Đảng phái chính trị và sự hài lòng

Các chính trị gia chỉ giỏi hứa. Nhưng thách thức xã hội phức tạp không thể giải quyết chỉ bằng lời hứa, mà phải bằng sự đồng kiến tạo tiến tới sự bền vững của toàn thể xã hội.

Khi xem những hình ảnh đầu tiên về đoàn người biểu tình ủng hộ Trump chiếm đồi Capitol và tòa nhà Quốc hội Mỹ, con trai tôi - sinh viên đại học năm thứ nhất - gọi giật giọng: Mẹ, mẹ có biết điều gì đang xảy ra không?

Con đưa tôi xem những hình ảnh trên điện thoại, rồi tiếp: Mẹ có thấy phi lý không? Nếu đây là những người da đen hay da màu thì họ đã bị bắn chết từ lâu rồi, chứ không thể vào tận trong tòa nhà như thế này được. Mẹ có hiểu không? Họ làm được thế là vì họ da trắng!

Đấy là lập luận của đứa con tôi. Tôi không muốn tiếp tục đề tài sắc tộc và bất bình đẳng này với một thanh niên đang bước vào cuộc đời. Tôi luôn cố gắng cho con thấy thế giới còn nhiều bất công, nhưng cái quan trọng là mỗi cá nhân nỗ lực vượt qua nó bằng chính các hành động hàng ngày, thay vì để cho những ý nghĩ tiêu cực ngăn cản sự cố gắng của mình.

{keywords}
Những gì xảy ra với chính trị Mỹ, với đám đông ủng hộ ông Trump làm tôi nhớ về nghiên cứu ở Anh Quốc

Gia đình tôi trước đó đã từng tranh luận về đám đông ủng hộ Trump. Chồng tôi nói: Trump giỏi mà. Ông ta đã làm được những điều mà các tổng thống Mỹ khác không làm được. Nhưng con tôi thì lại có ý khác: Không ba ơi, ông ta lôi kéo được đám đông là vì ông ta kích động sự thượng đẳng của người da trắng và sự đe dọa từ phía người da màu. Ông ta tạo ra sự thù ghét trong xã hội, tạo cơ hội cho những kẻ phân biệt chủng tộc thể hiện. Và thế là những kẻ đó cuồng ông ta thôi!

Tôi không có ý kiến gì thêm, bởi ai cũng có lập luận của mình, không sai.

Những gì xảy ra với chính trị Mỹ, với đám đông ủng hộ ông Trump làm tôi nhớ về cái nghiên cứu về chính trị ở Anh Quốc mà chúng tôi đã đăng trên tạp chí hành chính công Public Administration Review của Mỹ năm 2014.

Câu chuyện lôi kéo phiếu bầu

Ở Anh có rất nhiều đảng phái chính trị. Tuy nhiên, phần lớn dân chúng trước đây thường trung thành với một trong hai đảng chính: đảng Bảo thủ và đảng Lao động.

Mỗi đảng lên nắm quyền có nhiệm kỳ 5 năm. Trong nghiên cứu đó, chúng tôi lấy mẫu người từ 5.500 hộ gia đình ở Anh trong vòng 18 năm, từ 1991 đến 2008. Trong đó có 1.667 nam giới với 8.159 lần lấy mẫu, và 2.519 phụ nữ với 11.893 lần lấy mẫu trong vòng 18 năm đó.

Tất cả những người này đều làm trong khu vực công - họ là công chức nhà nước. Chúng tôi nghiên cứu xem họ ủng hộ đảng nào và điều đó có tác động tới sự hài lòng trong công việc mà họ đang phụng sự khi đảng đó lên nắm quyền không.

Kết quả tìm được đối với nam giới là: Nếu bạn bỏ phiếu cho đảng mà bạn ủng hộ và đảng đó lên nắm quyền thì sự hài lòng trong công việc của bạn tăng cao trong năm đầu. Nhưng sự hài lòng với công việc của bạn giảm xuống từ năm thứ hai và ba, thậm chí thấp hơn cả trước khi đảng của bạn thắng cử (có nghĩa khi đó bạn đang phục vụ cho đảng ‘đối lập’).

Và phải mất đến 2 năm sau, sự hài lòng của bạn mới tăng trở lại, nhưng không thể cao như năm đầu tiên. Điều này đúng với bất luận bạn bỏ phiếu cho đảng Lao động hay Bảo thủ.

{keywords}
 

Kết quả đối với nữ giới thì hơi khác một chút. Nếu bạn bỏ phiếu cho đảng mà bạn ủng hộ và đảng đó lên nắm quyền thì sự hài lòng trong công việc của bạn giảm dần và thấp hơn trước khi đảng của bạn thắng cử và cầm quyền.

Phải đến năm thứ ba trở đi thì sự hài lòng của bạn mới dần tăng trở lại, và tăng cao nhất trong năm thứ 5 (năm cuối của nhiệm kỳ). Điều này đúng với bất kỳ đảng Lao động hay Bảo thủ mà chị em bỏ phiếu.

Những điều này có nghĩa gì? Chính trị dường như bị tác động mạnh hơn tới sự hài lòng trong công việc của nam giới hơn phụ nữ. Nhưng cho dù có là đảng phải chính trị nào thì rồi người ta cũng sớm thất vọng mà thôi. Bởi bản chất của chính trị trong nền dân chủ là dụ dỗ lôi kéo phiếu bầu, chứ chưa chắc các chính trị gia quan tâm tới bạn, bởi họ có tham vọng của riêng họ, mà không nhất thiết trùng với những quan tâm của cử tri.

Khả năng thích ứng

TS Scott Frampton, làm việc cho FBI, Washington, có thâm niên 22 năm phục vụ trong Hải quân Mỹ, khi đọc nghiên cứu này đã viết rằng không thể đúng hơn với nước Mỹ. Năm 2014 ông viết: “Hoa Kỳ hiện hoạt động với một chính phủ chia rẽ, kết hợp với đảng phái dữ dội”.

Điều này vẫn đúng khi chúng ta đang ở năm 2021, không chỉ ở Hoa Kỳ, mà ngay Vương quốc Anh nơi tôi đang làm việc. Bắt đầu từ một quyết định trưng cầu dân ý không được tính toán kỹ của chính phủ, Brexit trải qua 4 năm quằn quại, gây nhiều chia rẽ trong xã hội. Rút ra kết luận từ nghiên cứu của chúng tôi, Scott viết tiếp: “Nguồn gốc sâu xa nhất của sự hài lòng trong công việc trong khu vực công có thể là về khả năng thích ứng”.

Đúng thế. Các chính trị gia sẽ đến rồi đi. Chỉ có khả năng thích ứng và kiên cường của cá nhân với những thay đổi của môi trường mới là tác nhân quan trọng trong sự tiến bộ của xã hội. Bởi nếu các bạn nghiên cứu về chính trị và xã hội học thì mới thấy là các chính trị gia chỉ giỏi hứa thôi, chứ các thách thức xã hội phức tạp không thể giải quyết chỉ bằng lời hứa, mà phải bằng sự đồng kiến tạo tiến tới sự bền vững của toàn thể xã hội. 

PGS.TS Bùi Thị Minh Hồng (Trường Quản lý, ĐH Bath, Giám đốc Mạng lưới Giáo dục, AVSE Global)

Big Tech đang tiếp quản nước Mỹ và thế giới

Big Tech đang tiếp quản nước Mỹ và thế giới

Tiếp theo thành công về mặt thương mại, Big Tech bắt đầu tác động đến nhận thức, thái độ, hoạt động chính trị, và hành vi bỏ phiếu của người dùng bằng cách sử dụng các thuật toán tinh vi.

tin nổi bật

Tác động của khủng hoảng kép đến kinh tế Việt Nam

Những hệ lụy của khủng hoảng kép trên thế giới đã nêu trong bài trước sẽ có thể ảnh hưởng xấu đến phục hồi kinh tế đến nước ta như thế nào?

Khủng hoảng kép chưa từng có tiền lệ

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lần này có 2 đặc điểm nổi bật, chưa có tiền lệ so với các cuộc khủng hoảng trước mà nhân loại từng chứng kiến.

Khẩu trang và miễn dịch cộng đồng

Gần đây, tôi đến một cơ quan nhà nước nhưng không được cho vào. Những người bảo vệ - trong khi không hề đeo khẩu trang - dứt khoát không cho tôi đi qua cổng vì không có khẩu trang.

Viết giữa hai dòng chữ trên báo và trên Facebook

Gần đây, trên Facebook tôi viết một status ngắn phê phán một bức ảnh chụp tấm áp phích cổ động SEA Games 31. Tấm áp phích đó có tận 5 lỗi ngữ pháp rất ngớ ngẩn, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, ví dụ, “Đại hội thể thao Đông Lam Á”, “Welcom”.

Thực nghiệm bắn nỏ thần: Tìm về truyền thuyết để minh chứng lịch sử oai hùng

Đánh giá kết quả thực nghiệm bắn nỏ Liên Châu tại khu di tích Cổ Loa, các nhà khoa học, tướng lĩnh quân đội cơ bản cho rằng đây là công trình nghiên cứu có hiệu quả, nỏ bắn được nhiều mũi tên, có tầm xa và độ sát thương…

Bệnh viện mà lại thiếu thuốc, điểm nghẽn ở đâu cần xóa ngay

Đúng như những gì đã dự đoán mấy tháng trước, chuỗi cung ứng thuốc chữa bệnh đã thực sự bị đứt gãy, nhiều bệnh viện lâm vào tình trạng thiếu thuốc và vật tư y tế.

Món nợ mang tên độc quyền vàng

Câu chuyện tranh cãi về quản lý thị trường vàng dường như đã có tín hiệu để đi đến hồi kết.

Chuyện thu thuế, thị trường đất đai từ trả lời của Bộ trưởng Hồ Đức Phớc

Tại phiên chất vấn của Quốc hội hôm qua, có một số quan điểm rất đáng lưu tâm về sự phát triển của thị trường bất động sản, về thị trường đất đai.

Đổi mới ngành ngoại thương, hội nhập kinh tế từ bên trong

Anh Ba Châu vào gặp anh em chúng tôi và đề nghị xây dựng đề cương về cải cách hệ thống ngân hàng. Sau đề tài về ngân hàng, chúng tôi tập trung nghiên cứu về việc đổi mới ngành ngoại thương và hội nhập kinh tế từ bên trong (kinh tế vùng).

Tân Thủ tướng Australia bước lên đỉnh cao nhờ nghị lực phi thường

Với câu chuyện cá nhân đầy xúc động và nghị lực phi thường, ông Anthony Albanese dẫn dắt Công đảng Australia vượt qua thách thức của phe đối lập và trở thành Thủ tướng mới của xứ sở chuột túi.

Thành phố của Đức và cách dạy những bài học lịch sử

Cách dạy và học lịch sử. Các câu hỏi lịch sử. Ôn cố tri tân, không chỉ để rút kinh nghiệm mà còn để nhìn về tương lai, dự báo và chuẩn bị, và còn ngăn chặn và răn đe: lịch sử sẽ phán xét.

Những rào cản đất đai

Đất đai là nguồn lực rất lớn nhưng lại đang bị trói bởi nhiều quy định, làm cho nguồn lực này chưa thể thị trường hóa, trở thành nguồn lực cho nền kinh tế.

Đồng bằng sông Cửu Long: Quy hoạch phải vượt lên trên lợi ích cục bộ địa phương

Hội nghị cán bộ toàn quốc diễn ra mới đây nhằm triển khai phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Học thuyết Monroe của Australia giữa thỏa thuận an ninh Trung Quốc - Solomon

Sự đổ dồn chú ý về hiệp ước an ninh gần đây giữa Trung Quốc và quần đảo Solomon làm sáng tỏ khái niệm về phạm vi ảnh hưởng trong khu vực của Australia. Tại sao Australia lại cảm thấy lo lắng?

Chống tham nhũng: Nhớ vụ án hối lộ 1 ngày nghỉ mát, 2 con gà

Cuối những năm 1970, một vụ án được coi là chưa từng có xảy ra tại Ủy ban Kế hoạch nhà nước…