Ukraine biến tên lửa Trembita giá 4.000 USD thành cơn ác mộng, dùng chiến thuật bầy đàn ‘lấy thịt đè người’ vô hiệu hóa mọi lá chắn thép, khiến phòng không Nga gục ngã.
Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine kéo dài và nguồn viện trợ nước ngoài không ổn định, Ukraine đã chứng minh khả năng tự lực sản xuất vũ khí thông minh.
Tên lửa hành trình Trembita chính là một minh chứng điển hình: một sản phẩm công nghệ thấp nhưng hiệu quả cao, được thiết kế để tấn công sâu vào hậu phương đối phương đồng thời khai thác điểm yếu chết người của hệ thống phòng không tiên tiến.
Với chi phí chỉ vài nghìn USD mỗi quả, tên lửa Trembita không chỉ là vũ khí mà còn là chiến lược làm kiệt quệ đối thủ bằng số lượng và sự kết hợp khéo léo giữa mồi nhử và đòn đánh thật.
Tên lửa hành trình Trembita tại Diễn đàn Đổi mới Công nghệ Quốc phòng 2025 ở Kyiv. Ảnh: Defense Express/en.defence-ua.com
Ukraine chế tạo tên lửa Trembita. Video: Ukrainian Military YouTube
Thiết kế và công nghệ cốt lõi của tên lửa Trembita
Tên lửa Trembita do văn phòng thiết kế tình nguyện PARS với sự hỗ trợ từ tổ chức phi chính phủ VidSich phát triển.
Thân tên lửa dài khoảng 2 mét, trọng lượng phóng khoảng 100kg, với động cơ pulsejet (động cơ phản lực xung) đặt phía trên thân.
Động cơ này là điểm nổi bật: không có bộ phận chuyển động phức tạp, làm từ thép không gỉ, sử dụng xăng thông thường A-92 hoặc A-95, giúp chi phí sản xuất cực thấp và dễ dàng sản xuất hàng loạt.
Để khởi động, tên lửa Trembita sử dụng bệ phóng di động với hệ thống phóng bằng khí nén (pneumatic catapult) hoặc bộ tăng tốc nhiên liệu rắn (solid-fuel booster) nặng khoảng 18 kg. Sau khi rời bệ, động cơ pulsejet duy trì tốc độ bay ổn định.
Hệ thống dẫn đường chủ yếu dựa vào GPS/GLONASS, kết hợp có thể với quán tính dự phòng, cho phép tên lửa Trembita duy trì độ chính xác chấp nhận được trong môi trường bị gây nhiễu điện tử.
Tên lửa Trembita giá rẻ, giúp Ukraine bào mòn năng lực phòng không đối phương. Ảnh: Army Recognition
Tên lửa Trembita có hai phiên bản chính: phiên bản tấn công (strike) và phiên bản mồi nhử (decoy). Phiên bản tấn công mang đầu đạn nặng 20-30kg, có thể là loại nhiệt áp (thermobaric) hoặc nổ mảnh cao (high-explosive fragmentation), phù hợp để phá hủy radar, kho đạn, sở chỉ huy hoặc các mục tiêu mềm khác.
Tầm bắn tiêu chuẩn của phiên bản này đạt khoảng 140-160km, trong khi phiên bản decoy thay đầu đạn bằng bình nhiên liệu bổ sung, mở rộng tầm bay lên đến 200km.
Tốc độ bay tối đa của tên lửa Trembita đạt hơn 400 km/h (khoảng 110 m/s), tương đương 250 mph.
Độ cao bay linh hoạt từ mức tối thiểu chỉ 30-50 mét, đủ thấp để khó bị radar phát hiện sớm, lên đến 2.000-2.500 mét.
Thời gian bay có thể kéo dài đến 40 phút. Tổng thể, thiết kế đơn giản giúp tên lửa Trembita dễ dàng vận chuyển và phóng từ các xe tải di động chuyên dụng, một số có thể mang cùng lúc 7 quả hoặc hơn.
Tên lửa Trembita của Ukraine có chi phí thấp, tấn công theo bầy đàn, 'lấy thịt đè người'. Ảnh: Army Recognition
Chiến thuật bầy đàn 'lấy thịt đè người' và sức mạnh thực sự của tên lửa Trembita
Giá trị cốt lõi của tên lửa Trembita không nằm ở công nghệ cao hay tầm bắn xa kỷ lục, mà ở chiến thuật swarm attack (tấn công bầy đàn) kết hợp mồi nhử.
Ukraine có kế hoạch phóng đồng thời 20-30 quả trong một đợt (salvo) từ các đội phóng di động. Trong đó, phần lớn là phiên bản decoy rẻ tiền (khoảng 3.000-4.000 USD/quả), bay giống hệt phiên bản tấn công để buộc hệ thống phòng không đối phương phải kích hoạt radar, phóng tên lửa đánh chặn đắt đỏ.
Phiên bản decoy với tầm bay xa hơn sẽ làm phân tán lực lượng phòng không, tiêu hao kho đạn và lộ vị trí radar.
Khi hệ thống đối phương đã bận rộn hoặc hết tên lửa, các quả mang đầu đạn thật sẽ dễ dàng xuyên qua để đánh trúng mục tiêu.
Chiến thuật này tận dụng lợi thế kinh tế: chi phí một quả tên lửa Trembita chỉ bằng một phần nhỏ so với tên lửa phòng không hiện đại (hàng trăm nghìn đến triệu USD/quả).
Kết quả là đối phương phải đối mặt với bài toán “quá tải” (saturation/overload) hoặc bắn hết đạn vào mồi nhử, hoặc chấp nhận rủi ro bị tấn công thật.
Thử nghiệm nguyên mẫu tên lửa hành trình Trembita của Ukraine. Ảnh: Sergey Biryukov/en.defence-ua.com
Ý nghĩa chiến lược và triển vọng
Tên lửa Trembita đại diện cho cách tiếp cận thực tế của Ukraine: ưu tiên số lượng, tính cơ động, chi phí thấp và khả năng sản xuất nội địa quy mô lớn.
Dù tốc độ và tầm bắn chưa phải là hàng đầu thế giới, sự kết hợp giữa động cơ pulsejet đơn giản, dẫn đường vệ tinh và chiến thuật bầy đàn 'lấy thịt đè người' đã biến tên lửa Trembita thành vũ khí gây đau đầu cho bất kỳ hệ thống phòng không hiện đại nào.
Các nguồn tin cho biết Ukraine đang hướng tới sản xuất hàng nghìn quả trong năm 2025/2026, đồng thời phát triển phiên bản nâng cấp với tầm bắn xa hơn.
Với tên lửa Trembita, Ukraine không chỉ bổ sung một loại vũ khí mới mà còn khẳng định triết lý “chiến tranh nhân dân” trong lĩnh vực tên lửa: dùng công nghệ sẵn có, sản xuất nhanh, triển khai thông minh để bù đắp cho khoảng cách công nghệ và nguồn lực.
Trong bối cảnh chiến trường hiện đại nơi chi phí và số lượng ngày càng quyết định thắng bại, tên lửa Trembita chính là minh chứng sống động cho sức sáng tạo và khả năng thích ứng của ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine.
Khi bom lượn GBU-39 Mỹ chạm trán tác chiến điện tử (EW) Nga, cuộc đấu trí trên không trở nên cực kỳ khốc liệt. Liệu bom lượn GBU-39 có thể xuyên thủng EW Nga?
Tên lửa Oreshnik tốc độ Mach 10, công nghệ MIRV mang hàng chục đầu đạn, tầm trung của Nga đang khiến NATO 'toát mồ hôi', chỉ mất 17 phút đánh tới Brussels. Liệu châu Âu đã sẵn sàng đối phó?
Với khả năng tích hợp cảm biến tự trị và tên lửa siêu nhỏ, hệ thống Lá chắn Vàng (Golden Shield) đang định nghĩa lại cách thức phòng thủ tầm gần, cho phép quân đội Mỹ vô hiệu hóa hiệu quả các mối đe dọa từ drone/UAV giá rẻ trên chiến trường.
Triều Tiên vừa gây chấn động khi thử nghiệm thành công 5 quả tên lửa Hwasong-11 Ra mang đầu đạn chùm dưới sự giám sát trực tiếp của ông Kim Jong-un. Công nghệ này có gì đặc biệt và đáng sợ?
.svg){kind=icon}
