Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine kéo dài, sự xuất hiện của drone Geran-5 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong công nghệ drone kamikaze. 

Đây không chỉ là phiên bản nâng cấp của dòng Geran quen thuộc mà còn là mẫu drone phản lực thực thụ, kết hợp tốc độ cao như tên lửa hành trình với chi phí sản xuất thấp. 

Theo các báo cáo từ tình báo Ukraine và phân tích quốc tế, drone Geran-5 đã chính thức tham chiến từ đầu năm 2026, buộc các hệ thống phòng không phải đối mặt với mối đe dọa mới khó lường hơn bao giờ hết.

Drone Geran 5 Nga 2.jpg
Drone Geran-5 chạy bằng động cơ phản lực của Nga có thể bay với vận tốc 600 km/h, mang theo đầu đạn 90 kg. Ảnh: HUR - Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine/kyivpost.com

Drone Geran-5 của Nga ra mắt thực chiến, tấn công các khu vực miền Tây Ukraine. Video: Times Now World

Drone Geran-5 Nga ra đời từ nhu cầu cải thiện khả năng xuyên thủng phòng không của Moscow. Khác hẳn với các mẫu Geran-2 hay Shahed-136 dựa trên động cơ piston và thiết kế cánh delta chậm chạp, Geran-5 chuyển hẳn sang cấu hình phản lực hiện đại. 

Thiết kế của drone Geran-5 giống một tên lửa hành trình cỡ nhỏ hơn là drone thông thường, với thân hình ống dài, cánh thẳng đặt giữa thân máy (fuselage), động cơ turbojet lắp phía trên thân và đuôi đôi đặc trưng. 

Kích thước tổng thể của drone Geran-5 khoảng 6 mét chiều dài và 5,5 mét sải cánh giúp drone duy trì độ ổn định bay ở tốc độ cao. 

Động cơ chính là loại TELEFLY TF-TJ2000A do Trung Quốc sản xuất, cung cấp lực đẩy 200 kgf, cho phép drone Geran-5 đạt vận tốc hành trình từ 450 đến 600 km/h, nhanh gấp ba lần so với các phiên bản cánh quạt hoặc được dẫn động bởi cánh quạt trước đây (propeller-driven aircraft). 

Nhờ đó, drone Geran-5 chỉ mất khoảng hai giờ để bay hết quãng đường tối đa, thay vì hàng chục giờ như trước.

Thông số kỹ thuật của drone Geran-5 thể hiện rõ sự tiến bộ vượt bậc. Trọng lượng cất cánh toàn bộ đạt khoảng 850 kg, trong đó đầu đạn nổ cao nặng tới 90 kg, đủ sức gây thiệt hại nghiêm trọng cho các mục tiêu hạ tầng. 

Tầm bay được ước tính từ 950 đến 1.000 km, cho phép drone Geran-5 tấn công sâu vào lãnh thổ Ukraine mà vẫn nằm ngoài tầm phản công trực tiếp của nhiều hệ thống phòng thủ mặt đất. 

Drone geran 5 Nga 1.jpg
Drone Geran-5 của Nga. Nguồn ảnh: Tổng cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraine (Defense Intelligence of Ukraine)

Drone Geran-5 bay ở độ cao tối đa 6 km, dù trong thực chiến thường duy trì độ cao thấp hơn để tránh radar. Hệ thống dẫn đường kết hợp đa tầng: mô-đun vệ tinh Kometa 12 kênh, bộ theo dõi dựa trên vi mạch Raspberry Pi, cùng modem 3G/4G dự phòng, giúp drone duy trì độ chính xác cao ngay cả khi bị nhiễu điện tử. 

Nhiều nguồn còn cho biết Nga đang thử nghiệm khả năng phóng Geran-5 từ máy bay tấn công Su-25, mở rộng đáng kể phạm vi hoạt động.

Một điểm đáng chú ý là công nghệ linh kiện của Geran-5 mang tính quốc tế hóa cao. Động cơ turbojet đến từ Trung Quốc, trong khi hệ thống điện tử vi mạch chủ yếu sử dụng linh kiện Mỹ (như Texas Instruments, CTS Corporation, Monolithic Power Systems cho bộ xử lý tín hiệu số, bộ tạo xung và transceiver) và Đức (Infineon Technologies). 

Modem liên lạc có giá trị khoảng 8.100 USD. Dù nằm trong bối cảnh cấm vận, sự hiện diện của các linh kiện phương Tây cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn tiếp tục hỗ trợ gián tiếp cho sản xuất drone Nga. 

Thiết kế tổng thể của drone Geran-5 còn chịu ảnh hưởng rõ nét từ drone Karrar của Iran, vốn được phát triển từ các mẫu drone phương Tây cũ, giúp Nga rút ngắn thời gian nghiên cứu và triển khai nhanh chóng.

So với dòng Geran trước, drone Geran-5 mang lại lợi thế chiến lược rõ rệt. Tốc độ cao khiến drone Geran-5 trở thành mục tiêu khó bắn hạ hơn nhiều đối với các hệ thống phòng không truyền thống và drone đánh chặn giá rẻ (interceptor drone). 

Thay vì bay ì ạch như Shahed, Geran-5 có thể tiếp cận mục tiêu chỉ trong vài phút, giảm đáng kể thời gian phản ứng của đối phương. Đồng thời, chi phí sản xuất vẫn giữ ở mức thấp so với tên lửa hành trình thông thường, cho phép Nga triển khai số lượng lớn để bão hòa hệ thống phòng thủ đối phương. 

Drone geran 5 Nga 3.jpg
Drone Geran-5 của Nga. Nguồn ảnh: topwar.ru/vpk.name

Các video footage được công bố gần đây, đặc biệt là cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng dầu khí tại vùng Sumy (tháng 4/2026), đã minh chứng rõ hiệu quả thực chiến của drone Geran-5 khi gây ra vụ nổ thứ cấp mạnh mẽ tại kho chứa.

Tuy nhiên, Geran-5 cũng không phải không có hạn chế. Thời gian bay ngắn hơn so với các mẫu propeller-driven aircraft đòi hỏi phải lập kế hoạch tấn công chính xác hơn. 

Ngoài ra, việc phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu có thể tạo ra rủi ro chuỗi cung ứng nếu các biện pháp kiểm soát xuất khẩu được siết chặt thêm. 

Dù vậy, sự xuất hiện của drone Geran-5 đã buộc Ukraine và các đồng minh NATO phải điều chỉnh chiến lược phòng không, chuyển hướng đầu tư vào các drone đánh chặn tốc độ cao và hệ thống phát hiện sớm chuyên biệt dành cho mục tiêu nhanh.

Drone Geran-5 đại diện cho xu hướng mới trong tác chiến drone: biến drone kamikaze thành 'tên lửa hành trình giá rẻ' thực thụ. 

Với tốc độ phản lực, tầm bay xa, đầu đạn mạnh và thiết kế thông minh, drone Geran-5 không chỉ nâng cao khả năng tấn công sâu của Nga mà còn đặt ra thách thức lớn cho công nghệ phòng thủ hiện đại.