Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Tính toán của Tổng thống Biden và ông Donald Trump

Hôm nay, nước Mỹ sẽ chính thức bước vào cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ. Sau đó toàn bộ dân biểu tại Hạ Viện, khoảng 1/3 nghị sỹ tại Thượng Viện và hơn chục thống đốc bang sẽ được thay thế.

Cuộc bầu cử này là bài kiểm tra sự tín nhiệm từ cử tri về 2 năm cầm quyền của đảng Dân chủ, do Tổng thống Joe Biden dẫn dắt. Kết quả sẽ ảnh hưởng lớn đến 2 năm còn lại trong nhiệm kỳ của ông chủ Nhà Trắng. Vậy cuộc bầu cử này, ông Biden và cựu tổng thống Donald Trump, những người có ảnh hưởng nhất ở 2 đảng Dân chủ và Cộng hòa hiện nay, đang có tính toán và nước đi như thế nào?

Dự định tiếp theo của ông Biden

Bầu cử giữa kỳ được coi là thước đo của người dân đối với 2 năm đầu làm việc của chính phủ. Từ khi lên cầm quyền, độ tín nhiệm của Tổng thống Joe Biden liên tục xuống thấp. Người dân bất mãn với các chính sách thất bại, ví dụ ngăn chặn người nhập cư từ Trung Mỹ, lạm phát cao, giá cả hàng hóa tăng và sức ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ suy giảm.

Ảnh: AP

Dù đảng Dân chủ đã thành công trong thời gian gần đây khi lạm phát có dấu hiệu chững lại, tỷ lệ thất nghiệp thấp. Nhưng giữ được quyền kiểm soát lưỡng viện là bài toán nan giải. Nếu thất bại nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai của ông Biden, và cả kế hoạch tranh cử lần 2 năm 2024.

Trong 2 năm đầu nhiệm kỳ, ông Biden đã thông qua nhiều luật mới như chống biến đổi khí hậu, kiểm soát súng, đầu tư cơ sở hạ tầng, và thúc đẩy sản xuất chip nội địa. Xét trên nhiều mặt, đây là những điều tích cực mà chính phủ đã làm được trong 2 năm qua. Tuy nhiên nền kinh tế ảm đạm vẫn là điểm trừ lớn nhất.

Nếu sau cuộc bầu cử này, 1 trong 2, hoặc cả 2 viện quốc hội chuyển quyền kiểm soát về đảng Cộng hòa, thì nhiều khả năng các dự luật của tổng thống Joe Biden sẽ bị chặn lại, và kết quả là bế tắc.

Điều này được cử tri hiểu theo nghĩa đơn giản là, Tổng thống Biden không có năng lực chính trị để giành chiến thắng, cũng như đàm phán lưỡng đảng. Do đó sẽ có những lời kêu gọi ông ngừng tranh cử tổng thống 2024, và để lại cho những ứng cử viên khác trẻ trung hơn, nhiệt huyết và có khả năng hơn.

Tuy nhiên ông Biden nhiều lần cho biết, sẽ tiếp tục tranh cử nhiệm kỳ 2 bất chấp các lo ngại về tuổi tác. Điều này càng được củng cố, do trong lịch sử hiện đại, chỉ duy nhất 1 lần tổng thống đương nhiệm không được đảng cầm quyền chọn làm ứng viên cho cuộc chạy đua tiếp theo.

Ông Biden thậm chí vào ngày 11/10 đã lên tiếng tự tin là có thể đánh bại người tiền nhiệm Donald Trump nếu 2 người tái đấu năm 2024. Ông Biden đã đánh bại ông Trump trong cả phiếu đại cử tri đoàn và phiếu phổ thông vào năm 2020. Ông cũng từng nói với các phóng viên tại một hội nghị thượng đỉnh NATO vào tháng 3 rằng, ông sẽ rất vui khi cựu tổng thống Trump trở thành đối thủ của mình.

Các phóng viên hỏi ông Biden sẽ nói gì với những cử tri coi ông đã quá già để tái tranh cử. Ông trả lời: "Trong số những tổng thống gần đây, tôi làm được nhiều việc trong hai năm đầu. Không phải chuyện đùa. Bạn có thể không thích những gì tôi đã làm, nhưng đại đa số người dân Mỹ đều thích những gì tôi làm. Vì vậy, vấn đề là, bạn có thể làm được việc không? Và tôi tin rằng mình vẫn có thể làm được việc".

Khi được hỏi về khả năng kinh tế Mỹ suy thoái, cử tri sẽ đánh giá thấp năng lực của mình, ông Biden nói: "Tôi không nghĩ sẽ có một cuộc suy thoái. Nếu đúng như vậy, đó sẽ là một cuộc suy thoái rất nhẹ. Tức là, sẽ không quá nghiêm trọng.”

Ông Trump, năm nay 76 tuổi, ít hơn ông Biden 4 tuổi, lên nắm quyền trong thời kỳ kinh tế Mỹ tăng trưởng rất tốt, mặc dù đã rơi vào suy thoái vào năm 2020 do bị ảnh hưởng bởi Covid-19.

Con đường của ông Trump

Đến giờ cựu tổng thống Donald Trump vẫn chưa tuyên bố chính thức có chạy đua lần 2 vào Nhà Trắng năm 2024 hay không. Tuy nhiên theo 1 số chuyên gia, ông vẫn muốn làm tổng tư lệnh 1 lần nữa. Kỳ bầu cử giữa kỳ này sẽ là điểm quyết định, để ông củng cố niềm tin, hoặc xóa bỏ hẳn dự định. Hàng chục ứng cử viên do ông giới thiệu và ủng hộ, đang chạy đua vào nhiều vị trí ở Hạ Viện lẫn Thượng Viện.

Một số ứng cử viên đã hưởng lợi rất nhiều từ sự ủng hộ của ông Trump, như cựu cầu thủ bóng đá Herschel Walker chạy đua vào Thượng Viện đại diện bang Georgia, bác sĩ Mehmet Oz chạy đua vào Thượng Viện đại diện bang Pennsylvania, hay chính trị gia dân túy JD Vance chạy đua vào Thượng Viện đại diện bang Ohio.

Nếu họ có ghế, điều này chứng minh uy tín của ông Trump vẫn còn rất lớn, và thương hiệu của ông vẫn có tầm ảnh hưởng trên toàn quốc. Nhưng nếu các ứng viên này thất bại, sẽ cho thấy bức tranh ngược lại. Ông Trump phải gánh 1 phần trách nhiệm.

Khi đó, các đối thủ tiềm năng của ông đại diện cho đảng Cộng hòa tranh cử tổng thống 2024, như Thống đốc Florida Ron DeSantis, Thống đốc bang Texas Greg Abbott, cựu phó tổng thống Mike Pence, hay cựu ngoại trưởng Mike Pompeo sẽ có thêm tự tin để bước vào cuộc đua.

Trong 1 buổi phát biểu ở Texas mới đây, cựu tổng thống Trump đã thu hút sự chú ý khi đề cập về lần tranh cử thứ 2 vào Nhà Trắng. Ông nói: "Để làm cho đất nước của chúng ta thành công, an toàn và vẻ vang trở lại, tôi có thể sẽ phải làm điều đó một lần nữa."

Một số nguồn tin cho hay, các trợ lý của cựu tổng thống Trump đang âm thầm chuẩn bị cho chiến dịch tranh cử năm 2024, có thể được khởi động ngay sau cuộc bầu cử giữa kỳ này kết thúc. Họ cố gắng tận dụng chiến thắng dự kiến của đảng Cộng hòa, để thúc đẩy ông Trump trở thành người được đảng này đề cử.

Ông Reince Priebus, cựu chánh văn phòng Nhà Trắng của ông Trump nói: "95% ông ấy sẽ tranh cử. Rất khó để bất kỳ đảng viên Cộng hòa nào đánh bại ông ấy". Theo những người thân cận, ông Trump rất háo hức trở lại cuộc chơi. Các cuộc thảo luận đang được tiến hành, về địa điểm tiềm năng cho một buổi lễ thông báo chính thức.

Ông Trump đã tăng đáng kể chi tiêu của mình, sau khi đối mặt với chỉ trích vì không giúp đỡ tài chính cho các ứng cử viên được mình ưu ái. Theo công ty theo dõi quảng cáo Ad Impact, ông Trump đã chi hơn 16,4 triệu USD cho quảng cáo ở một số tiểu bang cạnh tranh khốc liệt.

Ông tiếp tục tổ chức các sự kiện để hỗ trợ ứng cử viên của mình, với 30 cuộc tiếp xúc cộng đồng cho đến nay ở 17 tiểu bang, cùng với hàng chục cuộc tiếp xúc trực tuyến. Cuộc tiếp xúc cuối cùng trước khi bầu cử diễn ra, sẽ đưa ông tới Ohio và Pennsylvania, nơi cử tri vẫn có ít nhiều ấn tượng nhất định với kế hoạch kinh tế ở nhiệm kỳ trước của ông.

Tổng cộng, nhóm của ông Trump cho biết, họ đã huy động được gần 350 triệu USD cho kỳ bầu cử này, cho các ứng viên đảng Cộng hòa và ủy ban của đảng. Nhiều chuyên gia đánh giá, chiến dịch 2024 của ông Trump sẽ bắt đầu hiệu quả, khi cuộc bầu cử kết thúc vào ngày 8/11 với chiến thắng nghiêng về đảng Cộng hòa.

Tuy nhiên ông Trump vẫn phải đối mặt nhiều thách thức to lớn, như cuộc điều tra của FBI. Theo nhiều cuộc thăm dò, ông vẫn được phần lớn cử tri đảng Cộng hòa ủng hộ, nhưng xét tổng thể cử tri toàn nước Mỹ, thì đa phần không muốn ông ra tranh cử năm 2024. Trong khi đó, các đảng viên Cộng hòa trên khắp đất nước, từ nhà tài trợ cho đến lãnh đạo lâu năm, đang cân nhắc xem họ có muốn gắn bó với ông Trump nữa hay không

Nguyễn Văn Phong

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Cuộc đua đã sẵn sàngCuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ sẽ diễn ra vào tháng 11, bầu lại toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện và 34 ghế Thượng viện, cùng nhiều cuộc bầu cử thống đốc, bầu cấp bang và địa phương.

tin nổi bật

Kỳ vọng và áp lực cho đường vành đai 3 TP.HCM

Dự án đường vành đai 3 dài 76,34km đi qua các địa phương TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Dự án có tổng mức đầu tư lớn nhất phía Nam với số vốn 75.378 tỉ đồng được thực hiện đầu tư công bằng nguồn ngân sách Trung ương và địa phương.

Những 'nút thắt' trị giá nghìn tỷ

Những “nút thắt” trị giá hàng ngàn tỷ đồng liên quan đến hoàn thuế giá trị gia tăng đang được cơ quan thuế cam kết tháo gỡ sau cuộc đối thoại giữa ngành thuế và các doanh nghiệp vào cuối tuần trước.

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Trụ cột ‘nguồn lực’ trong truyền thông chính sách

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra một giải pháp quan trọng cho sự phát triển bền vững của báo chí khi cam kết bồi đắp trụ cột “nguồn lực” bằng cách cấp kinh phí theo hướng đặt hàng cho hoạt động truyền thông chính sách.

Báo chí phải trở thành tổ chức công nghệ

Cách đây hơn 20 năm, nhiều tổng biên tập vô cùng tự hào về việc máy in còn đang chạy, hàng chục đầu mối đã ngồi ăn bánh mì để đợi lấy báo đi rao bán.

Đổi mới con người ở vùng đất là mặt tiền quốc gia

Cần nhìn thẳng vào sự thật là khu vực đẹp nhất của đất nước, địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng lại có nhiều chỉ số phát triển thấp hơn mức trung bình của cả nước.

Tiếng chuông cảnh báo sau chuyện đình chỉ hoạt động của một sở

Hôm qua, một câu chuyện hy hữu được báo chí đưa tin: Sở Nội vụ bị tạm đình chỉ hoạt động 1 tháng vì chưa đảm bảo yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Truyền thông là chức năng của chính quyền

Khi các cấp chính quyền chủ động phối hợp truyền thông với các cơ quan báo chí sẽ là nền tảng quan trọng nhất cho việc làm chủ tình hình trong bối cảnh hiện nay.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?

Những thông điệp về trái phiếu doanh nghiệp

Có một điểm cần nhấn mạnh: tuyệt đại đa số trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo hoặc được bảo đảm bởi các tổ chức tín dụng.

Việt Nam sẽ vượt bẫy thu nhập trung bình theo cách nào

Việt Nam nỗ lực trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao và thu nhập cao vào năm 2035 và 2045. Tuy nhiên, chúng ta phải vượt qua thách thức không hề nhẹ, nhất là về thể chế.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nhà lãnh đạo cải cách tâm huyết

Thủ Tướng Võ Văn Kiệt là nhà lãnh đạo đi tiên phong trong thực hiện cải cách và hội nhập của đất nước ta. Ông đã dũng cảm thực hiện những quyết định đột phá tầm chiến lược để đưa đất nước đi lên.

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.