Đối với đồng bào Ba Na ở vùng đất phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, sử thi không chỉ là những câu chuyện về các anh hùng huyền thoại, mà còn là nơi lưu giữ ký ức cộng đồng, lịch sử bản làng và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Giữa vùng cao Chúng Pả A, tỉnh Tuyên Quang, tiếng khèn của Nghệ nhân Ưu tú Vàng Chá Thào không chỉ ngân lên trong lễ hội, mà còn vang vọng trong từng đổi thay của bản làng.
Sinh ra và lớn lên ở vùng đất Sóc Trăng cũ (sau này sáp nhập vào thành phố Cần Thơ), Lâm Thị Hậu (sinh năm 1996) luôn mang trong mình một tình yêu cháy bỏng với những điệu múa, trang phục truyền thống của dân tộc.
Tuổi thơ gắn với ngày Huổi Lọng còn là bản nghèo giữa đại ngàn Tây Bắc, Lò Văn Yên hiểu hơn ai hết nỗi vất vả của người dân nơi đây. Trở thành Bí thư Chi bộ, anh mang theo niềm tin giản dị: muốn bà con thay đổi, người cán bộ phải thay đổi trước.
Mồ côi cha từ nhỏ, tuổi thơ gắn liền với những bữa cháo trắng của mẹ, trên lưng chị đến trường, chàng trai người Ê Đê Y Saciên Kbuôr (35 tuổi) đã bước ra thế giới, làm việc qua nhiều quốc gia, trước khi quyết định trở về cống hiến cho quê hương.
Bằng tiếng nói gần gũi, sự tận tâm và trách nhiệm với cộng đồng, những Người có uy tín ở Tây Nam Bộ đang góp phần giữ gìn khối đại đoàn kết dân tộc, lan tỏa những giá trị tốt đẹp nơi phum, sóc.
Giữa núi rừng biên cương Cao Bằng, nơi lòng yêu nước được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, bản làng đã nuôi lớn một chàng trai dân tộc Tày, để rồi từ đó viết nên huyền thoại mang tên La Văn Cầu.
Ý chí thép La Văn Cầu được dựng nên từ thuở chưa đến đôi mươi. Từ tinh thần Đông Khê đến yêu cầu bảo vệ Tổ quốc, lòng yêu nước, ý chí cống hiến và trách nhiệm đặt lợi ích quốc gia lên trên hết vẫn là những giá trị bền vững, soi đường cho hôm nay.
Suốt nhiều năm qua, dấu chân già làng Ly Xạ Phu, người dân tộc La Hủ, vẫn in trên những con đường đất đỏ men sườn núi để đến từng nếp nhà, từng cuộc họp bản vận động bà con bỏ hủ tục, chăm lo sản xuất, giữ rừng, giữ đất.
Trên chuyến xe khách lặng lẽ vượt hơn 300km lên xã biên giới Keng Đu (Nghệ An), anh Trần Mạnh mang theo một hành trang rất đặc biệt - một lá đơn tình nguyện nặng trĩu trong lòng.
Nhiều năm qua, Linh mục Nguyễn Xuân Phương đã chọn cách thực hành đức tin bằng những việc làm cụ thể.
Bà Bùi Thị Năm ở Ninh Bình đã và đang từng ngày hun đúc, gìn giữ linh hồn, mạch nguồn văn hóa truyền thống của bản Mường.
Từ cô giáo vùng cao, bà Hồ Thị Minh trở thành Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Trị. Sự gần gũi, trách nhiệm của bà đã để lại nhiều dấu ấn nơi đại ngàn Trường Sơn.
Ở tuổi 83, Nghệ nhân Ưu tú Hồ Văn Dinh vẫn đang lặng lẽ gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của người Ca Dong (thuộc dân tộc Xơ Đăng). Đôi mắt ông vẫn ánh lên niềm say mê mỗi khi nhắc đến lễ hội buôn làng hay tiếng chiêng đại ngàn...
Hòa thượng Danh Đổng, người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tỉnh An Giang, đang là điểm tựa nuôi dưỡng tâm hồn, đạo hạnh cho nhiều Phật tử Nam tông Khmer.
Tại Tây Nguyên, nhắc đến gia đình cố Giáo sư, bác sĩ, thầy thuốc ưu tú, Đại tá quân y Y Tlam Kbuôr (1925-2008), nhiều người nhớ đến một gia đình trí thức Ê Đê giàu truyền thống học tập và luôn nặng lòng với buôn làng.
Nơi rẻo cao Mường Lống (Nghệ An), dòng họ Và của đồng bào Mông được nhắc đến như một điển hình tiêu biểu.
Nghệ nhân Pả Hơi tin rằng, khi người trẻ còn yêu tiếng đàn, tiếng khèn của cha ông, thì hồn văn hóa của dân tộc Bru Vân Kiều còn được lưu truyền mãi mãi.
Trong ký ức của ông Ksor Phước, Tây Nguyên thuở ban đầu không hiện lên như một miền đất lãng mạn mà bằng những thiếu thốn rất thật: đường chưa đến buôn, điện chưa sáng trong nhà, nước sạch chưa có, trường học thưa thớt, trạm y tế gần như vắng bóng.
Có những câu chuyện về người lãnh đạo không bắt đầu từ bản thành tích mà từ một tờ giấy lặng lẽ. Với ông Ksor Phước, tờ giấy ấy là lá đơn ông tự viết, đề nghị cấp trên xem xét kỷ luật mình sau vụ bạo loạn xảy ra ở Gia Lai năm 2001.
Tại mảnh đất thôn Khuôn Bổ, xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai, anh Sổng A Dũng (dân tộc Mông) không chỉ viết nên kỳ tích thoát nghèo mà còn khẳng định vai trò của người có uy tín - “cánh tay nối dài” của Đảng đến với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).
10 năm qua, ông Hà Văn Tân (Đắk Lắk) luôn được người dân quý mến, cấp trên tin tưởng và đã hoàn thành xuất sắc vai trò trưởng thôn. Ông cũng là một điển hình làm kinh tế giỏi với mức thu nhập hơn 2 tỷ đồng/năm.
Hơn 40 năm gắn bó với Tây Nguyên, nghệ sĩ Nguyễn Trường không chỉ chơi nhạc, chế tác nhạc cụ, ông còn tìm lại được những thanh âm núi rừng thất truyền nơi buôn làng.
Hiệp sĩ Đại Thánh giá Gioan Baotixita Lê Đức Thịnh là một trong những giáo dân tiêu biểu lan tỏa tinh thần “sống tốt đời, đẹp đạo”, nơi đức tin Công giáo gặp gỡ lòng yêu nước qua những hoạt động bác ái, sẻ chia và phụng sự cộng đồng.
Có một gia đình người Pa Cô ở vùng cao A Lưới đã đi vào huyền thọai, bởi trong gia đình có tới 3 thành viên được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
