Trong bối cảnh tác chiến hiện đại nơi máy bay không người lái (Drone/UAV) giá rẻ thống trị bầu trời tiền tuyến, việc Nga triển khai phiên bản Tunguska-M1 nâng cấp với mô-đun quang điện tử tiên tiến từ NPC ELINS đã thu hút sự chú ý.
Hệ thống phòng không di động này kết hợp sức mạnh hỏa lực truyền thống với công nghệ cảm biến thụ động hiện đại, giúp tăng cường khả năng sống sót và hiệu quả đánh chặn trên địa hình phức tạp.
VIDEO: Ukrainian Military YouTube
Theo armyrecognition.com, Tunguska-M1 (hay còn gọi là 2K22M1 với xe chiến đấu 2S6M1) là hệ thống phòng không tầm ngắn tự hành dựa trên khung gầm bánh xích GM-352M hoặc GM-5975.
Xe có trọng lượng khoảng 35 tấn, chiều dài gần 8 mét, tốc độ di chuyển tối đa trên đường khoảng 65 km/h và khả năng vượt địa hình tốt nhờ hệ thống xích.
Kíp lái gồm 4 người, hệ thống được thiết kế để hộ tống trực tiếp các đơn vị bộ binh cơ giới và xe tăng trên tiền tuyến, khác biệt rõ rệt so với các hệ thống bánh lốp thường dùng bảo vệ mục tiêu cố định ở hậu phương.
Vũ khí chính của Tunguska-M1 bao gồm hai khẩu pháo tự động 30mm 2A38M với tốc độ bắn cao, kết hợp 8 tên lửa phòng không 9M311-M1.
Tên lửa có tầm bắn hiệu quả lên đến 10 km, độ cao đánh chặn tối đa khoảng 3,5-5 km, tốc độ tối đa 900 m/s. Pháo có tầm bắn thực tế khoảng 4 km, phù hợp tiêu diệt mục tiêu ở cự ly gần.
Kiến trúc vũ khí hỗn hợp này mang lại khả năng phòng không nhiều lớp: pháo xử lý UAV giá rẻ hoặc mục tiêu gần mà không lãng phí tên lửa đắt tiền, trong khi tên lửa đảm nhận các mối đe dọa xa hơn.
Theo army-technology.com, điểm nhấn của phiên bản hiện đại hóa gần đây nằm ở hệ thống cảm biến quang điện tử mới từ NPC ELINS.
Mô-đun này tích hợp camera truyền hình kỹ thuật số và ảnh nhiệt (thermal imaging) trên nền tảng ổn định con quay hồi chuyển (gyro-stabilized).
Nhờ đó, kíp lái có thể phát hiện, theo dõi và dẫn bắn mục tiêu hoàn toàn thụ động, suốt ngày đêm, mà không cần kích hoạt radar thường xuyên.
Luồng video từ camera được sử dụng đồng thời cho việc xác định mục tiêu và tự dẫn đường tên lửa, tạo nên chuỗi “cảm biến - tấn công” liền mạch.
Hệ thống kỹ thuật số còn cải thiện khả năng chống nhiễu nhiệt giả và duy trì độ chính xác cao ngay cả khi xe di chuyển trên địa hình gồ ghề.
Theo armyrecognition.com, nhờ nâng cấp ELINS, khả năng phát hiện mục tiêu của Tunguska-M1 được cải thiện đáng kể, đạt khoảng 18-20 km tùy điều kiện, với khả năng theo dõi thụ động hiệu quả trước Drone/UAV bay thấp, loitering munition (đạn lượn) và trực thăng tấn công.
Việc giảm phát xạ radar giúp xe giảm nguy cơ bị trinh sát điện tử hoặc tấn công bằng đạn chống radar, tăng đáng kể tính sống sót trên chiến trường hiện đại nơi cảm biến đối phương ngày càng nhạy.
Theo militarnyi.com, so với các hệ thống cùng loại, Tunguska-M1 sở hữu lợi thế riêng. Khung gầm bánh xích mang lại khả năng cơ động vượt trội trên địa hình khó khăn, phù hợp hỗ trợ trực tiếp đoàn xe bọc thép hơn so với Pantsir-S1 bánh lốp thường dùng bảo vệ mục tiêu tĩnh.
Trong khi Tor-M2 chỉ dựa vào tên lửa, Tunguska-M1 với pháo 30mm có thể tiêu diệt hiệu quả Drone/UAV cỡ nhỏ ở tầm gần mà không tốn kém tên lửa, tạo nên sự linh hoạt chiến thuật độc đáo trong môi trường có mật độ Drone/UAV cao.
Theo armyrecognition.com, việc hiện đại hóa Tunguska-M1 bằng cảm biến thụ động ELINS thể hiện cách Nga tận dụng nền tảng Liên Xô đã được kiểm chứng, kết hợp công nghệ số mới để đối phó hiệu quả với mối đe dọa Drone/UAV.
Hệ thống này tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của các tổ hợp SHORAD (Short-Range Air Defense - Phòng không tầm ngắn/gần) di động trong việc xây dựng mật độ phòng không dày đặc trên tiền tuyến, góp phần cân bằng chi phí đánh chặn trước các mục tiêu bay thấp giá rẻ.
(Theo armyrecognition.com, militarnyi.com, army-technology.com, defencesecurityasia.com)
.svg){kind=icon}
