Tổ hợp pháo phản lực M142 HIMARS khai hỏa đạn tên lửa GMLRS trong diễn tập hoặc ảnh quả đạn GMLRS thứ 100.000 tại nhà máy Lockheed Martin.
Các binh sĩ Lục quân Mỹ thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Pháo binh Dã chiến 77, Lữ đoàn Pháo binh Dã chiến 41 khai hỏa một quả đạn tên lửa dẫn đường GPS (tên lửa GMLRS) từ hệ thống pháo phản lực phóng loạt M270A2 trong một cuộc diễn tập bắn đạn thật, nhằm phô diễn năng lực hỏa lực chính xác tầm xa. Nguồn ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ.

Đạt tốc độ sản xuất kỷ lục gần 14.000 quả mỗi năm sớm hơn kế hoạch, Lockheed Martin vừa cán mốc bàn giao 100.000 quả đạn tên lửa GMLRS (Guided Multiple Launch Rocket System), đồng thời chuẩn bị đưa biến thể tầm xa 150 km vào dây chuyền chế tạo hàng loạt.

Tập đoàn công nghiệp quốc phòng Lockheed Martin vừa chính thức công bố cột mốc bàn giao quả đạn tên lửa dẫn đường chính xác GMLRS (Guided Multiple Launch Rocket System) thứ 100.000 tại tổ hợp sản xuất đặt ở Camden, bang Arkansas. 

Đây là dòng đạn hỏa lực chủ lực trang bị trên các tổ hợp pháo phản lực phóng loạt cơ động cao M142 HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System) và hệ thống phóng bánh xích M270 MLRS (Multiple Launch Rocket System) của Quân đội Mỹ, cùng hàng chục quốc gia đồng minh. 

Đáng chú ý, nhà thầu quốc phòng Mỹ xác nhận dây chuyền hiện đã đạt công suất gần 14.000 quả đạn tên lửa mỗi năm, hoàn thành mục tiêu mở rộng quy mô sớm hơn hẳn so với lộ trình đề ra ban đầu. 

Nếu xét theo lịch sử phát triển, lượng đạn mà Lockheed Martin xuất xưởng chỉ trong vòng 6 năm trở lại đây đã tương đương với tổng sản lượng của gần hai thập kỷ trước đó cộng lại, phản ánh nhu cầu tiêu thụ đạn dẫn đường chính xác khổng lồ trên chiến trường hiện đại.

Cận cảnh cấu tạo cụm cánh lái khí động học ở phần mũi đạn tên lửa GMLRS hoặc biến thể tăng tầm ER GMLRS 150 km.
Phóng đạn tên lửa GMLRS. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ.

Giải mã công nghệ dẫn đường chính xác và thông số kỹ thuật của đạn tên lửa GMLRS

Về cấu trúc kỹ thuật, đạn tên lửa GMLRS có cỡ nòng 227 mm, chiều dài tiêu chuẩn 3,94 mét và trọng lượng khoảng 300 kg, tùy thuộc vào từng cấu hình đầu đạn. 

Điểm tạo nên sự khác biệt mang tính cách mạng của GMLRS so với các dòng đạn phản lực không điều khiển truyền thống nằm ở hệ thống dẫn đường kết hợp giữa định vị vệ tinh toàn cầu GPS (Global Positioning System) và dẫn đường quán tính INS (Inertial navigation system). 

Ở phần mũi đạn, các cánh lái khí động học nhỏ được điều khiển bởi máy tính trung tâm sẽ liên tục hiệu chỉnh quỹ đạo bay trong suốt hành trình, giúp thu hẹp sai số vòng tròn đồng tâm (CEP - Circular Error Probability) xuống mức dưới 5 mét ở cự ly tối đa. 

Nhờ độ chính xác gần như tuyệt đối này, một bệ phóng HIMARS mang theo sáu quả đạn tên lửa GMLRS có thể tiêu diệt cùng lúc sáu mục tiêu giá trị cao riêng biệt, thay vì phải bắn rải thảm cả loạt đạn như pháo phản lực thế hệ cũ.

Đạn tên lửa GMLRS dẫn đường chính xác trang bị trên hệ thống HIMARS vừa cán mốc xuất xưởng 100.000 quả tại nhà máy Camden của Lockheed Martin.
Lockheed Martin bàn giao quả đạn tên lửa GMLRS thứ 100.000, đạt sản lượng gần 14.000 quả mỗi năm sớm hơn kế hoạch. Ảnh: Lục quân Mỹ.

Hệ thống vũ khí này hiện sở hữu các biến thể đầu đạn đa dụng nhằm tối ưu hóa hiệu quả sát thương trên từng loại mục tiêu cụ thể. 

Phiên bản đầu đạn nổ phá mảnh đơn nhất M31 mang lượng thuốc nổ mạnh nặng khoảng 90 kg, được thiết kế để đánh sập các công sự kiên cố, sở chỉ huy hay kho tàng mà hạn chế tối đa thiệt hại ngoài ý muốn cho khu vực xung quanh. 

Trong khi đó, biến thể đầu đạn mảnh văng thay thế M30A1 lại tích hợp khoảng 182.000 viên bi vonfram được kích nổ trên không trung trước khi chạm đất, tạo ra một cơn mưa mảnh đạn xuyên phá trên diện rộng để tiêu diệt các cụm binh lực, trận địa phòng không hoặc xe bọc thép hạng nhẹ. 

Phiên bản tên lửa GMLRS tiêu chuẩn hiện có tầm bắn đạt hơn 70 km, nhưng biến thể tăng tầm ER GMLRS đang được Lockheed Martin đẩy nhanh tiến độ đưa vào sản xuất hàng loạt sẽ nâng tầm vươn của hỏa lực lên tới khoảng 150 km nhờ thiết kế động cơ lớn hơn và chuyển vị trí cánh lái về phần đuôi đạn để tối ưu hóa khí động học.

Nhờ hệ thống dẫn đường kết hợp GPS/INS và các cánh lái điều khiển khí động học, đạn tên lửa GMLRS đạt sai số dưới 5 mét và sắp nâng tầm bắn lên 150 km
Phóng đạn tên lửa GMLRS từ tổ hợp pháo phản lực M142 HIMARS. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ.

Bài toán mở rộng chuỗi cung ứng và tầm nhìn công nghiệp quốc phòng

Để duy trì nhịp độ sản xuất gần 14.000 quả tên lửa GMLRS mỗi năm và sẵn sàng cho sự ra đời của phiên bản ER GMLRS tầm bắn 150 km, Lockheed Martin đang thực hiện chiến dịch mở rộng quy mô nhân lực thêm 50% tại nhà máy trọng điểm ở Camden. 

Quá trình lắp ráp một quả đạn tên lửa GMLRS đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của một mạng lưới chuỗi cung ứng khổng lồ với hơn 200 nhà thầu phụ trải dài trên 35 tiểu bang của nước Mỹ. 

Một trong những nút thắt kỹ thuật quan trọng nhất đối với việc tăng tốc sản xuất tên lửa hiện nay là nguồn cung động cơ đẩy nhiên liệu rắn. 

Lockheed Martin đã nâng công suất lên gần 14.000 quả đạn tên lửa GMLRS mỗi năm và mở rộng thêm 50% nhân lực tại nhà máy Camden để đáp ứng nhu cầu toàn cầu.
Đạn tên lửa GMLRS dẫn đường chính xác trang bị trên hệ thống HIMARS vừa cán mốc xuất xưởng 100.000 quả tại nhà máy Camden của Lockheed Martin. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ.

Nhằm giải quyết triệt để nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, nhà sản xuất đang tiến hành thử nghiệm một nhà cung cấp động cơ tên lửa mới và dự kiến sẽ hoàn tất quy trình phê duyệt kỹ thuật vào năm 2027.

Dưới góc độ đánh giá khách quan, sự bứt phá về sản lượng và công nghệ của dòng đạn tên lửa GMLRS khẳng định vị thế không thể thay thế của pháo binh tên lửa dẫn đường chính xác trong học thuyết tác chiến hiện đại. 

Việc nâng tầm bắn từ 70 km lên 150 km không chỉ giúp các tổ hợp HIMARS và M270 vươn tới những mục tiêu nằm sâu trong hậu phương đối phương mà còn giúp kíp chiến đấu giữ khoảng cách an toàn trước hỏa lực phản pháo và máy bay không người lái trinh sát. 

Dù chi phí cho mỗi quả đạn dẫn đường cao hơn đáng kể so với đạn phản lực thông thường, nhưng hiệu suất tiêu diệt mục tiêu ngay từ phát bắn đầu tiên lại giúp giảm áp lực hậu cần vận tải trên chiến trường xuống mức thấp nhất.

(Theo armyrecognition.com, defence-industry.eu, en.defence-ua.com)