Cách làm mới trong bổ nhiệm Bộ trưởng Y tế và Giao thông Vận tải

Quốc hội tuần trước vừa phê chuẩn bổ nhiệm 2 vị Bộ trưởng mới, đó là Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Giao thông vận tải.

Sự kiện này có gì đáng bàn luận? Thiếu bộ trưởng thì đương nhiên phải có bộ trưởng mới. Xưa nay vẫn vậy. Điểm đáng nêu trong trường hợp này là cả 2 vị tân Bộ trưởng Đào Hồng Lan và Nguyễn Văn Thắng đều không được đào tạo đúng chuyên ngành được bổ nhiệm làm bộ trưởng bây giờ. 

Cách làm mới

Nhìn lại các vị đã từng là bộ trưởng Y tế ở nước ta thì thấy tất cả đều học ngành y, trưởng thành trong ngành y tế. Bộ trưởng GTVT có khác đôi chút, bởi cũng có lúc người đứng đầu Bộ không học đúng chuyên ngành giao thông.

Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng thường trực Phạm Bình Minh chúc mừng hai tân Bộ trưởng. Ảnh: Nhật Bắc

Dường như cũng có tính quy luật khi xem xét gốc đào tạo của các vị thành viên Chính phủ nước ta. Có những bộ thì gốc đào tạo cực rộng, nôm na là học ngành nào cũng được, ví dụ như ngành nội vụ, ngành lao động, thương binh và xã hội… Nhưng lại có những bộ mà lâu nay nói đến bộ trưởng thì đương nhiên các vị này phải học hành đúng chuyên ngành mà mình là người đứng đầu, ví dụ như ngành tư pháp, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, quốc phòng, công an… 

Ở nước ta, cho đến thời điểm hiện tại, rất khó có thể hình dung bộ trưởng Tư pháp mà lại là cử nhân văn hóa, bộ trưởng Giáo dục mà lại là tiến sỹ về xây dựng. Vốn y tế và GTVT trước đây cũng nằm trong phạm trù học đúng ngành, nhưng giờ đây, với việc phê chuẩn của Quốc hội về Bộ trưởng 2 ngành này nên đã có sự thay đổi cơ bản.

Thực ra, ở nhiều nước trên thế giới, bộ trưởng phụ trách các bộ không có yêu cầu bắt buộc phải học về ngành hay lĩnh vực mà họ là người đứng đầu.

Lý do thứ nhất rất đơn giản, phần lớn các bộ đều là đa ngành, đa lĩnh vực. Không ai có thể học đến 3 hay 4 ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của một bộ.

Lý do thứ hai quan trọng và quyết định hơn, đó là bộ trưởng ở các nước này là chính khách, có nghĩa là họ chịu trách nhiệm về chính sách của bộ, ví dụ như chính sách quốc phòng, chính sách an ninh quốc gia, chính sách công chức… Cho nên ở nhiều nước, bộ trưởng Quốc phòng không phải là quân nhân, lại càng không là một vị tướng.

Lý do thứ ba không kém phần quan trọng, đó là giúp việc bộ trưởng như vậy có cả một bộ máy hành chính của bộ khá chuyên nghiệp. Đây là đội ngũ công chức giàu kinh nghiệm và đủ năng lực tham mưu cho bộ trưởng trong hoạch định thể chế, chính sách theo chỉ đạo của bộ trưởng.

Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng GTVT mới của nước ta rõ ràng mang dấu ấn của cách bố trí nhân sự như các nước vừa nêu. Có ý kiến lo ngại như vậy sẽ làm khó cho 2 vị tư lệnh ngành mới được bổ nhiệm. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng đây là một cách làm mới, là một thử nghiệm về chính sách cán bộ của Đảng. Không thử, không thí điểm thì làm sao có được kinh nghiệm. 

Đi từ thí điểm rồi nhân rộng

Nhìn lại công tác cán bộ của Đảng từ 1986 trở lại đây thì thấy bên cạnh những cách làm truyền thống đã có thêm khá nhiều đổi mới nhằm tạo ra những yếu tố tích cực trong công tác cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo cấp chiến lược. Sơ bộ có thể thấy những yếu tố này ở những chính sách cán bộ như sau:

- Luân chuyển cán bộ từ trung ương về địa phương và ngược lại;

- Muốn trở thành bộ trưởng thì một trong những tiêu chuẩn là phải kinh qua chức vụ lãnh đạo chủ chốt của tỉnh;

- Bố trí bí thư tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương không là người địa phương;

- Đổi mới công tác đánh giá cán bộ gắn nhiều hơn với kết quả công tác;

- Lấy phiếu tín nhiệm đối với những người do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn;

- Thi tuyển một số chức danh lãnh đạo, quản lý;

- Kê khai tài sản;

- Khuyến khích cán bộ lãnh đạo, quản lý bị kỷ luật từ chức…

Thực tế đã cho thấy sự thành công của nhiều chính sách, giải pháp về công tác cán bộ vừa nêu. Đáng chú ý là nhiều chính sách, giải pháp cũng phải đi từ thí điểm rồi mở rộng và khi đạt kết quả tốt mới triển khai đại trà trong cả hệ thống chính trị.

Như vậy, sơ bộ có thể thấy việc 2 Bộ trưởng Đào Hồng Lan và Nguyễn Văn Thắng mới được Quốc hội phê chuẩn là một thử nghiệm mới trong công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước. Thời gian sẽ cho câu trả lời về mức độ thành công của sự thử nghiệm này. 

Kinh nghiệm cho thấy cái mới, cái chưa từng làm thường khó, nhưng một khi thành công sẽ mở ra những khả năng to lớn cho sự nhân rộng để đạt được kết quả lớn hơn nhiều trong thực tiễn.

Đinh Duy Hòa

Tạm biệt tư lệnh giao thông Nguyễn Văn Thể

Tạm biệt tư lệnh giao thông Nguyễn Văn Thể

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đã xin thôi chức bộ trưởng theo “nguyện vọng cá nhân”. Hành động của ông chưa từng xảy ra với một vị bộ trưởng trong nhiều nhiệm kỳ Chính phủ gần đây.

tin nổi bật

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Trụ cột ‘nguồn lực’ trong truyền thông chính sách

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra một giải pháp quan trọng cho sự phát triển bền vững của báo chí khi cam kết bồi đắp trụ cột “nguồn lực” bằng cách cấp kinh phí theo hướng đặt hàng cho hoạt động truyền thông chính sách.

Báo chí phải trở thành tổ chức công nghệ

Cách đây hơn 20 năm, nhiều tổng biên tập vô cùng tự hào về việc máy in còn đang chạy, hàng chục đầu mối đã ngồi ăn bánh mì để đợi lấy báo đi rao bán.

Đổi mới con người ở vùng đất là mặt tiền quốc gia

Cần nhìn thẳng vào sự thật là khu vực đẹp nhất của đất nước, địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng lại có nhiều chỉ số phát triển thấp hơn mức trung bình của cả nước.

Tiếng chuông cảnh báo sau chuyện đình chỉ hoạt động của một sở

Hôm qua, một câu chuyện hy hữu được báo chí đưa tin: Sở Nội vụ bị tạm đình chỉ hoạt động 1 tháng vì chưa đảm bảo yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Truyền thông là chức năng của chính quyền

Khi các cấp chính quyền chủ động phối hợp truyền thông với các cơ quan báo chí sẽ là nền tảng quan trọng nhất cho việc làm chủ tình hình trong bối cảnh hiện nay.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?

Những thông điệp về trái phiếu doanh nghiệp

Có một điểm cần nhấn mạnh: tuyệt đại đa số trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo hoặc được bảo đảm bởi các tổ chức tín dụng.

Việt Nam sẽ vượt bẫy thu nhập trung bình theo cách nào

Việt Nam nỗ lực trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao và thu nhập cao vào năm 2035 và 2045. Tuy nhiên, chúng ta phải vượt qua thách thức không hề nhẹ, nhất là về thể chế.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nhà lãnh đạo cải cách tâm huyết

Thủ Tướng Võ Văn Kiệt là nhà lãnh đạo đi tiên phong trong thực hiện cải cách và hội nhập của đất nước ta. Ông đã dũng cảm thực hiện những quyết định đột phá tầm chiến lược để đưa đất nước đi lên.

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.

Nhà lãnh đạo dám chịu trách nhiệm “phá rào”

“Sử học không nên chỉ đánh giá một con người xem họ đạt đến đỉnh cao nào mà còn phải xem khi họ nằm xuống, đã có bao nhiêu dòng nước mắt”.

Nhà giáo là nhân tố cốt lõi quyết định sự thành công của đổi mới giáo dục

Bộ trưởng GĐ-ĐT Nguyễn Kim Sơn bày tỏ, nhà giáo là nguồn lực quan trọng nhất của ngành. Đầu tư cho nhà giáo chính là yếu tố nền tảng của nền tảng, quyết định đến chất lượng và sự thành công của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.