

Nga đang triển khai hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp mang tên Rassvet, do công ty Bureau 1440 phát triển, với tham vọng trở thành giải pháp thay thế độc lập cho Starlink của SpaceX Elon Musk.

Đợt phóng đầu tiên gồm 16 vệ tinh diễn ra vào tháng 3/2026 từ sân bay vũ trụ Plesetsk bằng tên lửa Soyuz-2.1b, tiếp theo là đợt thứ hai vào tháng 7 cùng năm.
Trong phỏng vấn gần đây trên KP.RU, Tiến sĩ Alexander Nikitin - người tham gia phát triển hệ thống, đã nêu rõ các ưu thế kỹ thuật mà vệ tinh Rassvet hướng tới, đồng thời khẳng định vai trò then chốt của truyền thông vệ tinh trong kiến trúc quân sự hiện đại.
Vệ tinh Rassvet được thiết kế hoạt động trên quỹ đạo khoảng 800 km, cao hơn đáng kể so với quỹ đạo điển hình khoảng 550 km của các vệ tinh Starlink.

Theo giải thích của ông Nikitin, độ cao này giúp mỗi vệ tinh bao phủ diện tích mặt đất lớn hơn mà không làm suy giảm chất lượng tín hiệu, phù hợp với nhu cầu phủ sóng các vùng lãnh thổ rộng lớn và vĩ độ cao của Nga.
Mỗi vệ tinh Rassvet có khối lượng khoảng 80 kg, nhẹ hơn nhiều lần so với vệ tinh Starlink (khoảng 800 kg theo số liệu được ông Alexander Nikitin đưa ra).
Nhờ đó, một tên lửa đẩy có thể mang theo nhiều vệ tinh hơn trong mỗi lần phóng, giúp giảm chi phí triển khai và đẩy nhanh tốc độ xây dựng chòm sao.
Hệ thống sử dụng động cơ plasma chạy bằng krypton để nâng quỹ đạo sau khi tách khỏi tên lửa, cùng với các thiết bị đầu cuối laser liên vệ tinh đã được thử nghiệm truyền dữ liệu với tốc độ lên tới 10 Gbps, trên khoảng cách hàng trăm kilomet.

Công nghệ lõi của vệ tinh Rassvet dựa trên kiến trúc 5G NTN, cho phép vệ tinh hoạt động như các trạm gốc quỹ đạo, hỗ trợ tốc độ truyền dữ liệu lên tới 1 Gbps cho mỗi thiết bị đầu cuối với độ trễ khoảng 70 mili giây.
Liên kết laser giữa các vệ tinh được xem là điểm mạnh quan trọng, vì nó mang lại băng thông cao hơn so với sóng radio truyền thống và khả năng chống nhiễu điện tử tốt hơn trong môi trường tác chiến.
Kế hoạch triển khai đặt mục tiêu khoảng 150 đến 156 vệ tinh vào cuối năm 2026, tăng lên gần 300 vệ tinh vào năm 2027, khi bắt đầu dịch vụ thương mại và có thể đạt khoảng 900 vệ tinh vào năm 2035.
So với vệ tinh Starlink, hệ thống đã có hàng nghìn vệ tinh đang hoạt động với độ phủ sóng toàn cầu và độ tin cậy đã được kiểm chứng qua thực tế, vệ tinh Rassvet vẫn ở giai đoạn đầu.

Nhiều vệ tinh trong hai đợt phóng đầu tiên chưa đạt quỹ đạo hoạt động đầy đủ 800 km và đang ở độ cao thấp hơn, khoảng 300 đến 500 km, dẫn đến một số phân tích quốc tế đặt câu hỏi về tiến độ và tuổi thọ của chúng.

Vệ tinh Starlink nổi bật với số lượng lớn, khả năng phủ sóng liên tục và hệ sinh thái thiết bị đầu cuối đã chín muồi, trong khi vệ tinh Rassvet tập trung vào tính độc lập, chi phí phóng thấp hơn nhờ vệ tinh nhẹ và khả năng chống can thiệp tốt hơn nhờ laser.
Cả hai đều hướng tới kết nối băng thông rộng quỹ đạo thấp, nhưng vệ tinh Rassvet được thiết kế ưu tiên phủ sóng vùng Bắc Cực và hỗ trợ nhu cầu nội địa, bao gồm cả ứng dụng quân sự như điều khiển UAV và rút ngắn thời gian ra quyết định trên chiến trường.
Việc triển khai vệ tinh Rassvet phản ánh nỗ lực của Nga nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống nước ngoài và xây dựng hạ tầng truyền thông riêng.
Dù còn nhiều thách thức kỹ thuật và quy mô còn khiêm tốn so với vệ tinh Starlink, các thông số về quỹ đạo cao hơn, khối lượng nhẹ hơn và liên kết laser đang được theo dõi sát sao như những yếu tố có thể định hình khả năng cạnh tranh trong tương lai gần.
(Theo kp.ru, lenta.ru, tass.ru, newsukraine.rbc.ua, militarnyi.com)




