Sau 15 năm miệt mài giải bài toán động cơ phản lực, Trung Quốc cuối cùng đã đưa tiêm kích tàng hình J-20A trang bị "trái tim" nội địa WS-15 vào dây chuyền sản xuất hàng loạt.

Bước nhảy vọt từ lực đẩy 14 tấn lên 19 tấn không chỉ xóa bỏ điểm yếu cố hữu của các phiên bản tiền nhiệm mà còn định hình lại hoàn toàn cục diện không chiến thế hệ thứ năm trên bầu trời châu Á - Thái Bình Dương.

Trong suốt một thập kỷ kể từ lần đầu tiên ra mắt công chúng tại Triển lãm Hàng không Chu Hải năm 2016, tiêm kích tàng hình J-20 của Trung Quốc luôn bị giới phân tích phương Tây đặt dấu hỏi lớn về năng lực vận hành thực tế.

Tiêm kích tàng hình J-20A
Tiêm kích tàng hình J-20A. Nguồn ảnh: Quân đội Trung Quốc/19fortyfive.

Dù sở hữu thiết kế khí động học tiên tiến với cánh mũi đặc trưng cùng hệ thống điện tử hàng không hiện đại, các lô sản xuất đầu tiên của J-20 vẫn phải dựa vào các dòng động cơ chuyển tiếp như AL-31F của Nga hay WS-10C nội địa.

Chính sự thiếu hụt về lực đẩy đã kìm hãm khả năng cơ động ở tốc độ cao và ngăn cản chiếc máy bay này đạt tới tiêu chuẩn đích thực của một tiêm kích thế hệ thứ năm.

Bước sang năm 2026, sự xuất hiện dày đặc của các khung thân J-20A khoác lớp sơn lót màu vàng tại nhà máy Thành Đô cùng vòi phun đặc trưng của động cơ WS-15 đã đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên phụ thuộc đó, mở ra giai đoạn hoàn thiện cuối cùng cho dòng chiến đấu cơ chủ lực này.

Bước nhảy vọt từ động cơ WS-10C lên "trái tim" WS-15 của tiêm kích J-20A

Về thông số kỹ thuật, sự nâng cấp từ dòng động cơ WS-10C lên WS-15 trên biến thể J-20A tạo ra một bước nhảy vọt về hiệu suất năng lượng.

Trên các phiên bản J-20 sản xuất trước đây, động cơ WS-10C1 chỉ cung cấp lực đẩy tối đa khi đốt sau vào khoảng 14 tấn, và ngay cả biến thể cải tiến WS-10C2 cũng chỉ chạm ngưỡng 15 tấn.

Mức lực đẩy này vừa đủ để J-20 thực hiện các nhiệm vụ tuần tra tầm xa nhưng lại bộc lộ sự hụt hơi khi phải thực hiện các động tác ngoặt gấp ở vận tốc siêu thanh hoặc khi mang theo tải trọng vũ khí nặng.

Tiêm kích J-20A được nhìn thấy với lớp sơn lót màu vàng
Tiêm kích J-20A được nhìn thấy với lớp sơn lót màu vàng, loại hoàn thiện thường gắn liền với giai đoạn sản xuất và kiểm tra nghiệm thu trước khi sơn màu chiến đấu chính thức. Nguồn ảnh: CAC/armyrecognition

Với sự xuất hiện của WS-15 trên J-20A, lực đẩy đốt sau tối đa của mỗi động cơ đã tăng vọt lên mức xấp xỉ 180 đến 185 kilonewton, tương đương khoảng 19 tấn.

Tổng lực đẩy gần 38 tấn từ hai động cơ giúp tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng của J-20A được cải thiện vượt bậc, vượt qua mức 156 kilonewton của động cơ F119 trên tiêm kích F-22 Raptor và tiệm cận ngưỡng 191 kilonewton của động cơ F135 trên F-35.

Nguồn năng lượng khổng lồ từ động cơ WS-15 mang lại hai giá trị chiến thuật cốt lõi mà các phiên bản J-20 dùng động cơ cũ không thể chạm tới.

Đầu tiên là khả năng bay hành trình siêu thanh (supercruise), cho phép J-20A duy trì vận tốc vượt ngưỡng âm thanh trong thời gian dài mà không cần kích hoạt chế độ đốt sau tốn nhiên liệu và làm bộc lộ tín hiệu hồng ngoại.

Nguyên mẫu tiêm kích J-20A số 2052 bay thử nghiệm cặp động cơ WS-15
Nguyên mẫu tiêm kích J-20A số 2052 bay thử nghiệm cặp động cơ WS-15. Ảnh: militarywatchmagazine

Điều này không chỉ mở rộng đáng kể bán kính tác chiến mà còn giúp máy bay tiếp cận mục tiêu và thoát ly khỏi vùng phòng không đối phương một cách chớp nhoáng.

Thứ hai, lực đẩy 19 tấn giải phóng hoàn toàn giới hạn tải trọng cho khung thân J-20A. Nhờ sức kéo dư dả, chiếc tiêm kích này có thể chuyển đổi linh hoạt sang cấu hình chiến đấu hạng nặng khi cần thiết, mang theo tới 8 tên lửa không đối không tầm xa PL-15 trên các giá treo ngoài mà vẫn đảm bảo được độ linh hoạt và trần bay chiến đấu tối ưu.

Nâng cấp khí động học và thách thức vận hành thực tế của J-20A

Bên cạnh 'trái tim' mới WS-15, cấu hình hoàn thiện của J-20A xuất xưởng trong năm 2026 còn ghi nhận những tinh chỉnh sâu sắc về thiết kế khí động học và cấu trúc khung vỏ.

Phần gù lưng phía sau buồng lái của J-20A được nâng cao và vuốt mượt mà hơn nhằm giảm lực cản sóng ở tốc độ siêu thanh, đồng thời tạo thêm không gian bên trong thân để chứa nhiên liệu và các tổ hợp tác chiến điện tử thế hệ mới.

Hệ thống radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) cùng hệ thống nhắm mục tiêu quang điện tử (EOTS) cũng được nâng cấp đồng bộ, biến J-20A thành một trung tâm chỉ huy trên không có khả năng chia sẻ dữ liệu thời gian thực với các máy bay không người lái tàng hình đi kèm.

Tiêm kích J-20A trang bị động cơ WS-15
Tiêm kích J-20A trang bị động cơ WS-15. Ảnh: militarywatchmagazine

Việc nhà máy Thành Đô lắp đặt trực tiếp động cơ WS-15 ngay trên dây chuyền sản xuất mới thay vì hoán cải từ các khung thân cũ cho thấy sự trưởng thành vượt bậc của ngành luyện kim và công nghệ gia công cánh tuabin đơn tinh thể chịu nhiệt của Trung Quốc.

Dẫu vậy, giới quan sát quốc phòng vẫn giữ cái nhìn thận trọng về bài toán vận hành thực tế của J-20A trong giai đoạn đầu biên chế hàng loạt.

Thách thức lớn nhất đối với động cơ WS-15 hiện nay không còn nằm ở lực đẩy tối đa mà chuyển sang độ bền cơ học, tuổi thọ giữa hai kỳ đại tu và khả năng duy trì sản lượng ổn định của dây chuyền cung ứng linh kiện.

Tuy nhiên, việc J-20A với cấu hình hoàn thiện sẵn sàng xuất hiện công khai tại các sự kiện hàng không lớn vào cuối năm 2026 đã gửi đi một thông điệp rõ ràng.

Trung Quốc đã chính thức khép lại hành trình 15 năm khắc phục điểm yếu cốt lõi nhất của nền công nghiệp hàng không quân sự, đưa J-20A bước vào hàng ngũ những tiêm kích chiếm ưu thế trên không đáng gờm nhất thế giới hiện nay.

(Theo armyrecognition.com, militarywatchmagazine.com, 19fortyfive.com, china-arms.com, globaltimes.cn)