Việc có báo cáo ESG uy tín đã giúp các thương hiệu quốc gia Việt Nam như Vinamilk, TH True Milk… nâng cao vị thế một cách rõ rệt, qua đó mở rộng cơ hội xuất khẩu vào nhiều thị trường khó tính.
Áp lực từ những cam kết quốc tế khắt khe
Xu hướng xanh hóa toàn cầu đang được thúc đẩy bởi những khung pháp lý nghiêm ngặt từ các thị trường xuất khẩu trọng điểm, nhằm đảm bảo hiện thực hóa các mục tiêu cam kết trong Chương trình Nghị sự 2030 của Liên Hợp quốc về phát triển bền vững.
ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) và chuyển đổi xanh không còn là những khái niệm xa xỉ mà đã trở thành "tấm hộ chiếu" bắt buộc để doanh nghiệp Việt tiến ra “biển lớn”.
TS. Nguyễn Thị Hồng Vân, Chuyên gia tư vấn thương mại điện tử và thương mại số lưu ý, từ năm 2025, các thị trường khó tính như Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản đã bắt đầu yêu cầu 100% truy xuất nguồn gốc điện tử đối với hàng hóa nhập khẩu.
Bên cạnh đó, các cơ chế như Báo cáo ESG hay dấu chân carbon (Carbon footprint) đang trở thành tiêu chuẩn để các thị trường lớn đánh giá nhà cung cấp. Việc thực thi ESG không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ luật pháp quốc tế mà còn là điều kiện tiên quyết để tiếp cận các nguồn vốn xanh và chứng chỉ bền vững - những "chìa khóa" mở cửa cho sự tăng trưởng dài hạn.
Trong lộ trình chuyển đổi kép (số và xanh) hiện nay, một câu hỏi lớn thường được đặt ra: Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu khi nguồn lực có hạn?
TS. Nguyễn Thị Hồng Vân đưa ra một lời giải mang tính thực tiễn cao: Số hóa chính là tiền đề, là "bệ phóng" cho xanh hóa. Bởi lẽ, không thể có một nền sản xuất xanh thực thụ nếu quy trình vận hành vẫn nằm trên giấy tờ và thiếu sự minh bạch về dữ liệu.
Lộ trình này thường trải qua ba giai đoạn then chốt: Số hóa dữ liệu, chuyển đổi số quy trình, và cuối cùng là xanh hóa nhờ dữ liệu. "Không thể xanh nếu chưa số. Xanh thật bắt đầu từ minh bạch thật", bà Vân nhấn mạnh.
Số hóa trước hết giúp doanh nghiệp "nhìn thấy" thực trạng của mình thông qua việc ghi nhận tự động các chỉ số tiêu thụ năng lượng, nước và phát thải CO2. Nếu không có dữ liệu số làm bằng chứng, mọi nỗ lực xanh hóa sẽ chỉ dừng lại ở mức khẩu hiệu, và doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn khi đối mặt với các báo cáo ESG khắt khe từ đối tác quốc tế.
Tiếp đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (big data) vào logistics giúp giảm thiểu quãng đường vận chuyển, tối ưu hóa kho bãi, từ đó giảm đáng kể lượng phát thải ra môi trường một cách gián tiếp nhưng rất hiệu quả.
Cơ hội bứt phá trong xu hướng mới của thế giới
Dù áp lực lớn, nhưng xu hướng ESG và chuyển đổi xanh toàn cầu cũng mang lại cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt có thể bứt phá trên hành trình chinh phục thị trường quốc tế.
Việt Nam hiện nằm trong Top 5 quốc gia được tìm kiếm nhiều nhất với từ khóa "organic food supplier" (nhà cung cấp thực phẩm hữu cơ). Các sản phẩm đặc trưng như cà phê, trà, gia vị… của chúng ta đang được người tiêu dùng quốc tế cực kỳ ưa chuộng.
Trong kỷ nguyên kinh doanh mới, sự thành công của một doanh nghiệp xuất khẩu không còn chỉ được đo bằng những container hàng hóa, mà còn được bảo chứng bởi những tệp dữ liệu đi kèm.
TS. Nguyễn Thị Hồng Vân khẳng định, dữ liệu chính là "ngôn ngữ chung" duy nhất giúp xóa bỏ rào cản giữa nỗ lực xanh hóa nội bộ và yêu cầu khắt khe của thương mại toàn cầu. Dữ liệu đóng vai trò là bằng chứng về "độ xanh", giúp doanh nghiệp "nói chuyện" với những cơ chế kiểm soát biên giới carbon như CBAM của Liên minh châu Âu (EU).
Thực tế, các thị trường khó tính không còn chỉ "nghe" những lời hứa hẹn, họ cần "xem" những con số cụ thể. Việc sử dụng chứng từ điện tử và blockchain cho phép doanh nghiệp đối thoại sòng phẳng với nhà nhập khẩu về tính minh bạch của sản phẩm.
Việc ứng dụng công nghệ, số hóa dữ liệu để minh bạch chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp Việt chứng minh được "độ xanh", đồng thời dễ dàng phân tích hành vi tiêu dùng để tạo ra những sản phẩm "xanh thật – cần thật", đáp ứng đúng thị hiếu bền vững của khách hàng quốc tế.
Chuyển đổi xanh là một hành trình dài và đầy thách thức, nhưng cũng đầy hứa hẹn. Xanh hóa mà không có dữ liệu cũng giống như đi biển không có la bàn. Chỉ khi làm chủ được dữ liệu, chúng ta mới có thể tự tin sải bước trên con đường thương mại bền vững.
"Chuyển đổi xanh là đích đến, nhưng con đường ngắn nhất chính là chuyển đổi số", TS. Nguyễn Thị Hồng Vân đúc kết.
Nha đam, một sản phẩm nông nghiệp khá đặc thù, đã được chứng nhận là sản phẩm Thương hiệu quốc gia Việt Nam. Đây là niềm tự hào của Công ty Cổ phần GC Food với tầm nhìn trở thành doanh nghiệp nông nghiệp chế biến ESG (phát triển bền vững).
Kết quả đánh giá mới nhất từ S&P Global, Masan Consumer - đại diện của Việt Nam đã vượt qua hơn 85% trong số khoảng 330 công ty cùng ngành để trở thành doanh nghiệp Việt có điểm ESG cao nhất công bố trên nền tảng S&P Global.
.svg){kind=icon}
