
Cân bằng lốp xe và căn chỉnh thước lái khác nhau thế nào?
Cân bằng lốp xe và căn chỉnh thước lái thường bị nhiều tài xế đánh đồng như nhau, nhưng thực tế đây là hai hạng mục kỹ thuật hoàn toàn khác nhau.

Cân bằng lốp xe nhằm xử lý sự phân bố trọng lượng không đều giữa lốp và mâm. Khi bánh xe quay ở tốc độ cao, sự mất cân bằng có thể tạo ra lực ly tâm khiến bánh rung, lắc. Kỹ thuật viên sẽ đưa bánh lên máy cân bằng động, xác định vị trí mất cân bằng rồi gắn các miếng chì đối trọng vào mâm để bánh quay ổn định hơn.
Trong khi đó, căn chỉnh thước lái hay cân chỉnh góc đặt bánh xe là quá trình kiểm tra và điều chỉnh các góc hình học của bánh xe, phổ biến gồm góc đặt bánh xe (camber), góc nghiêng trục giảm xóc (caster) và độ chụm của bánh xe (toe). Mục tiêu là giúp bánh xe tiếp xúc đúng với mặt đường, xe chạy thẳng ổn định và hạn chế mòn lốp bất thường.

Nhà sản xuất lốp ô tô Michelin cũng xác định tình trạng xe kéo sang một bên, vô lăng không nằm chính giữa và lốp mòn không đều là những dấu hiệu điển hình của sai lệch góc đặt bánh xe.
Khi nào ô tô cần cân bằng lốp?
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là vô lăng hoặc thân xe rung ở một dải tốc độ nhất định, thường rõ hơn khi chạy nhanh trên quốc lộ hoặc cao tốc.
Nếu xe rung mạnh ở khoảng tốc độ nhất định nhưng giảm khi tốc độ thay đổi, nguyên nhân có thể liên quan đến mất cân bằng bánh xe. Người lái cũng có thể cảm nhận rung qua vô lăng, ghế ngồi hoặc sàn xe. Các chuyên gia kỹ thuật cho biết bánh xe mất cân bằng còn có thể gây mòn lốp dạng “lượn sóng” hoặc “chén”, đồng thời làm tăng tải lên hệ thống treo và hệ thống lái.

Đặc biệt, cân bằng động nên được kiểm tra khi thay lốp mới, tháo lốp để sửa chữa, bánh xe va mạnh vào ổ gà hoặc bó vỉa, hoặc sau khi xuất hiện rung bất thường.
Với điều kiện đường sá Việt Nam, nơi ổ gà, gờ giảm tốc và mặt đường không đồng đều khá phổ biến, việc kiểm tra lại cân bằng bánh sau những cú va chạm mạnh là điều không nên bỏ qua.
Dấu hiệu cần căn chỉnh thước lái
Trong khi đó, nếu xe có xu hướng tự nhao lái sang trái hoặc phải khi chạy trên đường thẳng, trong khi áp suất các lốp đã đúng, đây là dấu hiệu đáng chú ý của sai lệch góc đặt bánh.
Một dấu hiệu khác là vô lăng không nằm chính giữa khi xe đang chạy thẳng. Lốp cũng có thể mòn nhanh ở mép trong hoặc mép ngoài. Trường hợp nghiêm trọng hơn, xe cho cảm giác thiếu ổn định, phản ứng với vô lăng không còn chính xác như trước.
Theo hãng lốp xe Bridgestone, việc xe thường xuyên leo lề, đi qua ổ gà, đường xấu hoặc va chạm có thể khiến các thông số góc đặt bánh thay đổi. Hãng khuyến cáo kiểm tra, cân chỉnh khi phát hiện lốp mòn bất thường, xe bị xỉa lái hoặc vô lăng lệch.

Rung vô lăng chưa chắc do mất cân bằng lốp
Đây là điểm tài xế cần đặc biệt lưu ý. Không phải lúc nào vô lăng rung cũng đồng nghĩa với việc lốp xe bị mất cân bằng. Nếu rung chủ yếu xuất hiện khi phanh, nguyên nhân có thể liên quan đến hệ thống phanh.
Nếu rung kéo dài sau khi đã cân bằng bánh, cần kiểm tra thêm lốp, mâm, hệ thống treo và hệ thống lái. Các chuyên gia lốp của Michelin cũng khuyến cáo nếu cân bằng lốp ô tô không giải quyết được hiện tượng rung, xe nên được kiểm tra tiếp phần căn chỉnh thước lái và hệ thống treo.
Tương tự, xe bị kéo sang một bên không nhất thiết chỉ do thước lái. Áp suất hai bánh trước chênh lệch, lốp mòn không đều hoặc lốp bị tổn thương bên trong sau khi va ổ gà cũng có thể tạo ra hiện tượng này.

Một nguyên tắc đơn giản mà các tài xế Việt có thể kiểm tra, đó là rung theo tốc độ nghĩ đến cân bằng lốp. Còn xe kéo lệch, vô lăng lệch hoặc lốp mòn mép nghĩ đến căn chỉnh thước lái.
Tuy nhiên, hai vấn đề có thể xuất hiện đồng thời. Vì vậy, sau khi xe đi qua ổ gà lớn, va vỉa hè, thay lốp hoặc xuất hiện bất kỳ thay đổi nào về cảm giác lái, nên kiểm tra cả lốp, cân bằng động và góc đặt bánh.
Hầu hết các nhà sản xuất lốp xe đều khuyến nghị cân chỉnh thước lái khoảng sau mỗi 10.000-15.000km hoặc 6-12 tháng, đồng thời kiểm tra sớm hơn nếu xe có dấu hiệu bất thường.
Quan trọng hơn, tài xế không nên tự bỏ tay khỏi vô lăng để thử xem xe có lệch hay không. Cách an toàn hơn là kiểm tra áp suất lốp trước, sau đó đưa xe đến trung tâm lốp chuyên nghiệp để đo bằng thiết bị chuyên dụng. Đây là cách giúp xác định chính xác xe đang cần cân bằng lốp, cân chỉnh thước lái hay sửa chữa hệ thống treo, lái.
Hãy chia sẻ ý kiến của bạn tới Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!


