Để đạt được các mục tiêu về tăng trưởng xanh, Việt Nam cần nguồn lực rất lớn về dòng vốn xanh. Đặc biệt, cần nhiều nguồn lực hơn nữa để đạt được các cam kết về khí hậu theo Hội nghị Thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc lần thứ 26.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý cho Dự thảo Nghị định của Chính phủ về hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi vay vốn thông qua các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị.
Khác với các gói hỗ trợ trước, vốn chủ yếu đi qua kênh ngân hàng thương mại hoặc Ngân hàng Chính sách xã hội, lần này, cơ chế hỗ trợ lãi suất được thiết kế thông qua các Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách.
Theo dự thảo báo cáo của Bộ Tài chính, việc hỗ trợ lãi suất qua ngân hàng thương mại trước đây gặp khó khăn trong việc xác định đối tượng khách hàng thuộc diện “có khả năng phục hồi”; nhiều khách hàng là hộ gia đình không đăng ký kinh doanh nên không thuộc đối tượng hỗ trợ... Trong gói hỗ trợ lãi suất theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP, Chính phủ đã dành tối đa 40.000 tỷ đồng để cấp bù lãi suất 2% cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại. Song kết quả giải ngân chỉ đạt 3,05%.
Chương trình hỗ trợ lãi suất 3.000 tỷ đồng qua Ngân hàng Chính sách xã hội có tỷ lệ giải ngân gần 100%, nhưng phạm vi đối tượng lại hẹp, chủ yếu tập trung vào nhóm khách hàng đặc thù của ngân hàng này.
Trước thực tế nêu trên, việc lựa chọn kênh quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách trong dự thảo Nghị định mới được đánh giá là cần thiết và phù hợp.
Dự thảo Nghị định gồm 12 điều. Đối tượng áp dụng là các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách có hoạt động cho vay được thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật, gồm: Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam; Quỹ Bảo vệ môi trường tại địa phương; Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam và quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tại các địa phương; Quỹ Hỗ trợ nông dân Việt Nam và các quỹ hỗ trợ nông dân tại địa phương; quỹ đầu tư phát triển địa phương; các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách khác.
Theo quy định trong dự thảo Nghị định, khách hàng chỉ được hỗ trợ khi khoản vay nhằm thực hiện dự án đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận là dự án xanh, tuần hoàn hoặc đáp ứng tiêu chuẩn ESG. Danh sách các dự án này sẽ được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố công khai.
Cùng với đó, phải đáp ứng điều kiện như: khoản vay chưa từng được hỗ trợ lãi suất theo chính sách khác, có mức lãi suất vay tối thiểu 2%/năm, có phát sinh dư nợ từ thời điểm nghị định có hiệu lực, khách hàng phải sử dụng vốn đúng mục đích. Nếu khoản vay quá hạn hoặc dự án bị loại khỏi danh mục xanh, hỗ trợ lãi suất sẽ bị dừng lại.
Mức hỗ trợ lãi suất đối với khách hàng là 2%/năm, tính trên số dư nợ vay và thời gian thực hiện hỗ trợ lãi suất theo quy định.
Được biết, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 198/2025/QH15, quy định rõ mức hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho khu vực tư nhân khi thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng ESG. Sau đó, Chính phủ cụ thể hóa bằng Nghị quyết 139/NQ-CP, giao Bộ Tài chính chủ trì xây dựng Nghị định hướng dẫn.
Việc lựa chọn thêm kênh hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh vay vốn xanh qua các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách sẽ giúp các doanh nghiệp tăng khả năng phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh bền vững.
Thị trường vốn đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch nền kinh tế Việt Nam theo hướng carbon thấp và nâng cao khả năng chống chọi với biến đổi khí hậu, thông qua nỗ lực huy động nguồn vốn xanh.
.svg){kind=icon}
