Kết luận của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tại hội nghị ngày 6/7 về thúc đẩy triển khai “Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (giai đoạn I: từ năm 2026 đến năm 2030” (gọi tắt là Chương trình mục tiêu quốc gia) vừa được Văn phòng Chính phủ ra thông báo truyền đạt.

Tại kết luận, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá: Sau 5 năm triển khai, 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 gồm “Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới”, “Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững” và “Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi” đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Việc triển khai hiệu quả các chương trình này đã tạo chuyển biến rõ nét tại khu vực nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng; hỗ trợ phát triển sản xuất, sinh kế, tạo việc làm, giảm nghèo; giải quyết nhà ở, đất ở, đất sản xuất; cải thiện điều kiện giáo dục, y tế và nâng cao đời sống của người dân.

W-dong bao vung dan toc thieu so 01.jpg
Công tác tuyên truyền và vận động nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, là một nhiệm vụ trọng tâm được giao cho Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội tập trung triển khai.

Với Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: Chương trình được triển khai hiệu quả sẽ góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, miền núi, cải thiện đời sống người dân, đặc biệt là hộ nghèo và đồng bào vùng dân tộc thiểu số miền núi. 

Đáng chú ý, qua đánh giá các kết quả đã đạt được cũng như một số tồn tại, hạn chế trong việc tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn vừa qua, Phó Thủ tướng chỉ rõ: Thực tế triển khai thời gian qua cho thấy nơi nào cấp ủy, chính quyền vào cuộc quyết liệt sẽ đạt hiệu quả cao.

Các địa phương cần nhìn nhận, đánh giá đầy đủ nguyên nhân, khó khăn, vướng mắc; đồng thời các bộ, cơ quan, địa phương phải khẩn trương, quyết liệt triển khai các nhiệm vụ được giao, bảo đảm việc triển khai Chương trình đạt hiệu quả rõ rệt. Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương cũng được yêu cầu thời gian tới phải tập trung triển khai một số nhiệm vụ.

Trong đó, với vai trò cơ quan chủ trì, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát, tổng hợp tình hình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia; tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ địa phương chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền; đồng thời phối hợp với Bộ Tài chính và cơ quan liên quan khẩn trương rà soát hoàn thiện cơ sở dữ liệu và chế độ báo cáo trực tuyến.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương có liên quan tập trung hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong triển khai các nội dung thuộc Hợp phần thứ hai của Chương trình mục tiêu quốc gia; bảo đảm chính sách đến đúng địa bàn, đúng đối tượng, đúng nhu cầu cấp thiết. 

Bộ Dân tộc và Tôn giáo cũng được lưu ý cần chú trọng các nhiệm vụ về phát triển sinh kế bền vững, ổn định đời sống, giảm nghèo đa chiều, nâng cao năng lực cộng đồng, bảo tồn bản sắc văn hóa, củng cố quốc phòng, an ninh tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo.

Bộ Nội vụ chủ trì nhiệm vụ hướng dẫn, đôn đốc việc kiện toàn Ban Chỉ đạo và cơ quan tham mưu, giúp việc ở các cấp; bảo đảm thống nhất, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; gắn với phân công nhiệm vụ cụ thể, rõ trách nhiệm, rõ đầu mối, đáp ứng yêu cầu chỉ đạo, điều hành, theo dõi, đôn đốc và tổ chức thực hiện Chương trình từ Trung ương đến cơ sở.

Đặc biệt, về công tác tuyên truyền, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội được đề nghị tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tích cực tham gia thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia; 

Phát huy vai trò chủ thể của người dân và cộng đồng trong xây dựng nông thôn mới hiện đại, giảm nghèo đa chiều, phát triển sinh kế bền vững. Quan tâm biểu dương, tôn vinh và phát huy vai trò của người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. 

Song song đó, cần tăng cường giám sát, phản biện xã hội trong quá trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia; tiếp tục triển khai hiệu quả Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” và xây dựng mô hình “Khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc”.

Được phê duyệt tháng 1/2026, Chương trình mục tiêu quốc giai đoạn 2026 – 2035 hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới hiện đại, giàu đẹp, bản sắc, bền vững, gắn với đô thị hóa và thích ứng biến đổi khí hậu. Phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thực hiện giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, bảo đảm bình đẳng giới và an sinh xã hội. 

Phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái, gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp để nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, miền, nhóm dân cư, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi so với các vùng khác. 

Đồng thời, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc thiểu số; nâng cao niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội, nhất là các vùng chiến lược, biên giới và hải đảo.