Trẻ em cần có kỹ năng tự bảo vệ trên môi trường số
Đánh giá cao sáng kiến tổ chức tọa đàm “Thiếu niên nói 2026: Đồng kiến tạo giải pháp an toàn số và sức khỏe số” ngày 16/5 của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia - NCA, Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững - MSD và TikTok Việt Nam, đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - A05 (Bộ Công an) cho rằng, đây là diễn đàn rất có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh thanh thiếu niên đang lớn lên, học tập, giao tiếp và sáng tạo trong môi trường số.
Đại tá Hà Văn Bắc cho hay, không gian mạng đang mở ra những cơ hội rất lớn cho học tập, giao tiếp, sáng tạo và phát triển cá nhân. Chỉ với một thiết bị kết nối Internet, các em học sinh có thể tiếp cận tri thức, chia sẻ ý tưởng, kết nối bạn bè, tham gia các hoạt động sáng tạo.
Tuy nhiên, cùng với những cơ hội đó là nhiều nguy cơ như lừa đảo trực tuyến, giả mạo danh tính, xâm phạm quyền riêng tư, tiếp xúc với nội dung độc hại, tương tác không an toàn; bên cạnh đó là các vấn đề về sức khỏe như sử dụng mạng quá mức, lệ thuộc vào các nền tảng, căng thẳng cảm xúc, giảm khả năng tập trung trong học tập cũng như giao tiếp xã hội.
Đặc biệt, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo - AI đã tạo ra những thách thức mới như deepfake, thông tin sai lệch, nội dung giả mạo, khiến cho việc phân biệt thật - giả trở nên khó khăn hơn, nhất là với người dùng trẻ tuổi.
Những rủi ro này không tồn tại riêng lẻ, mà có sự giao thoa, tác động đến cách trẻ em xây dựng niềm tin, tương tác với người khác và quản lý sức khỏe tinh thần trong môi trường số.
“Vì vậy, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không thể chỉ dừng ở cảnh báo nguy cơ, mà cần trang bị cho các em kỹ năng tự bảo vệ, khả năng nhận diện rủi ro, hiểu biết về dữ liệu cá nhân và thói quen sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm”, đại tá Hà Văn Bắc nêu quan điểm.
Đại tá Hà Văn Bắc cũng bày tỏ mong muốn, sau tọa đàm, thanh thiếu niên sẽ hiểu hơn rằng sử dụng Internet an toàn là biết sử dụng công nghệ một cách thông minh, có chọn lọc và có trách nhiệm.
Các em cũng cần biết bảo vệ thông tin cá nhân của mình; cẩn trọng trước những lời mời, đường link, tài khoản lạ; không chia sẻ, lan truyền thông tin chưa kiểm chứng; biết nói “không” với nội dung độc hại; biết tìm kiếm sự giúp đỡ từ cha mẹ, thầy cô, cơ quan chức năng khi gặp nguy cơ trên mạng.
Với phụ huynh và thầy cô, điều quan trọng là đồng hành cùng trẻ em bằng sự thấu hiểu. Trẻ em không thể lớn lên ngoài môi trường số, vì vậy chúng ta cần giúp các em lớn lên trong an toàn. Muốn vậy, người lớn cũng cần cập nhật kiến thức, hiểu về các nền tảng, công cụ và rủi ro mới để có thể hướng dẫn các em một cách phù hợp.
Trong khi đó, các nền tảng công nghệ và doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao trách nhiệm xã hội, đầu tư nhiều hơn cho các công cụ bảo vệ người dùng, nhất là trẻ em, cải thiện cơ chế phát hiện và xử lý nội dung độc hại, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.
Góp phần hình thành “lá chắn số” cho trẻ em Việt Nam
Trao đổi tại tọa đàm, đại diện Cục A05 nhấn mạnh: Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Đây không chỉ là câu chuyện của an ninh mạng, mà còn là câu chuyện của giáo dục, gia đình, sức khỏe tinh thần và tương lai của thế hệ công dân số.
Khẳng định Việt Nam đã có nhiều cam kết chính sách quan trọng nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, đại diện Cục A05 cũng lưu ý với các đại biểu về 3 nhóm mục tiêu lớn của chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt hồi trung tuần tháng 3/2026.
Đó là, hình thành và phổ cập các giải pháp an ninh mạng hỗ trợ quản lý hoạt động của trẻ em và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, phấn đấu 100% cơ sở giáo dục phổ thông được triển khai giải pháp an ninh mạng và 100% doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập Internet tại Việt Nam tích hợp giải pháp ngăn chặn thông tin độc hại trên đường truyền mạng; xây dựng và triển khai tại 100% các tỉnh, thành phố giải pháp công nghệ hỗ trợ giáo dục kỹ năng số, tư vấn, hỗ trợ thông minh cho trẻ em; đảm bảo 100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng được hỗ trợ, can thiệp khi có yêu cầu từ bản thân trẻ em hoặc từ người thân, cộng đồng xã hội.
“Từ góc độ lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng, chúng tôi cho rằng công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng phải được triển khai theo hướng tổng thể, có sự tham gia của toàn xã hội”, đại diện Cục A05 nhấn mạnh.
Cho biết thêm lễ phát động chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” dự kiến được tổ chức ngày 29/5 tới, Phó Cục trưởng Cục A05 Hà Văn Bắc cho biết: Chương trình nhằm đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng phòng ngừa rủi ro cho trẻ em, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng; đồng thời thúc đẩy sự tham gia của các nền tảng số, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức xã hội và cơ quan báo chí trong công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
Nêu kỳ vọng chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” sẽ là bước khởi đầu cho một chuỗi hành động bền vững, góp phần hình thành “lá chắn số” cho trẻ em Việt Nam, đại tá Hà Văn Bắc chia sẻ: “Lá chắn đó không chỉ đến từ công nghệ, mà còn đến từ nhận thức, kỹ năng, trách nhiệm và sự phối hợp của toàn xã hội”.
Xem thêm về:
.svg){kind=icon}
