực then chốt để nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và bảo đảm tự chủ, an ninh quốc gia trong bối cảnh mới.
Điểm nhấn quan trọng của nghị quyết là yêu cầu làm chủ công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, giảm phụ thuộc vào bên ngoài và hình thành năng lực nội sinh bền vững.
Tinh thần đó được phản chiếu khá rõ tại Make in Vietnam 2025, nơi thông điệp “Make in Vietnam” được đặt trong một tầng ý nghĩa mới: không chỉ là sản xuất trong nước, mà là làm chủ nền tảng, dữ liệu và hệ sinh thái công nghệ. Trong bức tranh chung ấy, những gì CMC và FPT trình bày cho thấy sự gặp nhau giữa tư duy chính sách và chiến lược doanh nghiệp.
Khi “Make in Vietnam” bước sang một giai đoạn mới, câu chuyện làm chủ công nghệ lõi không còn là tuyên ngôn mang tính khẩu hiệu, mà đang được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ quốc gia, những nền tảng dùng chung và những cam kết đầu tư dài hạn.
Tại Diễn đàn quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam – Make in Vietnam 2025, hai lát cắt tiêu biểu từ CMC và FPT cho thấy doanh nghiệp công nghệ Việt đang dịch chuyển rõ rệt: từ “đi làm thuê”, gia công giá trị thấp sang làm chủ nền tảng, công nghệ chiến lược và hướng tới tự chủ dài hạn.
Không phải ngẫu nhiên mà các thông điệp tại diễn đàn năm nay đều xoay quanh năng lực nội sinh, chủ quyền công nghệ và vai trò kiến tạo của doanh nghiệp.
Những gì CMC và FPT trình bày không chỉ phản ánh chiến lược riêng của từng tập đoàn, mà còn gợi mở một bức tranh rộng hơn về con đường doanh nghiệp công nghệ Việt đang lựa chọn.
Khi nhiệm vụ quốc gia trở thành thước đo năng lực công nghệ
Tại Make in Vietnam 2025, CMC gây chú ý khi được ghi nhận triển khai hai nhiệm vụ quốc gia trong năm 2025, gồm CMC AI Cloud và CMC OpenAI/CLS, đồng thời công bố đăng ký 6 nhiệm vụ quốc gia cho năm 2026. Trong đó, C-HEALTH Platform đã được Bộ Khoa học và Công nghệ lựa chọn là nhiệm vụ quốc gia giao CMC triển khai trước mắt trong năm 2026.
Theo đại diện CMC, việc được giao và đánh giá triển khai các nhiệm vụ quốc gia không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận, mà còn thể hiện niềm tin đối với năng lực làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt, đồng thời đặt ra các chuẩn mực rất cao về chất lượng, an toàn và khả năng mở rộng khi triển khai trên quy mô lớn.
Ở trụ cột AI, CMC OpenAI/CLS được triển khai theo roadmap nhiệm vụ quốc gia 2025 với hai cấu phần: trợ lý ảo luật pháp phục vụ hệ thống chính quyền hai cấp và mô hình LLM cho lĩnh vực Luật Việt Nam.
Đây là những bài toán có yêu cầu chuẩn mực và độ tin cậy cao, trong bối cảnh hệ thống văn bản pháp luật ngày càng lớn và biến động nhanh.
Cách tiếp cận của CMC cho thấy AI không chỉ được đặt vào các bài toán tối ưu hiệu suất, mà còn được đưa vào những lĩnh vực đòi hỏi tính chính xác và trách nhiệm rất lớn.
Song song đó, CMC AI Cloud được giới thiệu như nền tảng điện toán đám mây quốc gia, tiếp tục triển khai theo roadmap nhiệm vụ quốc gia 2025.
Điểm nhấn mà CMC nhiều lần nhấn mạnh là định hướng “Make in Vietnam” trong cloud không dừng ở cung cấp dịch vụ, mà hướng tới từng bước tự chủ hạ tầng, năng lực vận hành và các lớp nền tảng lõi, đủ khả năng làm bệ đỡ cho các hệ thống dùng chung.
Trong phần cập nhật kết quả, CMC đặt mục tiêu xây dựng năng lực công nghệ theo chuẩn “sẵn sàng triển khai” với mức độ trưởng thành cao, dựa trên triết lý “trí tuệ và dữ liệu Việt Nam”.
Thông điệp xuyên suốt là làm chủ công nghệ lõi để tránh phụ thuộc vào các nền tảng độc quyền, đồng thời tạo nền móng cho các hệ thống có thể nhân rộng trên phạm vi quốc gia.
Thoát lệ thuộc công nghệ: từ cảnh báo đến lựa chọn chiến lược
Một trong những điểm nhấn tư tưởng tại diễn đàn đến từ tham luận của ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch HĐQT/Chủ tịch điều hành CMC.
Trong bối cảnh AI và dữ liệu lớn đang trở thành yếu tố quyết định năng suất, sức cạnh tranh và quyền tự chủ chiến lược, ông đặt vấn đề làm chủ công nghệ lõi như một yêu cầu mang tính sống còn.
Theo ông Nguyễn Trung Chính, nếu quốc gia không làm chủ công nghệ lõi sẽ dễ rơi vào “bẫy gia công” giá trị thấp, đối diện nguy cơ “chảy máu” dữ liệu, tri thức ra bên ngoài và suy giảm quyền tự quyết về kinh tế cũng như an ninh.
Từ đó, đầu tư cho khoa học, công nghệ cần được nhìn nhận như đầu tư cho chủ quyền quốc gia, nhằm thoát lệ thuộc và tránh một dạng “thực dân công nghệ kiểu mới”, khi dữ liệu, nền tảng và tiêu chuẩn bị chi phối bởi các trung tâm công nghệ bên ngoài.
Ở lớp lập luận trung tâm, Chủ tịch CMC cho rằng lịch sử đã chứng minh quốc gia làm chủ khoa học, công nghệ là quốc gia làm chủ vận mệnh phát triển của chính mình.
Trong bối cảnh hiện nay, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gần như là “công cụ duy nhất” để nâng chất lượng tăng trưởng, bứt phá năng suất và thoát bẫy thu nhập trung bình; xa hơn, đây cũng là năng lực cạnh tranh cốt lõi quyết định sự sống còn trên thị trường toàn cầu. Con đường hướng tới các mục tiêu phát triển dài hạn, theo ông, phải là con đường tự chủ và dẫn dắt.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, CMC đề xuất khung hành động “doanh nghiệp kiến tạo quốc gia đổi mới sáng tạo” với bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm: thể chế; công nghệ lõi; doanh nghiệp và liên kết “03 Nhà” (Nhà nước – Doanh nghiệp – Nhà trường/viện nghiên cứu).
Theo CMC, mô hình này nhằm giải bài toán “đi từ bài toán quốc gia ra công nghệ lõi”, đồng thời đảm bảo đổi mới sáng tạo được đo bằng năng lực triển khai thực tế, chứ không chỉ dừng ở ý tưởng.
FPT: từ “đi làm thuê” đến cam kết làm chủ công nghệ chiến lược
Nếu câu chuyện của CMC gắn với các nhiệm vụ quốc gia và nền tảng dùng chung, thì tham luận của Nguyễn Văn Khoa, Tổng giám đốc FPT, lại mang đến một lát cắt khác về hành trình làm chủ công nghệ lõi của doanh nghiệp Việt.
Trong bài phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Khoa nhìn nhận Make in Vietnam không chỉ là khẩu hiệu, mà là một lựa chọn chiến lược mang tính sống còn. Với cá nhân ông và với FPT, đó vừa là nguồn cảm hứng, vừa là câu hỏi bền bỉ và có phần khắc nghiệt về giá trị cốt lõi của doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Văn Khoa chia sẻ rằng trong suốt nhiều năm, FPT ra thế giới chủ yếu bằng hình thức “đi làm thuê”, có thời điểm tỷ lệ gia công chiếm tới 90% hoạt động.
Nhưng trong 5 năm gần đây, con số này đã giảm xuống còn khoảng 35%. Với FPT, Make in Vietnam chính là một ngã rẽ chiến lược – khó khăn, thách thức nhưng không thể trì hoãn.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, FPT chủ động thay đổi chiến lược không chỉ để tối ưu lợi nhuận, mà để phụng sự quốc gia.
Đây được ông Nguyễn Văn Khoa mô tả là sự chuyển dịch căn bản trong tư duy phát triển: từ tăng trưởng thuần túy sang đầu tư dài hạn cho khoa học, công nghệ và năng lực nội sinh của đất nước.
Một bước đi cụ thể được nhấn mạnh là việc FPT thành lập Ban Chỉ đạo Công nghệ Chiến lược, tập trung vào 5 lĩnh vực gồm: Viện Quantum AI và Cyber Security (QACI), FPT UAV, Công nghệ Đường sắt FPT (FMT), FPT Cyber Security và DC5.
Theo ông, đây không chỉ là quyết định tổ chức, mà là cách cụ thể hóa cam kết làm chủ công nghệ lõi, tận dụng kinh nghiệm toàn cầu tích lũy trong nhiều năm để chuyển giao, làm chủ và phát triển sản phẩm nhanh hơn.
Trong giáo dục và nghiên cứu, FPT đang chuyển mạnh từ mô hình đào tạo thực hành sang nghiên cứu, phát triển, huy động đội ngũ giảng viên, cán bộ và chuyên gia trên toàn cầu cùng tham gia nghiên cứu, cùng làm sản phẩm, nhằm tạo ra hệ sinh thái tri thức thực chất.
Ở góc nhìn quản trị, Tổng giám đốc FPT thẳng thắn nhìn nhận áp lực rất lớn khi doanh nghiệp có quy mô gần 85.000 nhân sự, trong khi chiến lược công nghệ lõi đòi hỏi sự kiên trì 5–10 năm.
Điều này đòi hỏi sự thấu hiểu của cổ đông và sự tin tưởng, tạo điều kiện của các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt trong việc tạo không gian thử nghiệm cho các sản phẩm công nghệ lõi.
Khép lại bài phát biểu, FPT cam kết đầu tư cho giáo dục và phát triển con người; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào thực tiễn; cung cấp và xuất khẩu các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược của Việt Nam ra thế giới; đồng hành cùng cộng đồng khoa học, công nghệ và chấp nhận khó khăn, sai lầm cần thiết để tạo ra sản phẩm mới, đóng góp thực chất cho Make in Vietnam.
Một lát cắt của con đường tự chủ công nghệ
Từ câu chuyện của CMC với các nhiệm vụ quốc gia và các nền tảng dùng chung, đến hành trình chuyển hướng chiến lược của FPT từ gia công sang làm chủ công nghệ lõi, có thể thấy Make in Vietnam 2025 không chỉ là nơi tổng kết thành tựu, mà là diễn đàn phản ánh rõ sự chuyển động trong tư duy của doanh nghiệp công nghệ Việt.
Điểm chung dễ nhận thấy là sự dịch chuyển từ ngắn hạn sang dài hạn, từ tối ưu chi phí sang đầu tư cho năng lực nội sinh và từ phụ thuộc công nghệ sang tự chủ và dẫn dắt.
Dù tiếp cận từ những góc độ khác nhau, cả CMC và FPT đều cho thấy một lựa chọn rõ ràng: làm chủ công nghệ lõi không còn là “nếu”, mà là “bằng cách nào” và “đi đến đâu”.
Trong bức tranh đó, doanh nghiệp công nghệ Việt đang từng bước khẳng định vai trò không chỉ là người tham gia thị trường, mà là lực lượng kiến tạo, cùng Nhà nước và các chủ thể khác, định hình con đường độc lập – tự chủ – thịnh vượng bằng chính năng lực công nghệ của mình.
.svg){kind=icon}
