Tên lửa Nightfall của Anh với tầm bắn hơn 500km, đầu đạn 200kg và công nghệ kháng nhiễu, dẫn đường đỉnh cao trong môi trường nhiễu mạnh sẽ chính thức đến tay Ukraine cuối 2027, hứa hẹn tái định hình cuộc chơi xung đột Nga-Ukraine.
Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine kéo dài, Vương quốc Anh đang đẩy mạnh một bước đi chiến lược đầy tham vọng: phát triển và chuyển giao tên lửa đạn đạo chiến thuật Nightfall cho Ukraine.
Với khả năng tấn công sâu vào hậu phương đối phương, hệ thống vũ khí mới này không chỉ bổ sung hỏa lực tầm xa mà còn thể hiện nỗ lực tự cường công nghiệp quốc phòng châu Âu.
Dự án tên lửa Nightfall hứa hẹn mang đến cho quân đội Ukraine một ‘cú đấm’ chính xác, chi phí hợp lý và khả năng sống sót cao trên chiến trường hiện đại đầy nhiễu điện từ.
Mô hình tên lửa đạn đạo mới do Anh phát triển cho Ukraine. Ảnh: Topwar
Theo gov.uk, Nightfall là tên lửa đạn đạo chiến thuật mặt đất (Tactical Ballistic Missile - TBM) do Anh dẫn dắt phát triển dành riêng cho nhu cầu của Ukraine.
Chương trình được khởi xướng từ cuối năm 2025 với yêu cầu rõ ràng từ Bộ Quốc phòng Anh: tạo ra một vũ khí tầm xa, di động cao, có khả năng hoạt động trong môi trường bị nhiễu mạnh và chi phí sản xuất hàng loạt phải chăng.
Đến tháng 5/2026, các hợp đồng phát triển chính thức được ký kết, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn thiết kế sang hiện thực hóa.
Theo kế hoạch, các tên lửa Nightfall đầu tiên sẽ được bàn giao cho Ukraine vào cuối năm 2027 sau giai đoạn thử nghiệm nghiêm ngặt.
Theo army-technology.com, về thông số kỹ thuật cốt lõi, tên lửa Nightfall được thiết kế với tầm bắn vượt 500km, một số nguồn đề cập khả năng đạt hơn 600km tùy theo cấu hình.
Đầu đạn mang theo là loại nổ cao thông thường (conventional high explosive) nặng 200kg, đủ sức gây tổn thất lớn cho các mục tiêu giá trị cao như kho tàng, sở chỉ huy, trung tâm logistics hoặc hệ thống phòng không đối phương.
Tên lửa Nightfall. Ảnh: gov.uk
Tốc độ siêu thanh trên quỹ đạo đạn đạo giúp tên lửa Nightfall khó bị đánh chặn, đồng thời sở hữu một số khả năng cơ động cơ bản trong giai đoạn cuối để tăng độ chính xác và khó dự đoán.
Theo ukdefencejournal.org.uk, một điểm nổi bật của tên lửa Nightfall chính là khả năng hoạt động trong môi trường chiến tranh điện tử khốc liệt.
Tên lửa Nightfall được tối ưu hóa để hoạt động khi GNSS (hệ thống định vị vệ tinh) bị nhiễu hoặc mất tín hiệu hoàn toàn.
Hệ thống dẫn đường kết hợp nhiều công nghệ dự phòng, cho phép đạt độ chính xác CEP (Circular Error Probable) khoảng 5-10 mét ở khoảng cách xa.
Điều này đặc biệt quan trọng trên chiến trường Ukraine, nơi Nga thường xuyên áp dụng các biện pháp gây nhiễu mạnh.
Ngoài ra, tên lửa Nightfall còn được thiết kế kháng nhiễu điện từ toàn diện, giảm nguy cơ bị spoofing (giả mạo tín hiệu) hoặc vô hiệu hóa giữa đường bay.
Tên lửa Nightfall sẽ có quỹ đạo gần giống đạn đạo, nghĩa là nó sẽ cơ động ở giai đoạn cuối của hành trình, đảm bảo bắn trúng mục tiêu một cách chính xác với vòng tròn sai số không quá 5m. Ảnh: en.defence-ua.com
Theo airforce-technology.com, khả năng cơ động của hệ thống phóng là yếu tố then chốt giúp tên lửa Nightfall sống sót cao.
Tên lửa Nightfall được bắn từ bệ phóng di động trên nhiều loại xe khác nhau, có thể khai hỏa nhiều quả liên tiếp trong thời gian ngắn rồi di chuyển khỏi vị trí chỉ trong vài phút.
Yêu cầu “shoot-and-scoot” (bắn rồi chạy) này giúp tránh bị phản công bằng hỏa lực pháo binh hoặc tên lửa đối phương.
Theo kế hoạch sản xuất, khi vào giai đoạn hàng loạt, Anh nhắm đến tốc độ 10 quả mỗi tháng với giá tối đa khoảng 800.000 bảng Anh (tương đương gần 1 triệu USD) mỗi quả, mức giá cạnh tranh so với các tên lửa đạn đạo tương đương trên thế giới.
Theo gov.uk, về mặt công nghệ, dự án tên lửa Nightfall thể hiện cách tiếp cận “rapid prototyping” - phát triển nhanh và xoay vòng cải tiến.
Ba nhóm công nghiệp sẽ nhận hợp đồng phát triển ban đầu, mỗi nhóm thiết kế, chế tạo và cung cấp ba quả tên lửa đầu tiên trong vòng 12 tháng để thử nghiệm.
Quá trình này không chỉ giúp rút ngắn thời gian mà còn cho phép tích hợp phản hồi thực tế từ Ukraine, đồng thời hỗ trợ công nghiệp quốc phòng Anh tích lũy kinh nghiệm cho các dự án tên lửa tương lai.
Phóng tên lửa đạn đạo ATACMS tại Bãi thử White Sands, năm 2021. Ảnh: Quân đội Hoa Kỳ
Mặc dù Anh hiện chưa có kế hoạch trang bị tên lửa Nightfall cho lực lượng vũ trang của mình, chương trình vẫn mang lại giá trị “de-risking” - giảm rủi ro công nghệ cho các hệ thống tấn công tầm xa sau này.
Theo army-technology.com, chiến lược đằng sau tên lửa Nightfall rõ ràng là cung cấp cho Ukraine khả năng tấn công sâu mà không phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung từ Mỹ hay các hạn chế xuất khẩu.
Với tầm bắn trên 500km, tên lửa Nightfall có thể vươn tới nhiều mục tiêu chiến lược quan trọng từ lãnh thổ Ukraine. Việc nhấn mạnh giảm thiểu kiểm soát xuất khẩu nước ngoài cũng giúp Kyiv linh hoạt hơn trong sử dụng.
Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó: phát triển một tên lửa đạn đạo trong thời gian kỷ lục đòi hỏi vật liệu chịu nhiệt cao, động cơ đáng tin cậy và hệ thống dẫn đường tiên tiến, tất cả phải đáp ứng được sản xuất hàng loạt với chi phí kiểm soát.
(Theo gov.uk, Army Technology, UK Defence Journal, airforce-technology.com, en.defence-ua.com)