Trao đổi tại hội thảo “Nâng cao kỹ năng tự vệ số và trách nhiệm bảo vệ người dùng trên không gian mạng” diễn ra trong khuôn khổ Vietnam Internet Day 2025 mới đây, ông Ngô Tuấn Anh, Chủ tịch kiêm CEO Công ty cổ phần An ninh mạng SCS, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Bảo vệ trẻ em Việt Nam trên không gian mạng nhận xét: Việt Nam là quốc gia có tỷ lệ sử dụng Internet cao, được đánh giá là một trong những nước nhanh nhạy trong nắm bắt xu hướng, đi đầu trong kỷ nguyên công nghệ mới; tuy nhiên nhận thức, kỹ năng số và năng lực tự vệ trên không gian mạng của đại đa số người Việt, đặc biệt là đối tượng trẻ em còn chưa tương xứng.

Điều này thể hiện ở việc người dùng còn mơ hồ với các nguy cơ trên không gian mạng. Không ít người dùng vẫn vô tư chia sẻ hình ảnh, thông tin trên mạng; dễ dàng bấm vào các đường link lạ và cung cấp mật khẩu hay các thông tin cá nhân... Đây là những điểm yếu chí mạng, là "cửa ngõ" để mở cho tội phạm mạng khai thác, tấn công.

W-ong Ngo Tuan Anh.jpg
Theo Chủ tịch kiêm CEO SCS Ngô Tuấn Anh, nhận thức, kỹ năng số và năng lực tự vệ trên không gian mạng của đại đa số người Việt, đặc biệt là trẻ em còn chưa tương xứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, Internet.

“Trong khi đó, các tổ chức, cá nhân tại Việt Nam còn thiếu hụt những biện pháp bảo vệ an toàn cơ bản khi tham gia môi trường mạng, thể hiện ở việc nhiều người dùng dù lên mạng hàng ngày nhưng không hề được tiếp cận, sử dụng bất kỳ một giải pháp công nghệ bảo vệ cơ bản nào cho bản thân và gia đình.

Nhiều trường học, tổ chức, doanh nghiệp đang chuyển đổi số mạnh mẽ, nhưng lại không được trang bị bất kỳ một biện pháp bảo vệ nào cho người dùng, cho các dữ liệu quan trọng trên môi trường mạng. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh hiện nay”, ông Ngô Tuấn Anh nhấn mạnh.

W-kich hoat du an.jpg
Viện trưởng Viện MSD Nguyễn Phương Linh, Chủ tịch kiêm CEO SCS Ngô Tuấn Anh cùng đại diện các đơn vị đồng hành thực hiện nghi thức kích hoạt dự án SafeGate School Plus, bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trên môi trường mạng.

Tham gia bàn thảo về việc làm sao để bảo vệ cho trẻ em Việt Nam trên không gian mạng một cách tốt hơn, bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững – MSD nêu quan điểm: Trẻ em trở thành “Công dân số” không phải khi đủ tuổi, mà là khi các bắt đầu tương tác và để lại dấu vết trên môi trường số. Ngay khi một đứa trẻ xem video YouTube, chơi game trực tuyến, gửi tin nhắn, hoặc đăng ảnh, bình luận, tham gia nhóm trực tuyến, thì các em đã bắt đầu tham gia thế giới số và để lại “dấu chân số”.

Sử dụng thiết bị điện tử, mạng xã hội từ sớm song nhiều trẻ em chưa được hướng dẫn, dạy về cách thức để an toàn trên không gian ảo này. Theo bà Nguyễn Phương Linh, khoảng cách tuổi giữa lúc trẻ em bắt đầu tiếp xúc và sử dụng Internet, mạng xã hội đến khi các em bắt đầu được học từ nhà trường, cha mẹ, thầy cô, bạn bè hay tự mày mò, tìm hiểu vẫn là một khoảng cách rất lớn. Khoảng trống về kỹ năng số cho trẻ em cần được khỏa lấp để tạo ra một thế hệ công dân số làm chủ công nghệ.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ và trao quyền cho trẻ em, bà Nguyễn Phương Linh cho rằng để hình thành một môi trường số an toàn với trẻ em, chìa khóa thành công chính là sự kết nối, hợp tác giữa các bên, từ cơ quan quản lý, giáo viên, phụ huynh, thanh niên, các doanh nghiệp, cơ quan truyền thông và cả chính trẻ em.

Chuyên gia MSD cũng khuyến nghị các nguyên tắc để đồng hành và bảo vệ trẻ em, bao gồm: Tôn trọng và công nhận trẻ có quyền tiếp cận và sử dụng Internet; bắt đầu đồng hành cùng trẻ sử dụng Internet an toàn càng sớm càng tốt; tôn trọng quyền riêng tư, quyền tham gia của trẻ; hiểu tâm lý và sự phát triển của trẻ để đồng hành cho phù hợp; hướng dẫn trẻ tiếp cận sự hỗ trợ khi cần thiết.