Nghị quyết 57 đi vào mọi lĩnh vực 

Mới đây, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá, Nghị quyết đã tạo ra chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của toàn hệ thống chính trị.

Theo đó, thể chế, cơ chế, chính sách đã từng bước được hoàn thiện, nhiều điểm nghẽn, nút thắt đã được giải quyết; nhiều cơ chế mới tạo thuận lợi phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã từng bước hình thành.

Không chỉ dừng ở hoàn thiện cơ chế, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã bước đầu làm chủ công nghệ, có sản phẩm đưa ra thị trường, có sản phẩm xuất khẩu ra khu vực và thế giới. Thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong một số lĩnh vực đã tạo ra hiệu quả kinh tế-xã hội cụ thể.

Thực tiễn triển khai tại các địa phương cũng ghi nhận nhiều mô hình mới. Thực tế đã có nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo; nhiều địa phương đã bắt đầu tìm được cách đi phù hợp với điều kiện của mình bằng những công việc cụ thể. Hà Nội với nền tảng HanoiWork dùng chung phục vụ đến cấp xã. Cà Mau đưa công nghệ sinh học và tự động hóa vào nuôi tôm. Vĩnh Long đưa máy bay không người lái xuống đồng ruộng. Đồng Tháp ứng dụng dữ liệu số để giám sát sâu bệnh, giúp tiết kiệm chi phí cho nông dân. Ninh Bình, Tuyên Quang dùng AI để quản lý di sản và phát triển du lịch. Quảng Trị làm chủ các quy trình công nghệ sinh học để tạo ra sản phẩm OCOP. Thái Nguyên, Cần Thơ, Lào Cai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Gia Lai ứng dụng khoa học công nghệ xây dựng chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm thế mạnh của địa phương.

Tô Lâm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

"Những ví dụ này cho thấy Nghị quyết 57 đã từng bước đi vào từng ngõ ngách của cuộc sống. Khoa học, công nghệ không ở đâu xa, mà nằm ngay trong con tôm, cây lúa, hạt gạo, sản phẩm OCOP, dịch vụ du lịch, quy trình hành chính, nền tảng dữ liệu, doanh nghiệp sản xuất, trường học, bệnh viện, chính quyền cấp xã", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Sau khi Nghị quyết 57 được ban hành, nhiều bộ, ngành đã triển khai các chương trình cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số.

Một trong những dấu ấn là việc Bộ Tư pháp khai trương nền tảng số Thi hành án dân sự (THADS). Nền tảng được xây dựng trong bối cảnh chuyển đổi số được xác định là yêu cầu tất yếu của ngành, đánh dấu quá trình chuyển từ điều hành dựa trên kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu thời gian thực, từ quy trình phân tán sang vận hành liên thông, xuyên suốt và minh bạch.

Đánh giá về nền tảng này, Chủ tịch FPT Trương Gia Bình cho rằng đây là "kỳ tích thực thi Nghị quyết 57". Theo ông, nếu trước đây cần khoảng bốn năm để triển khai, thì nay chỉ mất một năm và sáu tháng để đưa vào vận hành ổn định.

Theo bà Phạm Thị Ngọc Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, tại Đà Nẵng, tinh thần Nghị quyết 57 đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ nhằm xây dựng thành phố trở thành trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của khu vực, hướng tới tầm vóc quốc tế. Hiện sở đang tham mưu xây dựng 21 nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, thử nghiệm công nghệ mới, thu hút đầu tư và phát triển doanh nghiệp công nghệ trên địa bàn.

Ngay sau khi Nghị quyết 57 được ban hành, UBND tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Tập đoàn FPT và Trường Đại học FPT triển khai chương trình đưa sinh viên công nghệ đến gần 30 xã, phường, trong đó có cả đặc khu Cô Tô, nhằm hỗ trợ chính quyền và người dân triển khai các nhiệm vụ của Nghị quyết 57.

Ở góc độ tổ chức nghề nghiệp, TS Nguyễn Quân, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, cho rằng việc triển khai Nghị quyết 57 đặt ra yêu cầu tập hợp các nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để cùng thực hiện các nội dung mang tính đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo ông, đây là nhiệm vụ nhiều thách thức nhưng Nghị quyết đã tạo ra các công cụ và điều kiện cần thiết để hiện thực hóa những mục tiêu lớn.

Cơ chế mới tạo động lực cho doanh nghiệp

Không chỉ tạo chuyển động trong khu vực công, Nghị quyết 57 còn tạo tâm thế mới cho cộng đồng doanh nghiệp.

Để chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ triển khai Nghị quyết, các doanh nghiệp đã thành lập Liên minh Nhân lực chiến lược thực thi Nghị quyết 57-NQ/TW, nhằm xây dựng đội ngũ chuyên gia chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số quốc gia và hội nhập quốc tế.

Liên minh cũng hướng tới thúc đẩy các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng hành chính công, lãnh đạo, quản lý nhà nước; đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, quản trị và hoạch định chính sách.

Năm đơn vị đầu tiên tham gia Liên minh gồm Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Kỹ thuật mật mã, Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học FPT.

Theo Chủ tịch FPT Trương Gia Bình, cuộc cạnh tranh hiện nay không còn là cuộc chiến bằng vũ khí quân sự mà là cuộc cạnh tranh về tri thức, công nghệ và đặc biệt là nguồn nhân lực AI. 

Viettel 5G.jpg
Viettel đã đăng ký tham gia nhiều lĩnh vực công nghệ chiến lược như bán dẫn (thiết kế chip), công nghệ lượng tử (máy tính lượng tử, mật mã lượng tử, truyền thông lượng tử), 5G/6G, AI, UAV, vật liệu mới… 

Chia sẻ với VietNamNet, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch Viettel, đánh giá Nghị quyết 57 là nghị quyết mang tính đột phá từ thể chế, cơ chế chính sách đến các mục tiêu cụ thể.

Theo ông, Nghị quyết mở ra nhiều cơ chế mới như cho phép đánh giá thí điểm các mô hình kinh doanh mới, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu phát triển, đầu tư mạo hiểm, miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp thiệt hại kinh tế do nguyên nhân khách quan; đồng thời quy định dành ít nhất 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng cơ chế khuyến khích mua sắm công đối với sản phẩm nghiên cứu do doanh nghiệp trong nước tạo ra.

Theo Chủ tịch Viettel, đây là bước cởi trói rất lớn về thể chế, giúp các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, yên tâm và mạnh dạn hơn khi đầu tư nghiên cứu, làm chủ công nghệ và triển khai các mô hình mới.

"Để thực hiện Nghị quyết 57 với nhiều cơ chế nổi bật, thì doanh nghiệp cũng phải chủ động, nghĩa là phải đề xuất, nghiên cứu cái gì, làm như thế nào, với tinh thần “thần tốc” là làm việc khẩn trương, liên tục và “táo bạo”, không có nghĩa là liều lĩnh mà vẫn phải bảo đảm hiệu quả. Đây chính là lúc cần khuyến khích, động viên doanh nghiệp yên tâm xông pha, mạnh dạn dấn thân vào cái mới", Chủ tịch Viettel nhấn mạnh.