“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”

 - “Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán trong việc làm theo nghị quyết của Đảng. Những gì Đảng đã quyết và giao cho, ông làm rất triệt để”, ông Võ Đại Lược kể.

Một lần đầu năm 1992, ông Võ Đại Lược, khi đó là Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới đi công tác sang Nga. Biết ông Lược từng thuộc tổ chống lạm phát nên có quan hệ gần gũi với một số lãnh đạo, giám đốc một doanh nghiệp tư nhân đã mời ông ăn tối. Ông này là nguyên ủy viên Bộ chính trị Đảng Cộng sản Liên Xô, sau làm giám đốc doanh nghiệp tư nhân. Chủ nhà nói với ông Lược: “Tôi rất quý Việt Nam nên tôi mách anh cách trả nợ. Đây là thời cơ duy nhất có lợi cho Việt Nam…”

Lúc đó, Việt Nam nợ Liên Xô cũ, tức là nợ Nga, 10 tỷ rúp vàng.

Về Việt Nam, ông Lược nói lại chuyện đó với ông Đỗ Mười. Ông Lược kể, ông Mười nghe xong rồi nói: “Tuần trước tôi vừa chủ trì họp về chủ đề này, không có tiền để trả nên bó tay, dừng không bàn nữa. Bây giờ anh đưa ra ý kiến này hay quá”.

Ông Mười gọi cho Bộ Tài chính đề nghị để ông Lược sang trình bày. Hơn một tuần sau đó Bộ Chính trị họp lại để nghe Bộ Tài chính trình phương án trả nợ… Sau đó, có đoàn Việt Nam sang Nga để thảo luận việc này.

Chỉ khoảng 1 tháng sau, theo trí nhớ của ông Lược, Nga tuyên bố xóa phần lớn nợ cho Việt Nam. Thêm vài năm sau, Việt Nam đã trả hết nợ.

Kể lại chuyện này trong căn phòng làm việc ở trụ sở Viện Triết học, ông Lược nói: “Đây là vấn đề rất lớn liên quan đến việc thuê vịnh Cam Ranh. Nếu ta còn nợ thì chỉ riêng tiền lãi cũng đủ để họ thuê lâu dài”.

“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
Tổng bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachov tiếp Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đỗ Mười trong chuyến thăm Liên Xô, ngày 7/5/1991, tại điện Kremlin ở thủ đô Moskva

Ông Lược, giờ đã hơn 80 tuổi và còn rất minh mẫn, nhớ lại một kỷ niệm góp ý cho Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đỗ Mười về việc cấp hộ chiếu cho công dân. Lúc bấy giờ, việc cấp hộ chiếu phổ thông còn tương đối khó khăn. Bản thân ông Lược lúc đó có hộ chiếu công vụ mà mỗi lần đi nước ngoài làm việc phải xin giấy phép của công an mới đi được.

Ông Mười bàn với Bộ Nội vụ và Bộ Ngoại giao về việc này. Kết quả là đến tháng 7/1993, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phan Văn Khải đã ký Nghị định Số 48-CP về hộ chiếu và thị thực. Văn bản này đã thay thế Nghị định số 389/TTg năm 1959 đã tồn tại 34 năm và gây khó khăn rất nhiều trong việc cấp hộ chiếu cho công dân, đặc biệt sau khi đất nước thống nhất. Chỉ thời gian sau, Mỹ mở Lãnh sự quán ở TP.HCM. “Nay có hộ chiếu rồi thì ai cũng đi nước ngoài được, không còn cảnh khổ sở như trước”, ông Lược nhớ lại.

Hội nhập quốc tế

Vài năm sau Đổi mới, nổ ra tranh luận liệu Việt Nam có nên nối lại quan hệ với các định chế tài chính nước ngoài World Bank và IMF. Một luồng ý kiến áp đảo nói, các tổ chức tài chính đó là của tư bản lập ra, ta theo cộng sản, sao lại tham gia các tổ chức đó. Lập luận của họ đơn giản như thế nhưng lại rất có lý.

Một lần, ông Đỗ Mười hỏi ý kiến ông Võ Đại Lược. Là Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới nên ông Lược có nhiều cơ hội đi nước ngoài và tiếp xúc quốc tế hơn nhiều người khác. Ông Lược đáp: “Việt Nam không thể không tham gia. Tôi đã nghiên cứu rất kỹ các quy định của họ, không có quy định nào là phản động hay chống phá Việt Nam cả”.

Ông Đỗ Mười nói cá nhân ông đồng ý Việt Nam tham gia, nhưng phải thuyết phục thêm Bộ Chính trị. Vì thế, ông Mười yêu cầu ông Nguyễn Mạnh Cầm và ông Lê Văn Triết (Bộ trưởng Thương mại) và các chuyên gia khác đến báo cáo cho Bộ Chính trị. Nhờ những nỗ lực như thế, đến năm 1993 thì Hội nghị Nhóm các nhà tài trợ cho Việt Nam lần đầu tiên tổ chức tại Paris, nối lại viện trợ ODA cho Việt Nam.

Sau Đại hội VII năm 1991, ông Đỗ Mười lên làm Tổng Bí thư. Lúc đó, chúng ta cử một đoàn sang Malaysia để tuyên truyền về chính sách và đường hướng phát triển sau Đại hội. Việt Nam chưa vào Asean thời điểm đó.

Trong một cuộc họp, có một học giả đặt câu hỏi: “Khi nào thì Việt Nam gia nhập Asean. Các ông cứ nói là sẽ gia nhập Asean vào thời điểm thích hợp, nhưng tôi hỏi, Việt Nam sẽ gia nhập Asean sau 1 năm, 5 năm hay không bao giờ?” Trưởng đoàn yêu cầu ông Lược, với vai trò là học giả, trả lời cho đỡ nhạy cảm.

Tuy nhiên, ông Lược nói thẳng: “Nếu Mỹ bình thường hóa quan hệ với Việt Nam thì tôi chắc chắn Việt Nam sẽ gia nhập Asean ngay”.

Về Việt Nam, người ta gọi điện sang văn phòng Tổng Bí thư yêu cầu khiển trách ông Võ Đại Lược vì đã trả lời không đúng với phong cách ngoại giao. Tuy nhiên, ông Lược kể, rất may là ông Mười bảo vệ và kết luận là ông Lược trả lời như thế không có gì sai.

Quả nhiên, tất cả sau đó diễn ra đúng với nhận xét đó. Ngày 11 tháng 7 năm 1995 Mỹ tuyên bố bình thường hóa quan hệ với Việt Nam thì ngày 28 tháng 7 năm 1995, Việt Nam trở thành thành viên của Asean.

Vào WTO là vấn đề lớn nhất. Năm 1990 ông Lược sang Pháp, một tỷ phú người Pháp nói với ông Lược là Việt Nam phải gia nhập WTO mới có cơ hội phát triển. Ông Lược trình bày cho ông Mười về việc đó.

Theo hồi ký của nguyên Bộ trưởng Thương mại Lê Văn Triết được nhà báo Huỳnh Phan ghi lại trên Tuần Việt Nam, vào WTO và ký BTA là cả tiến trình dài và nhờ công của rất nhiều người.

 

Ông Triết kể, năm 1994 ông Triết được Thủ tướng Võ Văn Kiệt yêu cầu chuẩn bị đề án gia nhập WTO và ký Hiệp định Thương mại Song phương (BTA) với Mỹ. Khi ông Triết trình ra Bộ Chính trị, Tổng bí thư Đỗ Mười đã có những băn khoăn cho rằng Việt Nam chưa đủ điều kiện để gia nhập WTO.

Ông Kiệt đã trả lời: “Đúng Việt Nam không có nhiều hàng hóa, nhưng mình đâu có biết thế giới người ta cần cái gì, cho nên cần phải gia nhập để biết, và từ đó tổ chức lại cơ cấu nền kinh tế, từ đó mình sản xuất và bán đúng cái thế giới đang cần, và nhập từ nước khác những cái mà mình không có và không có lợi thế tự làm. Như vậy nền kinh tế Việt Nam mới “không bị thủng lỗ chỗ”.

Thứ hai là xem ra 108 thành viên của WTO có ba mươi mấy nước còn kém Việt Nam xa. Vậy tại sao Việt Nam lại không dám làm, khi họ dám làm? Mình phải cử người đi học cái không biết để về mình làm.

Thứ ba, mình không am hiểu luật pháp của WTO và các nước thành viên, thì cứ cử người tham gia vào đó để tìm hiểu, từ đó xây dựng luật pháp của mình tương thích với thế giới”.

Sau khi ông Kiệt phát biểu, cộng thêm với ý kiến ủng hộ của ông Phạm Văn Đồng và một số người khác, Tổng Bí thư kết luận “đa số đã ủng hộ, vậy các anh cứ về chuẩn bị làm đơn xin gia nhập WTO”.

Theo ông Lược, câu nổi tiếng nhất của ông Mười, tạo nền tảng cho hội nhập sâu rộng của Việt Nam là “Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước”.

Ông Lược kể, khi chuẩn bị Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 1991-2000, có nhiều cơ quan cùng tham gia các phương án khác nhau. Tuy nhiên, các phương án này vẫn có chung một quan điểm là phân biệt các thành phần kinh tế như thành phần tư bản tư nhân, thành phần phi xã hội chủ nghĩa, thành phần xã hội chủ nghĩa,…. Lúc đó, nhiều chuyên gia đã khuyên là nên bỏ thành phần phi xã hội chủ nghĩa vì nếu còn phân biệt thành phần đó thì còn rủi ro phải cải tạo nó và tiếp tục phải đấu tranh giai cấp. Ông Mười đồng ý ngay.

Câu chuyện đó ra vấn đề, vì sao cải tạo công thương nghiệp ở Miền Nam trước đó chỉ hơn một thập kỷ lại được thực thi triệt để như vậy?

Ông giải thích: “Ông ấy là người đặc biệt quyết đoán trong việc làm theo nghị quyết của Đảng. Những gì Đảng đã quyết và giao cho ông làm thì ông làm rất triệt để. Nhưng sau này khi giữ vai trò lãnh đạo thì ông lại rất thận trọng dù vẫn quyết đoán”.

Theo ông Lược, dưới thời Tổng Bí thư Đỗ Mười, người ta đã đặt nền móng để phát triển hệ thống ngân hàng thương mại, thị trường chứng khoán và cải cách doanh nghiệp nhà nước.

“Tóm lại, ông Đỗ Mười có công rất lớn là thực hiện chương trình Đổi mới ở Việt Nam từ kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp sang kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế, gia nhập các tổ chức tài chính quốc tế và bình thường hóa quan hệ với các nước”, ông Lược nói.

Tuy nhiên, trong thời đó có hai vấn đề lớn là đất đai là sở hữu toàn dân và kinh tế nhà nước là chủ đạo không được đặt ra để xử lý và cứ kéo dài mãi đến ngày nay.

Liên quan đến Hội nghị Thành Đô mà người ta đồn thổi trên mạng như nào là Việt Nam sẽ trở thành một tỉnh của Trung Quốc, nào sát nhập … tôi hỏi ông Lược xem chuyện đó thực hư ra sao. Ông đáp: “Tôi đã hỏi ông Đỗ Mười vài lần, anh là người đã tham gia Hội nghị và sau đó người ta có bàn tán đến một vài điểm, thực hư ra sao? Ông Mười khẳng định: làm gì có chuyện đó, ai dại gì ký kết như vậy”. Là một nhà nghiên cứu, ông Lược cũng tham khảo thêm nhiều nguồn nhưng không thể tìm ra văn bản nào có nội dung liên quan. Ông Lược nói: “Tôi khẳng định không có văn bản như vậy. Tất cả chỉ là tin đồn hoàn toàn bịa đặt”.

Xem lại kỳ 1: Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’

Tư Giang

Việt-Mỹ: Thời điểm 'chín' để lãnh đạo cao nhất gặp gỡ

Việt-Mỹ: Thời điểm 'chín' để lãnh đạo cao nhất gặp gỡ

"Tổng thống Mỹ đã mời Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam đi Mỹ là kết quả cả quá trình phát triển của các bước đi trong quan hệ Việt Mỹ".

Hồi tưởng của GS Võ Đại Lược về cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Hồi tưởng của GS Võ Đại Lược về cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Nhân kỷ niệm 10 năm ngày Thủ tướng Võ Văn Kiệt qua đời, Tuần Việt Nam ghi lại những hồi tưởng của GS Võ Đại Lược, một thành viên chính thức của Tổ Tư vấn của Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

'Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng thích mô hình này'

'Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng thích mô hình này'

Mấy đoàn Israel hồi đó gặp Thủ tướng Võ Văn Kiệt và đề nghị cho họ thuê ít nhất 30 héc ta đất xấu nhất ở Việt Nam để họ làm thử. Ông Kiệt rất thích. Nhưng cơ chế hồi đó, cứ đá qua đá lại...

Vệ sĩ kể chuyện cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt vi hành

Vệ sĩ kể chuyện cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt vi hành

Đại tá Hồ Hà, nguyên vệ sĩ tiếp cận bảo vệ Thủ tướng Võ Văn Kiệt khoảng 20 năm trước, kể câu chuyện thú vị về lần vi hành của cố Thủ tướng.

Những quyết định 'xé rào' mang tên Võ Văn Kiệt

Những quyết định 'xé rào' mang tên Võ Văn Kiệt

Những quyết định xé rào của ông góp phần quan trọng trong việc hình thành đường lối đổi mới của Đảng. Nhiều người gọi ông là Bí thư xé rào, kiến trúc sư của đổi mới…

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Tiêu điểmicon29/12/2018  
Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy nước Mỹ chưa bao giờ chia rẽ hơn hiện nay. Tình hình đang ngày càng xấu đi và dường như vẫn chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm.
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Tiêu điểmicon28/12/2018  
Thăng tiến nhanh, thành danh sớm, không ít “hạt giống đỏ” đã không lo tu dưỡng nên nhanh chóng bị hạ gục bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”.
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon31/12/2018  
Không kịp thời đổi mới đường lối, chính sách là tự mình đánh mất những cơ hội thuận lợi để góp phần phát triển đất nước và tụt hậu so với các quốc gia khác.
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
Tiêu điểmicon27/12/2018  
Tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa, thành viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư nên xây dựng niềm tin với chính quyền, làm cho chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền.
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Tiêu điểmicon26/12/2018  
Các trừng phạt của Mỹ đang ngày càng siết chặt lên cổ Gấu Nga. Nhưng 72% người Nga luôn tin rằng đất nước của họ đang đóng vai trò quan trọng trên trường quốc tế hơn cách đây một thập kỷ.
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
TuanVietNamicon23/12/2018  
Việt Nam cần thay đổi cơ chế trọng dụng nhân tài hiệu quả, thật sự đưa những người có năng lực vào bộ máy để họ cống hiến cho xã hội – một độc giả chia sẻ với Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường”.
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
Tiêu điểmicon24/12/2018  
Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” trên Tuần Việt Nam của VietNamNet đã mở ra cơ hội cho các cá nhân góp sức giúp khát vọng Việt Nam hùng cường có cơ may thành hiện thực. Tôi hi vọng, nói ra có người nghe và thực hiện.
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
TuanVietNamicon19/12/2018  
Trong bối cảnh Trung Quốc bị đánh theo kiểu ‘hội đồng’ như hiện nay thì việc chấp nhận có giới hạn những yêu cầu của đối phương là điều có thể diễn ra, nếu như muốn tồn tại.   
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
TuanVietNamicon18/12/2018  
Tôi đi giữa dòng người và nhận thấy, đó là những dòng năng lượng khổng lồ, trẻ trung, tươi mới – dòng năng lượng tích cực khác xa so với chính nó trên các tuyến phố đông nghẹt, tắc nghẽn hàng ngày.
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Tiêu điểmicon22/12/2018  
Việc ông Trump gợi ý có thể can thiệp vụ Huawei đã gây ra phản ứng mạnh mẽ của một số nghị sĩ Mỹ và cựu quan chức chính phủ, đồng thời làm dấy lên cảnh báo ở nhiều nước khác.
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Tình yêu bóng đá và khát vọng chiến thắng suốt một năm qua đã chứng minh, bóng đá cũng có thể giúp cả dân tộc Việt Nam đoàn kết thành một khối.
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Tiêu điểmicon20/12/2018  
Ngày nay, sức Nhà nước và sức dân đã tăng cả về lượng và chất gấp nhiều chục lần so với trước đây và đang tiếp tục được giải phóng.    
Giải phóng sức Nhà nước để Việt Nam hùng cường
Giải phóng sức Nhà nước để Việt Nam hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Đây là phương thức để sức dân được tiếp cận ngày càng nhiều và đầy đủ với các nguồn tài sản do Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu.
Vụ bắt bà Mạnh: Ông Tập Cận Bình ‘tiến thoái lưỡng nan’
Vụ bắt bà Mạnh: Ông Tập Cận Bình ‘tiến thoái lưỡng nan’
Tiêu điểmicon14/12/2018  
Không thể phủ nhận vụ bắt giữ CFO của Huawei là một giai đoạn mới trong cuộc chiến thương mại Trung - Mỹ.    
Vì sao Việt Nam tụt hậu?
Vì sao Việt Nam tụt hậu?
Tiêu điểmicon13/12/2018  
Câu hỏi đặt ra, tại sao chúng ta không những không đạt được mục tiêu đề ra trong hai chính sách lớn tôi nêu ở đây, mà ngược lại?
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Cuộc khẩu chiến điện – than là một ví dụ nhỏ trong toàn bộ bức tranh ngành điện đang thiếu vắng một cơ chế cạnh tranh đầy đủ và lành mạnh.
Biểu tình bạo loạn ở Pháp: Báo động cả châu Âu
Biểu tình bạo loạn ở Pháp: Báo động cả châu Âu
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Những gì diễn ra ở Pháp vài tuần qua cảnh báo một cuộc khủng hoảng rộng hơn của nền dân chủ phương Tây, và một giai đoạn nguy hiểm mà châu Âu sắp phải đối mặt.
Đã giải phóng sức dân, cần giải phóng sức Nhà nước
Đã giải phóng sức dân, cần giải phóng sức Nhà nước
Tiêu điểmicon10/12/2018  
Việc thực hiện mục tiêu Dân giầu, Nước mạnh, Dân chủ, Công bằng, Văn minh đã đặt ra yêu cầu phải giải phóng sức Nhà nước tương xứng với sức dân đã được giải phóng.
“Khát vọng Việt Nam” khi tụt hậu không còn là "nguy cơ”
“Khát vọng Việt Nam” khi tụt hậu không còn là "nguy cơ”
Tiêu điểmicon09/12/2018  
'Chúng tôi thừa nhận Việt Nam vẫn đang đứng trước nhiều nguy cơ, trong đó nguy cơ bị bỏ lại và rơi vào bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam là rất lớn”.
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Tiêu điểmicon09/12/2018  
Việc Washington yêu cầu dẫn độ bà Mạnh Vãn Châu cho thấy Mỹ đã “chơi bài ngửa” với Trung Quốc.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN