Những sự lạ trong nền hành chính ở ta: Chuẩn ngoại ngữ công chức xa vời

Năm 1993 là năm đáng ghi nhớ trong tâm khảm bao cán bộ, công chức, viên chức nước ta. Bởi chính năm này, một loạt các tiêu chuẩn công chức, viên chức được ban hành và dần đưa vào thực thi.

Trong các tiêu chuẩn có tiêu chuẩn về ngoại ngữ. Theo quy định: Chuyên viên phải biết một ngoại ngữ trình độ A (đọc hiểu được sách chuyên môn); Chuyên viên chính phải có một ngoại ngữ trình độ B (đọc nói thông thường); Chuyên viên cao cấp có ít nhất một ngoại ngữ trình độ C (đọc, nói thông thạo).

Tương tự như vậy là tiêu chuẩn ngoại ngữ cho các chức danh viên chức ở các ngành, lĩnh vực như giáo dục, y tế…

Để chứng minh việc đã đạt tiêu chuẩn ngoại ngữ theo quy định là các chứng chỉ ngoại ngữ tương ứng. Vì vậy, sau đó có hiện tượng sôi động kiếm bằng được những chứng chỉ này. 

Có người học thật, thi thật và lấy được chứng chỉ thật về ngoại ngữ. Tuy nhiên, số này rất ít trong tổng số đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. 

Có người đăng ký học, nhưng không học hoặc học láng cháng, nhưng lúc thi vẫn đỗ và lấy được chứng chỉ thật không tương xứng với khả năng ngoại ngữ của mình. 

Ảnh minh hoạ

Cũng có người mua được chứng chỉ thật. Và cuối cùng là có người mua chứng chỉ giả nộp vào hồ sơ công chức của mình. Quả là thiên hình vạn trạng.

Điều đáng lưu tâm là sau đó khoảng mười năm bắt đầu có việc thi nâng ngạch công chức, thăng hạng viên chức. Trong kì thi này có việc kiểm tra ngoại ngữ, điểm thi không dưới trung bình là đạt. 

Kết quả hoành tráng là số người trượt về kiểm tra ngoại ngữ hầu như rất ít, mặc dù trên thực tế theo ước tính 80%  công chức trung ương và khoảng 90% công chức địa phương không biết ngoại ngữ, do đó không thể đạt được mức chuẩn thấp nhất là đọc hiểu được sách chuyên môn.

Nói về chuyện không biết ngoại ngữ mà thi vẫn đỗ quả là rất Việt Nam. Cách phổ biến nhất là chạy lo thi đỗ. Chạy ai, chạy ở đâu là cả một câu chuyện dài.

Có câu chuyện xét vớt. Tôi có biết một người là Phó Vụ trưởng một cơ quan quan trọng của Chính phủ, năm đó cũng đi thi lên chuyên viên cao cấp để 2, 3 năm nữa về hưu cho toại nguyện. Thi xong, gặp nhau mới nói trượt ngoại ngữ. Tôi tự nghĩ chắc ông này nghiêm túc thi cử nên trượt. Năm sau, ông thi lại và vẫn trượt môn ngoại ngữ. Sau này, các cơ quan quản lý có liên quan xét đặc cách để ông vẫn đỗ chuyên viên cao cấp.

Có câu chuyện “can thiệp” của quy định. Cũng một người quen của tôi đang là Phó Vụ trưởng than thở  chắc về hưu vẫn chỉ chuyên viên chính vì không có ngoại ngữ theo quy định để thi nâng ngạch. Tôi mới nửa đùa nửa thật nói khối vị có ngoại ngữ đâu mà thi vẫn qua môn này đấy thôi! 

Người tôi quen nói kiếm một cái chứng chỉ ngoại ngữ xịn thì kiếm được, nhưng ở vụ mình đang làm việc giờ tự nhiên có chuyện này thì ăn kiện ngay, cho nên không dám. Tưởng câu chuyện thế là chấm hết, ai dè hai năm sau có quy định thêm là ai được thủ trưởng phụ trách trực tiếp xác nhận có sử dụng ngoại ngữ trong công việc thì cũng tương đương có chứng chỉ ngoại ngữ theo yêu cầu. 

Sự “can thiệp” kiểu này đã cứu năm đó không biết bao trường hợp bí bài như kiểu người tôi quen để đàng hoàng đi thi, vì có mấy thủ trưởng nào lại không xác nhận cho cấp dưới của mình đủ điều kiện đi thi,  còn thi được hay không lại là chuyện khác.

Dù vậy thì việc thi nâng ngạch và thăng hạng viên chức với kiểm tra ngoại ngữ như vừa nêu vẫn cứ tiếp tục được duy trì một thời gian dài. 

Mãi đến khi người ta ngộ ra công chức làm việc ở xã, ở huyện phải biết ngoại ngữ để làm gì. Tự biết thêm thì tốt, nhưng buộc phải biết thì cái biết này không gắn, không phục vụ gì cho công việc họ đang làm. 

Những công việc không đòi hỏi phải có ngoại ngữ thì không cần bắt người ta phải biết. Hay nói theo ngôn từ chuyên môn, vị trí việc làm đòi hỏi phải có ngoại ngữ thì khâu tuyển dụng, thi nâng ngạch đương nhiên phải kiểm tra xem có đạt yêu cầu ngoại ngữ hay không. 

Và thế là từ 2021, người ta bỏ đi tiêu chuẩn ngoại ngữ đối với công chức.

Để ngộ ra được điều đó, các nhà quản lý tính ra mất gần 20 năm! Nhà quản lý đặt ra cái chuẩn ngoại ngữ này quá xa vời, vô vọng, khiến cả một thế hệ công chức, viên chức lao đao, vất vả.

TS Đinh Duy Hòa

tin nổi bật

Tất cả phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân

Không tới tầm Nhân dân, Đảng nhất định không thể lãnh đạo, cầm quyền một cách ngang tầm và xứng đáng với lịch sử, với Đất nước và với Nhân dân.

ChatGPT là công cụ AI hữu hiệu phục vụ con người

ChatGPT không hoàn hảo. Có một số trường hợp, nó đưa ra câu trả lời không liên quan hoặc sai lệch. Như CEO của OpenAI đã nêu: “ChatGPT đôi khi viết những câu trả lời nghe có vẻ hợp lý nhưng không chính xác hoặc vô nghĩa”.

Vươn tầm Nhân dân

Tròn 92 mùa Xuân trước, Đảng của Dân tộc Việt Nam ra đời. Gần 78 năm lãnh đạo, cầm quyền, Đảng Cộng sản Việt Nam là đứa “con nòi, xuất thân từ giai cấp lao động, vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành của Nhân dân".

ChatGPT hay là công nghệ AI nổi bật trong năm

ChatGPT có nhiều điểm hấp dẫn. Đây là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo, được công ty OpenAI Inc (San Francisco) phát triển.

Tầm nhìn 2045 và vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng

Gắn kết chặt chẽ với lợi ích của nhân dân, của dân tộc chính là điều kiện then chốt để Đảng giữ vững bản chất đã được xác quyết từ ngày thành lập.

Chính sách sand-box để tạo động lực cho cán bộ

Để đưa con thuyền kinh tế vượt qua những khó khăn và thách thức gay gắt đang chờ ở phía trước, cần có cơ chế sand-box để tạo động lực và bảo vệ khu vực công.

"Việc cần làm ngay" trong lựa chọn cán bộ cấp cơ sở

Xem xét, đánh giá cán bộ ngay từ cơ sở thông qua việc lấy phiếu tín nhiệm theo định kỳ cần phải được xem là việc “cần làm ngay”.

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.

Vượt nguy, tận cơ

Đáng nói hơn con số là thông điệp: Trong một thế giới nhiều bất trắc, đổi thay, đầy gam màu sáng tối rất cần “vượt nguy, tận cơ”, “tư duy lại, thiết kế lại, xây dựng lại”, và càng cần “hành động quyết liệt, khôn khéo, linh hoạt”.

“Giá như chúng ta quyết liệt hơn”

Một năm đã qua với những niềm vui, nỗi buồn pha lẫn sự trăn trở. Giá như chúng ta có cách điều hành quyết liệt, khôn khéo hơn nữa thì kết quả sẽ còn tích cực hơn.

Thách thức và triển vọng kinh tế năm 2023

Thế giới đang thay đổi rất nhanh cả về địa chính trị và cách mạng công nghệ, mở ra thời cơ mới rất lớn cho Việt Nam nếu biết tận dụng.

‘Chính phủ Việt Nam đã có những kết quả kinh tế xuất sắc’

Việt Nam duy trì vị trí dẫn đầu là nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất trong số các nước ASEAN vào thị trường EU.