NATO đã chính thức đưa vào hoạt động một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến nhất từ trước đến nay để đối phó với mối đe dọa từ Nga. 

Theo tờ The Times và các nguồn xác nhận gần đây, liên minh quân sự này đang sử dụng Maven Smart System (MSS) do Palantir phát triển để giám sát thời gian thực các hoạt động quân sự của Nga dọc biên giới phía tây, đánh dấu bước tiến lớn trong chiến tranh hiện đại bằng trí tuệ nhân tạo (AI). 

Hệ thống không chỉ theo dõi di chuyển quân đội mà còn dự đoán thay đổi, đề xuất mục tiêu tấn công và hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, mang lại lợi thế rõ rệt cho phe đồng minh.

Maven Smart System 1.jpg
NATO đã chính thức kích hoạt hệ thống AI Maven của Palantir, thay thế hàng nghìn chuyên gia phân tích bằng công nghệ siêu tốc. Hệ thống này sẽ theo dõi thời gian thực mọi di chuyển quân đội Nga dọc biên giới, vẽ bản đồ chiến trường, cảnh báo sớm và hỗ trợ xác định mục tiêu chỉ trong vài giây. Ảnh: news.inbox.eu

Theo thetimes.com, Maven Smart System, hay còn gọi là Maven, vốn bắt nguồn từ dự án của Bộ Quốc phòng Mỹ và đã được NATO chính thức mua lại vào năm 2025. 

Đến nay, hệ thống đã đạt đầy đủ khả năng hoạt động tại trụ sở Supreme Headquarters Allied Powers Europe (SHAPE) ở Bỉ. 

Theo các báo cáo, Maven hoạt động như một “bộ não trung tâm” tích hợp hàng loạt nguồn dữ liệu khổng lồ từ vệ tinh, drone, radar, cảm biến mặt đất và báo cáo tình báo từ nhiều quốc gia thành viên. 

Thay vì phải mất hàng giờ hoặc hàng ngày để phân tích thủ công, Maven xử lý và tổng hợp thông tin chỉ trong vài phút, tạo ra bức tranh chiến trường hoàn chỉnh và dễ hiểu cho các chỉ huy.

Theo blog.palantir.com, về mặt công nghệ cốt lõi, Maven nổi bật nhờ kiến trúc mở và khả năng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh mẽ. 

Hệ thống sử dụng các thuật toán học máy được huấn luyện trước để tự động phát hiện, phân loại và nhận diện các đối tượng quân sự như xe tăng, máy bay, tàu chiến hay lực lượng bộ binh. 

Maven Smart System.jpg

NATO triển khai ‘siêu não bộ’ AI Maven theo dõi quân Nga, đề xuất mục tiêu tấn công trong vài giây. Hình ảnh: Master Sgt. Whitney Hughes/DVIDS/csis.org

Người dùng có thể đặt câu hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên, ví dụ “Hiển thị tất cả chuyển động của máy bay Nga loại Su-27 trong 24 giờ qua” và hệ thống sẽ trả về kết quả ngay lập tức với lớp phủ hình ảnh, dữ liệu vị trí và phân tích thay đổi. 

Maven còn kết nối với dữ liệu vệ tinh độ phân giải cao từ đối tác như Planet Labs và ICEYE, cho phép so sánh ảnh SAR (radar khẩu độ tổng hợp) để phát hiện chuyển động ngay cả trong điều kiện thời tiết xấu hoặc ban đêm.

Một điểm mạnh quan trọng khác là khả năng cảnh báo sớm và hỗ trợ lập kế hoạch. Khi quân Nga di chuyển các đơn vị tinh nhuệ như Sư đoàn Không vận cận vệ 76 về gần biên giới Estonia hay các nước Baltic, Maven sẽ tự động đánh dấu thay đổi đáng báo động, vẽ bản đồ vị trí lực lượng đối phương trên sườn đông của NATO và đề xuất phản ứng phù hợp. 

Hệ thống tính toán thời gian phản ứng của lực lượng đồng minh, nhu cầu hậu cần và thậm chí xác định điểm yếu trong kế hoạch của chính NATO để các chỉ huy điều chỉnh kịp thời. 

Hiện Maven đã được Bộ Quốc phòng Anh triển khai thành công, chứng tỏ tính ổn định và khả năng tích hợp cao với hệ thống của các nước thành viên.

Theo thetimes.com, về thông số kỹ thuật, Maven được thiết kế để xử lý dữ liệu đa cấp độ bảo mật, từ không mật đến tối mật, trong một giao diện duy nhất có thể tùy chỉnh. 

Maven Smart System 2.jpg

NATO triển khai ‘siêu não bộ’ AI Maven của Palantir theo dõi quân Nga thời gian thực, đề xuất mục tiêu tấn công trong vài giây. Ảnh: ua.news

Nó hỗ trợ tích hợp các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) bên thứ ba, bao gồm cả large language models (LLM) để phân tích văn bản và generative AI để mô phỏng kịch bản. 

Kiến trúc mở cho phép các công ty công nghệ châu Âu như Quantum Systems (Đức), Safran.AI (Pháp) hay Hadean (Anh) kết nối nhanh chóng, tạo ra chuỗi từ tình báo đến thực thi chỉ trong vài tuần. 

Theo Palantir, hệ thống giảm đáng kể thời gian từ thu thập dữ liệu đến ra quyết định, từ hàng giờ xuống chỉ còn vài giây ở một số tác vụ then chốt.

Theo defensescoop.com, việc NATO triển khai Maven không chỉ là bước tiến công nghệ mà còn mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. 

Trong bối cảnh căng thẳng kéo dài với Nga, hệ thống giúp liên minh duy trì lợi thế tình báo, rút ngắn chuỗi chỉ huy và tăng tốc độ ra quyết định trên chiến trường hiện đại. 

Tuy nhiên, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát và nhắm mục tiêu cũng đặt ra những câu hỏi về đạo đức và rủi ro sai sót, đòi hỏi NATO phải có cơ chế kiểm soát chặt chẽ. 

Với Maven, NATO đang chuyển mình từ một liên minh truyền thống sang lực lượng chiến tranh dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) , sẵn sàng đối phó với các thách thức an ninh trong kỷ nguyên mới.

Theo thegaze.media, sự kiện này khẳng định vai trò dẫn đầu của Palantir trong công nghệ quốc phòng và mở ra kỷ nguyên AI thống trị tình báo quân sự. 

Maven Smart System không chỉ là công cụ theo dõi quân Nga mà còn là nền tảng cho tương lai chiến tranh của toàn bộ liên minh.

(Theo thetimes.com, thegaze.media, defensescoop.com, blog.palantir.com)