“Bàn tay của Chúa” và kiệt tác thế kỷ

Diego Maradona trở thành một ngôi sao bóng đá từ khi nào? Câu trả lời ngắn gọn là ông luôn như vậy, từ thuở còn là cậu bé chơi bóng trên những sân đất ở ngoại ô Buenos Aires.

Nhưng không ai nghi ngờ rằng đỉnh cao nhất trong sự nghiệp của Maradona đến vào ngày 22/6/1986 tại sân Azteca ở Mexico City - SVĐ của những biểu tượng bóng đá - khi chỉ trong 10,87 giây, ông vượt qua quãng đường 55 mét, loại bỏ mọi cầu thủ Anh cản đường mình.

Bàn thắng ấy đi vào lịch sử không chỉ vì vẻ đẹp kỹ thuật trên mặt sân xấu, ở độ cao 2.238 mét so với mực nước biển và dưới cái nóng ngột ngạt giữa trưa.

Maradona Ban tay Chua.jpg
Maradona với khoảnh khắc “Bàn tay của Chúa”. Ảnh: C.P

Giá trị độc nhất của nó còn nằm ở bối cảnh: trận tứ kết World Cup gặp tuyển Anh, đối thủ mà sự kình địch đã vượt xa khuôn khổ bóng đá bởi ký ức còn nóng hổi về cuộc chiến Malvinas.

“Anh từ hành tinh nào đến vậy?”, bình luận viên Uruguay Victor Hugo Morales thốt lên trong phần tường thuật đã trở thành bất tử. Bị cuốn theo cảm xúc, ông gọi đó là “pha bóng của mọi thời đại”. Bốn thập kỷ trôi qua, nhận định ấy vẫn nguyên giá trị.

Năm phút trước “Bàn thắng thế kỷ”, thế giới chứng kiến một trong những tranh cãi nổi tiếng nhất lịch sử bóng đá. Maradona dùng nắm đấm tay trái để đánh bại thủ môn Peter Shilton, người cao hơn ông tới 18 cm, mở tỷ số cho Argentina.

Pha bóng bắt đầu bằng một màn rê dắt ngoằn ngoèo từ cánh trái vào trung lộ và có sự tham gia của tiền vệ Steve Hodge bên phía Anh.

Maradona cố gắng không để lộ dấu vết, lập tức chạy ăn mừng về phía góc sân trong khi vẫn liếc mắt theo dõi trọng tài. Trọng tài người Tunisia Ali Bennaceur không phát hiện lỗi chơi bóng bằng tay, còn chỉ một vài cầu thủ Anh phản ứng quyết liệt.

Sau trận, Maradona giải thích rằng bàn thắng được ghi “một phần bằng cái đầu và một phần bằng bàn tay của Chúa”, câu nói tạo nên biệt danh nổi tiếng La mano de Dios” – hay “Hand of God” trong tiếng Anh.

Màn trình diễn toàn diện

Chỉ riêng 2 bàn thắng đã đủ để biến Maradona thành cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu, nhưng những gì ông thể hiện còn vượt xa điều đó.

Những dữ liệu được trang thống kê StatsBomb phục dựng gần đây cho thấy tầm vóc thực sự của màn trình diễn ấy.

Chiều hôm đó, Maradona gần như không thể bị ngăn cản. Ông thực hiện 14 pha rê bóng và thành công tới 12 lần, trở thành ác mộng với hàng thủ Anh. Phần lớn các pha đi bóng diễn ra bên phần sân đối phương, đặc biệt ở hành lang phải.

Con số này vốn đã phi thường theo tiêu chuẩn hiện đại, nhưng càng đáng kinh ngạc hơn khi đặt trong bối cảnh bóng đá thập niên 1980. Maradona phải hứng chịu tới 37 pha vào bóng từ đối thủ, nhưng trọng tài chỉ thổi phạt 8 lần.

Dưới áp lực khủng khiếp ấy, ông vẫn tạo ra 20 hành động đưa bóng tiến lên phía trước, gồm 8 đường chuyền và 12 pha dẫn bóng, trong đó có tình huống tạo nên “Bàn thắng thế kỷ”.

Maradona Ban thang the ky.jpg
Maradona vượt qua hàng loạt cầu thủ Anh để ghi “Bàn thắng thế kỷ”. Ảnh: Conmebol

Maradona là cầu thủ Argentina nhận bóng nhiều thứ hai trận đấu với 40 lần, chỉ sau Jorge Burruchaga. Những mối liên kết chính của Albiceleste đến từ Burruchaga, Batista và Enrique, cùng với Olarticoechea, những đối tác quan trọng nhất của số 10 trên sân.

Trong vai trò nhạc trưởng, Maradona không chỉ điều phối tuyến giữa mà còn cực kỳ nguy hiểm gần khung thành. Ông tung ra 7 cú dứt điểm, chiếm một nửa tổng số pha kết thúc của Argentina, đồng thời tạo ra 1,2 trong tổng số 1,6 bàn thắng kỳ vọng (xG) của đội nhà.

Một kỳ World Cup áp đảo

Maradona không chỉ tỏa sáng trước Anh. Ông thống trị toàn bộ World Cup 1986.

Argentina vượt qua vòng bảng với các chiến thắng trước Hàn Quốc và Bulgaria, hòa Italia, rồi loại Uruguay ở vòng 1/8. Sau khi đánh bại Anh, Maradona tiếp tục đưa “La Albiceleste” vượt qua Bỉ ở bán kết và Tây Đức trong trận chung kết để giành chức vô địch thế giới.

Trong 14 bàn thắng của Argentina, có tới 10 bàn được Maradona trực tiếp ghi hoặc kiến tạo. Ông tham gia vào hơn một nửa tổng số cú sút của đội (57/101), tự mình thực hiện 30 pha dứt điểm và tạo ra thêm 27 cơ hội cho đồng đội.

Cho đến nay, Maradona vẫn là cầu thủ duy nhất trong lịch sử World Cup vừa ghi ít nhất 5 bàn vừa có ít nhất 5 kiến tạo trong cùng một kỳ. Những Zico, Ronaldo, Leo Messi hay Kylian Mbappe cũng chưa từng đạt được đồng thời hai cột mốc đó.

Tại Mexico 1986, Maradona thực hiện 53 pha rê bóng thành công, nhiều hơn người đứng thứ hai tới 37 lần. Theo Opta, từ 1966, chưa cầu thủ nào vượt qua được thành tích ấy.

Ấn tượng là Maradona làm được điều đó khi bị phạm lỗi 53 lần trong 7 trận (7,6 lần/trận), mức cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử World Cup.

Cape Verde làm nên lịch sử trước Uruguay
Cape Verde lại tạo bất ngờ khi cầm hòa Uruguay với tỷ số 2-2, thuộc lượt trận thứ hai bảng H. Thêm kỳ tích cho đại diện châu Phi với những bàn thắng đầu tiên tại sân chơi World Cup.