Trong bối cảnh cuộc chạy đua vũ khí siêu vượt âm toàn cầu, tên lửa DF-17 của Trung Quốc nổi lên như một bước ngoặt quan trọng. 

Đây là hệ thống tên lửa đầu tiên trên thế giới được triển khai thực tế với phương tiện lướt siêu vượt âm HGV (Hypersonic Glide Vehicle), đánh dấu sự chuyển mình từ thí nghiệm sang vũ khí hoạt động sẵn sàng chiến đấu. 

Với khả năng cơ động linh hoạt ở tốc độ cực cao, tên lửa DF-17 không chỉ thách thức các hệ thống phòng thủ tên lửa truyền thống mà còn định hình lại cán cân quân sự khu vực châu Á-Thái Bình Dương. 

Tên lửa DF 17 Trung Quốc 2.jpg
Tên lửa DF-17 tại buổi diễu binh ở Bắc Kinh, ngày 1/10/2019. Ảnh: PLA (Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc)/missilethreat.csis.org

Tên lửa DF-17, hay còn gọi là Đông Phong-17, thuộc họ tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) do Lực lượng Tên lửa Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLARF) vận hành. 

Hệ thống này kết hợp một tầng đẩy tên lửa đạn đạo thông thường với một phương tiện lướt siêu vượt âm DF-ZF (trước đây được Mỹ gọi là Wu-14). 

Khác biệt lớn nhất so với tên lửa đạn đạo truyền thống nằm ở giai đoạn cuối hành trình: thay vì rơi theo quỹ đạo parabol dự đoán được, DF-ZF tách ra và lướt trong lớp khí quyển trên cùng với tốc độ Mach 5-10, đồng thời thực hiện các động tác cơ động phức tạp. 

Thiết kế này giúp tên lửa DF-17 né tránh radar và hệ thống đánh chặn, rút ngắn đáng kể thời gian phản ứng của đối phương.

Quá trình phát triển tên lửa DF-17 bắt nguồn từ các thử nghiệm HGV (Hypersonic Glide Vehicle) đầu tiên của Trung Quốc vào năm 2014. 

Từ tháng 1/2014 đến tháng 11/2017, ít nhất 9 lần thử nghiệm đã được thực hiện tại Trung tâm Phóng Vệ tinh Taiyuan. 

Tên lửa DF 17 Trung Quốc 1.jpg

Tên lửa DF-17 công nghệ HGV, tốc độ Mach 10, tầm bắn 2500km, khiến mọi lá chắn phòng thủ ‘bó tay’. Ảnh: PLA (Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc)/missilethreat.csis.org

Hai cuộc thử nghiệm quan trọng vào tháng 11/2017 đánh dấu bước tiến lớn: tên lửa DF-17 mang theo HGV bay khoảng 1.400km trong khoảng 11 phút, với độ cao lướt thấp khoảng 60km và độ chính xác cao (chỉ cách mục tiêu vài mét). 

Đến tháng 10/2019, tên lửa DF-17 chính thức xuất hiện công khai trong diễu binh Quốc khánh Trung Quốc, xác nhận tình trạng hoạt động ban đầu (IOC) từ năm 2019. 

Đến nay, tên lửa DF-17 được xem là hệ thống lướt siêu vượt âm (HGV - Hypersonic Glide Vehicle) duy nhất đã được triển khai thực tế trên thế giới.

Theo missilethreat.csis.org, về thiết kế kỹ thuật, tên lửa DF-17 có chiều dài khoảng 11 mét và trọng lượng phóng khoảng 15.000kg. 

Tên lửa DF-17 sử dụng tầng đẩy đơn giai đoạn nhiên liệu rắn dựa trên nền tảng của DF-16, giúp tăng tính cơ động và khả năng phóng nhanh từ xe vận chuyển đường bộ (TEL- Transporter-Erector-Launcher). 

Phần quan trọng nhất là đầu đạn DF-ZF, một thiết kế hình nêm (waverider) đặc trưng. Hình dạng này cho phép phương tiện “cưỡi” trên sóng xung kích do chính nó tạo ra, giảm lực cản và duy trì tốc độ cao trong khi lướt. 

Tên lửa DF 17 Trung Quốc 3.jpg
Giải mã tên lửa DF-17 siêu vượt âm HGV đầu tiên trên thế giới khiến mọi hệ thống phòng không ‘bó tay. Ảnh: PLA (Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc)/missilethreat.csis.org

Vật liệu chịu nhiệt tiên tiến, có khả năng chống chịu nhiệt độ hàng nghìn độ C, kết hợp với hệ thống điều khiển khí động học cho phép DF-ZF thực hiện các thay đổi hướng bay phức tạp ở cả chiều ngang và chiều dọc.

Theo missilethreat.csis.org, thông số hoạt động cho thấy tên lửa DF-17 có tầm bắn ước tính từ 1.800-2.500km. Tốc độ tối đa trong giai đoạn lướt đạt Mach 5-10, tương đương 6.000-12.000 km/h.

Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính, vệ tinh và có thể cả so khớp hình ảnh, mang lại độ chính xác ở mức mét. Tải trọng có thể là đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân, dù truyền thông Trung Quốc nhấn mạnh vai trò thông thường. 

Khả năng phóng từ vị trí cơ động trên đường cao tốc, không phụ thuộc bệ phóng cố định, giúp nâng cao tính sống sót trước đòn tấn công phủ đầu.

Theo globaltimes.cn, công nghệ lướt siêu vượt âm (HGV - Hypersonic Glide Vehicle) của tên lửa DF-17 mang lại lợi thế vượt trội so với tên lửa đạn đạo thông thường. 

Quỹ đạo bay thấp và không dự đoán được khiến radar khó phát hiện sớm, trong khi khả năng cơ động liên tục ở tốc độ siêu vượt âm làm cho các tên lửa đánh chặn như SM-3 hay Patriot gần như ‘bó tay’. 

Tên lửa DF 17 Trung Quóc.jpg
Một bản tin của CCTV News ngày 20/6/2026 chiếu cảnh phóng được cho là của tên lửa siêu vượt âm DF-17, nổi bật với thiết kế khí động học kiểu lướt sóng xung kích (waverider). Ảnh: Chụp màn hình từ CCTV News/globaltimes.cn

Thời gian bay đến mục tiêu chỉ khoảng 8-12 phút cho khoảng cách 1.500-2.000km, tạo áp lực cực lớn lên hệ thống chỉ huy đối phương. 

Ngoài ra, tên lửa DF-17 còn được đánh giá cao về khả năng tấn công chính xác các mục tiêu di động như tàu sân bay nhờ khả năng điều chỉnh quỹ đạo ở giai đoạn cuối.

Theo battlepolicy.com, về mặt chiến lược, tên lửa DF-17 là một phần quan trọng trong chiến lược chống can thiệp (A2/AD) của Trung Quốc. 

Nó không chỉ tăng cường khả năng răn đe khu vực mà còn buộc đối phương phải đẩy nhanh chương trình vũ khí siêu vượt âm của riêng mình. 

Các cuộc tập trận gần đây năm 2026, với hình ảnh phóng thực tế tên lửa DF-17 được CCTV công bố lần đầu, càng khẳng định hệ thống này đã đạt mức sẵn sàng chiến đấu cao, có thể hoạt động trong môi trường nhiễu điện từ mạnh và phối hợp liên binh chủng.

Theo globaltimes.cn, tên lửa DF-17 đại diện cho đỉnh cao của công nghệ tên lửa Trung Quốc hiện nay, kết hợp thành công tầng đẩy đạn đạo quen thuộc với công nghệ lướt siêu vượt âm (HGV - Hypersonic Glide Vehicle) tiên tiến. 

Với thiết kế waverider thông minh, tầm bắn linh hoạt và khả năng sống sót cao, tên lửa DF-17 không chỉ là vũ khí thay đổi cuộc chơi mà còn là minh chứng cho sự chuyển dịch quyền lực quân sự toàn cầu. 

Trong tương lai, sự tiến hóa tiếp theo của tên lửa DF-17 cùng các biến thể có thể tiếp tục định hình cục diện an ninh khu vực và thế giới.

(Theo missilethreat.csis.org, globaltimes.cn, defensenews.com, defencesecurityasia.com, battlepolicy.com)