Sự xuất hiện của vũ khí siêu vượt âm, bao gồm cả tên lửa đã làm gia tăng mối lo ngại về an ninh toàn cầu khi những diễn biến gần đây trên chiến trường cho thấy công nghệ quân sự đang phát triển nhanh chóng như thế nào, định hình lại bản chất của các cuộc xung đột hiện đại.
Một số nhà quan sát suy đoán việc Mỹ phát triển vũ khí siêu vượt âm có thể thúc đẩy sự ra mắt này. Theo trang Popular Mechanics, CJ-1000 nằm trong kho vũ khí của Lực lượng tên lửa thuộc Quân đội giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLARF), được trang bị động cơ phản lực siêu thanh, giúp tên lửa này đạt tốc độ trên Mach 6 (tương đương 7.408 km/h), tức là gấp 6 lần tốc độ âm thanh.
CJ-1000 do Tập đoàn Khoa học và Công nghệ hàng không vũ trụ Trung Quốc (CASC) thiết kế, được cho có khả năng nhắm bắn nhiều mục tiêu trên khắp các châu lục. Đây là tên lửa siêu vượt âm đầu tiên của Trung Quốc sử dụng động cơ phản lực siêu thanh, có tầm bắn tối đa là 6.000km.
Theo tờ South China Morning Post, Trung Quốc và Nga đang sở hữu “những tên lửa siêu vượt âm chạy bằng động cơ siêu thanh hiếm, có thể hoạt động trên đất liền”. Tờ báo này cho rằng CJ-1000 là "tổn thất chiến lược" đối với Mỹ trong cuộc chạy đua vũ trang vũ khí siêu vượt âm đang diễn ra. Song liệu điều đó có thực sự đúng?
Thực tế, trong suốt nhiều năm qua, Mỹ đã phải cố gắng chế tạo một vũ khí siêu vượt âm hoạt động hiệu quả dù không phải thiếu nỗ lực hay chi tiêu. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ cho biết trong một báo cáo năm 2023 rằng Bộ Quốc phòng đã chi hơn 8 tỷ USD cho chương trình vũ khí siêu vượt âm kể từ năm 2019. Bất chấp khoản chi tiêu khổng lồ, tiến độ vẫn bị đình trệ do thủ tục hành chính và các cuộc thử nghiệm.
Trong khi đó, báo cáo nêu rõ các đối thủ tiềm năng của Mỹ như Trung Quốc và Nga đã nỗ lực làm suy yếu ưu thế quân sự của nước này bằng cách phát triển các loại vũ khí tiên tiến có tầm bắn xa, có thể ngăn cản các lực lượng Washington hoạt động trên những khu vực rộng lớn. Đây là chiến lược chống tiếp cận và ngăn chặn khu vực.
Mỹ theo truyền thống không trang bị đầu đạn hạt nhân cho vũ khí siêu vượt âm nhằm tránh leo thang căng thẳng với Nga và Trung Quốc.
Trong thập niên qua, các chương trình vũ khí siêu vượt âm ở nhiều giai đoạn khác nhau đã được triển khai trong các nhánh của quân đội Mỹ, bao gồm lục quân, hải quân và không quân. Các chương trình vũ khí này bao gồm tên lửa hành trình tấn công siêu vượt âm của không quân, tên lửa tấn công nhanh thông thường của hải quân và vũ khí siêu vượt âm tầm xa (LRHW) của lục quân. LRHW được chính thức đặt tên là Dark Eagle vào năm 2025.
Tên lửa Dark Eagle được đánh giá là đối trọng đáng gờm với tên lửa CJ-1000 của Trung Quốc. Mặc dù có tầm bắn tối đa ngắn hơn, chỉ 2.700km nhưng Dark Eagle di chuyển với tốc độ tương đương, cao hơn Mach 5 (tương đương 6.174 km/h). Tên lửa Mỹ cũng chứng minh được độ tin cậy trong các cuộc thử nghiệm nghiêm ngặt, trong khi việc đảm bảo chất lượng là điều mà PLARF vẫn đang gặp khó khăn.
Tên lửa Dark Eagle lần đầu tiên sải cánh vào tháng 6/2024 trong một cuộc diễn tập do Hải quân Mỹ dẫn đầu. Quan trọng hơn, Mỹ đã đưa tên lửa này tới một vị trí mới ở Australia vào tháng 8/2025. Khoảnh khắc lịch sử này đánh dấu lần đầu tiên Mỹ triển khai một vũ khí siêu vượt âm tầm xa trên lãnh thổ quốc tế. Dark Eagle được đưa tới Australia, một trong những đồng minh thân cận nhất của Mỹ, để giúp nước này chống lại các mối đe dọa tiềm tàng.
Sự trỗi dậy của Dark Eagle có thể đã thúc đẩy Trung Quốc trình làng tên lửa CJ-1000. Tháng 12/2025, Mỹ đã tiến thêm một bước nữa khi điều một đơn vị đặc biệt làm nhiệm vụ sử dụng tên lửa Dark Eagle để hỗ trợ các đồng minh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Theo báo cáo, tên lửa này sẽ được sử dụng chiến thuật trong năm nay.
Tên lửa Dark Eagle không phải là át chủ bài duy nhất của Mỹ trong lĩnh vực vũ khí siêu vượt âm. Mỹ cũng đang phát triển một loại tên lửa siêu vượt âm mới mà các lực lượng vũ trang có thể phóng từ nhiều loại máy bay, bệ phóng trên mặt đất và thậm chí cả từ không gian. Đó là hệ thống tên lửa HAVOC do Ursa Major sản xuất. Đây là một tên lửa siêu thanh tầm trung, có tầm bắn không vượt quá tầm bắn của CJ-1000, nhưng tính linh hoạt, sức mạnh và khả năng tấn công từ nhiều vị trí khác nhau khiến nó trở thành một giải pháp linh hoạt để đối phó với mối đe dọa từ tên lửa cồng kềnh.
Trong khi Mỹ đang mạnh dạn phô trương những vũ khí siêu vượt âm mới, tên lửa CJ-1000 của Trung Quốc có thể được ví như một "gã khổng lồ Goliath" bị vô số "chàng David bé nhỏ" của Mỹ nhắm tới. CJ-1000 sở hữu tầm bay và sức mạnh vượt trội, nhưng vẫn có một số điểm yếu về kiểm soát chất lượng.
Trung Quốc vừa ra mắt một tên lửa siêu vượt âm giá "rẻ như bèo", có tầm bắn 1.300km, được chế tạo từ vật liệu dân dụng như xi măng xốp và các linh kiện thương mại được sản xuất hàng loạt.
Quân đội Trung Quốc đã phóng thành công tên lửa chống hạm siêu vượt âm YJ-20 từ tàu khu trục Type 055, qua đó kết thúc giai đoạn thiết kế, hướng tới sản xuất hàng loạt.
Bộ Quốc phòng Nga thông báo hệ thống tên lửa siêu vượt âm Oreshnik tiên tiến, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của nước này đã chính thức đi vào hoạt động tại Belarus.
Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov cho hay, Moscow đang sở hữu nhiều vũ khí tối tân bên cạnh tên lửa siêu vượt âm Oreshnik.
.svg){kind=icon}
