Trước làn sóng FPV kamikaze giá rẻ đang áp đảo chiến trường Ukraine, các hệ thống phòng không truyền thống trở nên quá đắt đỏ và chậm chạp.
Một giải pháp tưởng chừng thô sơ nhưng cực kỳ hiệu quả đang nổi lên: súng bắn lưới, loại vũ khí dùng lưới vướng propeller, khiến drone mất lực nâng và rơi xuống trong tích tắc.
Đây không còn là ý tưởng phòng thí nghiệm mà đã trở thành lớp phòng thủ cuối cùng thực chiến, với các mẫu từ Israel, Ukraine và Mỹ đang được thử nghiệm và triển khai hàng loạt.
Công nghệ cốt lõi của súng bắn lưới chống drone dựa trên nguyên lý vật lý đơn giản nhưng được tối ưu hóa cao. Khi bóp cò, một cơ cấu phóng (thường dùng khí nén kiểu túi khí ô tô hoặc đạn blank) đẩy lưới được gấp gọn ra ngoài với tốc độ cao.
Bốn góc lưới gắn trọng lượng nhỏ giúp nó bung rộng thành hình vuông chỉ trong chưa đầy một giây, tạo thành một “màng nhện” có diện tích từ 9 đến 25 mét vuông tùy mẫu.
Khi lưới chạm drone, các sợi nylon hoặc Dyneema siêu bền vướng chặt propeller, làm rotor ngừng quay ngay lập tức. Drone mất lực nâng và rơi theo quỹ đạo trọng lực.
Ưu điểm lớn nhất là phương pháp này không phụ thuộc vào tín hiệu radio hay GPS, nên vẫn bắt được cả drone bay tự động hoặc dùng cáp quang, những mục tiêu mà máy nhiễu sóng thường bất lực.
Xét về thông số kỹ thuật, các mẫu tiêu biểu cho thấy sự đa dạng về kích thước và tầm hoạt động, nhưng đều tập trung vào khoảng cách gần dưới 35 mét.
Mẫu DefendAir của ParaZero (Israel) là ví dụ điển hình cho thiết kế chuyên nghiệp. Nó có hình dáng carbine 3D-printed dài khoảng 750mm, nặng chỉ 1,7kg, dễ mang theo cấp tiểu đội.
Mỗi viên đạn lưới (pod) nặng 40 gram chứa lưới 5x5 mét, phóng bằng hệ thống tạo khí nitơ không nổ, đạt tầm hiệu quả tối đa 35 mét.
Thời gian nạp lại dưới ba giây, cho phép phản ứng liên tục. Các thử nghiệm thực địa báo cáo tỷ lệ đánh chặn 100% trước cả FPV tốc độ cao và drone chở hàng nặng.
Trong khi đó, mẫu Chipa của BlueBird Tech (Ukraine) tối ưu cho chiến trường gần: lưới khoảng 3x3 mét, tầm 25 mét, thao tác cực nhanh chỉ cần rút chốt an toàn, ngắm và bắn.
Một biến thể khác của kỹ sư Ukraine Vitalii Kyrychok có dạng sáu nòng in 3D, tầm khoảng 30 mét, chi phí sản xuất chỉ bằng 1/10 đến 1/12 so với hàng nước ngoài, phù hợp trang bị đại trà cho lực lượng tuyến đầu hoặc xe sơ tán y tế.
Mẫu Ptashka dạng súng lục còn nhẹ hơn, chỉ 750 gram, lưới 4x4 mét, tầm 25-30 mét và giá bộ cơ bản khoảng 190 USD.
So với súng săn hoặc đạn bi, súng bắn lưới có lợi thế rõ rệt về độ ổn định của “họa tiết” bắt mục tiêu. Lưới giữ nguyên kích thước trong suốt quỹ đạo bay, tăng xác suất vướng rotor ngay cả khi không trúng trực tiếp.
Hơn nữa, drone bị bắt thường còn nguyên vẹn hơn, hỗ trợ thu thập tình báo. Tuy nhiên, giới hạn cũng rất rõ: đây là vũ khí lớp cuối cùng.
Tầm ngắn đòi hỏi người dùng phải đối mặt trực tiếp với mối đe dọa đang lao tới và nếu drone mang thuốc nổ, mảnh văng vẫn có thể gây hại khi nó rơi gần.
Vì vậy, các nhà phát triển thường khuyến cáo sau khi bắn phải lập tức nằm xuống hoặc di chuyển xe ra khỏi vùng nguy hiểm.
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ này phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy phòng thủ không quân. Từ những mẫu cầm tay đơn giản đến phiên bản gắn trên drone interceptor như DroneHunter 5.0 của Fortem Technologies (Mỹ) với khả năng phóng nhiều lưới tự động, hay tháp pháo cố định, súng bắn lưới đang được tích hợp vào hệ thống đa lớp.
Nó rẻ, an toàn hơn so với đạn nổ hoặc laser công suất cao và đặc biệt hiệu quả trong môi trường đô thị hoặc gần lực lượng thân thiện nơi giảm thiểu thiệt hại phụ là ưu tiên hàng đầu.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài và drone ngày càng phổ biến, loại vũ khí “màng nhện” này không chỉ là giải pháp tạm thời mà đang trở thành tiêu chuẩn mới cho phòng thủ tầm gần.
(Theo frontliner.ua, interestingengineering.com, defence-blog.com, euromaidanpress.com)
Vụ chiếc UAV RQ-4B Global Hawk giá 130 triệu USD rơi ngoài khơi Tottori khiến Nhật Bản bàng hoàng, làm lộ diện sức mạnh và hiểm họa tiềm ẩn từ 'mắt thần' trinh sát đỉnh cao này.
Tên lửa AGM-190A Havoc Spear vừa có màn ra mắt thực chiến ấn tượng tại châu Phi, biến pháo đài bay AC-130J Ghostrider thành 'sát thủ tầm xa', với khả năng tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách 740 km.
Tờ Financial Times hé lộ Iran đề nghị Nga cung cấp ngược các mẫu drone Geranium phản lực tích hợp AI, đánh dấu bước tiến hóa thần tốc của loại drone kamikaze từng chuyển giao năm 2022.
.svg){kind=icon}
