Ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, các công trình nhà ở riêng lẻ thuộc dự án khu đô thị, khu dân cư đã phê duyệt quy hoạch chi tiết sẽ được miễn giấy phép xây dựng. Tương tự, nhà ở riêng lẻ tại khu vực nông thôn chưa công bố quy chế kiến trúc cũng không phải thực hiện thủ tục xin cấp phép.

Đối với các khu vực còn lại, người dân và doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thủ tục cấp phép trước khi xây dựng công trình nhà ở riêng lẻ. Tuy nhiên, thời gian cấp giấy phép xây dựng dự kiến tối đa không quá 7 ngày.

Đáng chú ý, việc cấp phép xây dựng trong thời gian tới sẽ được thực hiện theo nguyên tắc cơ quan quản lý nhà nước chỉ kiểm soát một lần đối với mỗi dự án, công trình, từ giai đoạn chuẩn bị đến khi khởi công xây dựng.

W-giay phep xay dung vietnamnet.jpg
Nhiều khu vực xây nhà ở riêng lẻ được miễn giấy phép xây dựng. Ảnh: Hồng Khanh 

Các dự án, công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ được miễn giấy phép xây dựng. Với các công trình còn lại, thủ tục cấp phép sẽ được thực hiện trực tuyến toàn trình, đơn giản hóa về hồ sơ, điều kiện và giảm tối đa thời gian giải quyết.

Lý giải rõ hơn, ông Bùi Văn Dưỡng cho biết, Luật Xây dựng năm 2020 quy định công trình nhà ở riêng lẻ ở nông thôn thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, không có quy hoạch chuyên ngành hoặc không có quy hoạch chi tiết điểm dân cư nông thôn thì phải thực hiện thủ tục cấp phép xây dựng. Các trường hợp còn lại được miễn.

Luật Xây dựng năm 2025 (có hiệu lực từ 1/7/2026) tiếp tục kế thừa nền tảng của Luật Xây dựng năm 2020, đồng thời làm rõ hơn để phù hợp với Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, cũng như bổ sung quy định đối với công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô trên 500m2 sàn.

Theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, khu vực dân cư hiện hữu không bắt buộc phải lập quy hoạch chi tiết mà chỉ những khu vực xây dựng tập trung mới cần quy hoạch chi tiết. Đối với khu dân cư hiện hữu, địa phương chỉ cần ban hành quy chế kiến trúc.

“Như vậy, khu vực nông thôn nào đã ban hành quy chế kiến trúc thì người dân phải thực hiện thủ tục cấp phép xây dựng. Còn khu vực nào chính quyền địa phương thấy chưa cần thiết, chưa công bố quy chế kiến trúc thì không phải xin giấy phép khi xây dựng nhà ở riêng lẻ”, ông Dưỡng nhấn mạnh.

Trao đổi thêm về vấn đề này, ông Nguyễn Danh Huy, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, khẳng định các cơ quan quản lý nhà nước luôn chia sẻ, tạo điều kiện và phục vụ người dân, doanh nghiệp trong hoạt động xây dựng.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, việc tạo thuận lợi không thể tách rời yêu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các hộ dân và doanh nghiệp khác, cũng như đảm bảo an toàn trong quá trình xây dựng, đặc biệt là các quy định về phòng cháy, chữa cháy.

“Các quy định về cấp phép xây dựng đã được cân nhắc kỹ lưỡng, hài hòa lợi ích tổng thể, theo hướng tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm lợi ích của hộ dân doanh nghiệp khác”, Thứ trưởng nhấn mạnh.