Hà Nội muốn tránh ‘thảm họa’ phải có ưu tiên

Quốc Phong Nhà báo, sống tại Hà Nội

Mặc dù việc giải bài toán quy hoạch sao cho cân bằng giữa nhu cầu phát triển và nguồn vốn luôn rất khó, nhưng chúng ta vẫn cần có các giải pháp được ưu tiên.

Mặc dù việc giải bài toán quy hoạch sao cho cân bằng giữa nhu cầu phát triển và nguồn vốn luôn rất khó, nhưng chúng ta vẫn cần có các giải pháp được ưu tiên.

Mới đây, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải cho biết 5 năm trước, Hà Nội tăng trưởng kinh tế bình quân hơn 9,2%, nhưng đầu tư vào hạ tầng chỉ 4%, di dân tự do trung bình 1,4%. Năm 2016 di dân tăng lên 1,9%. Lo lắng quá tải, ông Hải chia sẻ, thành phố đã nhìn thấy trước "thảm họa" nhưng không có cách nào thoát nếu thiếu tiền đầu tư.

Mối lo vì thiếu tiền cho đầu tư khiến Hà Nội đứng trước nhiều nguy cơ nhãn tiền, như nạn ùn tắc giao thông do dân cư nội thành đã quá tải. Đây là một vấn đề hệ trọng, bởi nguồn đầu tư hiện đang quá eo hẹp mà chưa có hướng ra khả dĩ để hỗ trợ Hà Nội khắc phục.

{keywords}
Cảnh ùn tắc kéo dài trong giờ cao điểm của Hà Nội. Ảnh: Otofun

Với một quỹ đất nội đô hạn hẹp và mật độ dân số quá cao, Hà Nội chỉ có 2 hướng giải quyết cho tình trạng ùn tắc giao thông. Một là phát triển hệ thống giao thông công cộng và hai là tiến hành giãn dân bằng cách xây dựng các khu đô thị vệ tinh.

Theo Quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn tới năm 2050 (1259/QD-TTg) do Chính phủ ban hành, Thủ đô sẽ có 5 đô thị vệ tinh, gồm Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc Sơn, mỗi đô thị mang chức năng hỗn hợp và đặc thù riêng, hoạt động tương đối độc lập để hỗ trợ và chia sẻ với đô thị trung tâm về nhà ở, đào tạo, công nghiệp, dịch vụ.

Để phục vụ cho quy hoạch mang tính phát triển tổng thể này, Hà Nội dự kiến sẽ có 8 tuyến đường sắt đô thị kết nối khu vực trung tâm và các khu đô thị vệ tinh.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại mới chỉ có 2 tuyến đường sắt đô thị đang được xây dựng và đều bị chậm trễ nghiêm trọng. Để xây dựng các đoạn tiếp theo của hai tuyến này, cũng như hoàn thiện toàn bộ các tuyến đường sắt đô thị còn lại đến năm 2030, sẽ cần một số vốn đầu tư khổng lồ với trung bình từ 2-3 tỷ USD cho một tuyến.

Có thể thấy, Hà Nội tới đây rồi  cũng sẽ rất khó có thêm ngân sách, giống như TP.HCM đã được "khuyến cáo nhẹ" nhưng dứt khoát khi muốn giữ nguyên tỉ lệ phần trăm để lại cho ngân sách thành phố.  

Điều đó cũng có nghĩa một loạt dự án được Hà Nội đề nghị, trong đó có các tuyến đường sắt đô thị cũng rất khó có thể được Quốc hội phê duyệt dù khoản đầu tư nói trên thường là vốn vay ODA. Bởi đây cũng là thời điểm cả nước đang phải đôn đáo trả nợ vốn vay, nếu vay nhiều sẽ mất cân đối với một nền kinh tế .

Đối với vấn đề xây dựng các khu đô thị vệ tinh, tôi muốn đưa ví dụ về Sơn Tây. Tháng 8/2007, Sơn Tây được Chính phủ nâng cấp lên thành phố thuộc tỉnh Hà Tây, hơn một năm sau, 5/2009, Sơn Tây lại "trở về chốn xưa": Thị xã  thuộc Hà Nội[1]. Đến năm 2016, Hà Nội lại đang một lần nữa xem xét đưa Sơn Tây lên là một thành phố vệ tinh trực thuộc.

Sự “đoản mệnh” của “thành phố” Sơn Tây trước kia khéo chẳng giống địa phương nào của cả nước và có khi cả thế giới cũng nên!  Khi tìm hiểu, tôi được biết là do vướng Luật Thủ đô nên Sơn Tây đành phải trở về "danh phận thị xã". Tuy nhiên, luật gì thì luật cũng là do con người bàn thảo rồi thông qua, tại sao không nghiên cứu, điều chỉnh cho phù hợp, tạo hậu thuẫn cho phát triển.  

Mặc dù việc giải bài toán quy hoạch sao cho cân bằng giữa nhu cầu phát triển và nguồn vốn luôn rất khó, nhưng chúng ta vẫn cần có các giải pháp được ưu tiên. Như ví dụ về Sơn Tây nêu trên, với một khu đô thị vệ tinh của Hà Nội, cần có một cơ chế và chính sách nhất quán trong việc định hướng phát triển các vùng ven đô để nâng cao tính hấp dẫn, thu hút dân cư sinh sống với mục đích làm giảm tải cho khu vực nội đô.

Để đạt mục tiêu này, việc ưu tiên vốn hạ tầng cho xây dựng các tuyến giao thông công cộng như đường sắt đô thị nội đô và kéo dài kết nối các khu đô thị vệ tinh là rất cần thiết. Vấn đề còn lại là liệu chúng ta có bố trí đủ vốn cho các dự án ưu tiên này trong bối cảnh các dự án đều chậm trễ và đội vốn để có thể tránh được một “thảm họa” hay không?

Quốc Phong

-----

[1] Hà Đông thành quận, Sơn Tây thành thị xã, VnEconomy, 11/5/2009.

 

tin nổi bật

Các quốc đảo Thái Bình Dương trong ‘vòng ngắm’ của Trung Quốc

Chuyến thăm kéo dài 10 ngày của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới các quần đảo Thái Bình Dương giàu tài nguyên đã đưa nơi từng bị coi là "vùng nước khuất ngoại giao" trở thành tâm điểm chú ý trên bản đồ địa chính trị thế giới.

Tác động của khủng hoảng kép đến kinh tế Việt Nam

Những hệ lụy của khủng hoảng kép trên thế giới đã nêu trong bài trước sẽ có thể ảnh hưởng xấu đến phục hồi kinh tế đến nước ta như thế nào?

Khủng hoảng kép chưa từng có tiền lệ

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lần này có 2 đặc điểm nổi bật, chưa có tiền lệ so với các cuộc khủng hoảng trước mà nhân loại từng chứng kiến.

Khẩu trang và miễn dịch cộng đồng

Gần đây, tôi đến một cơ quan nhà nước nhưng không được cho vào. Những người bảo vệ - trong khi không hề đeo khẩu trang - dứt khoát không cho tôi đi qua cổng vì không có khẩu trang.

Viết giữa hai dòng chữ trên báo và trên Facebook

Gần đây, trên Facebook tôi viết một status ngắn phê phán một bức ảnh chụp tấm áp phích cổ động SEA Games 31. Tấm áp phích đó có tận 5 lỗi ngữ pháp rất ngớ ngẩn, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, ví dụ, “Đại hội thể thao Đông Lam Á”, “Welcom”.

Thực nghiệm bắn nỏ thần: Tìm về truyền thuyết để minh chứng lịch sử oai hùng

Đánh giá kết quả thực nghiệm bắn nỏ Liên Châu tại khu di tích Cổ Loa, các nhà khoa học, tướng lĩnh quân đội cơ bản cho rằng đây là công trình nghiên cứu có hiệu quả, nỏ bắn được nhiều mũi tên, có tầm xa và độ sát thương…

Bệnh viện mà lại thiếu thuốc, điểm nghẽn ở đâu cần xóa ngay

Đúng như những gì đã dự đoán mấy tháng trước, chuỗi cung ứng thuốc chữa bệnh đã thực sự bị đứt gãy, nhiều bệnh viện lâm vào tình trạng thiếu thuốc và vật tư y tế.

Món nợ mang tên độc quyền vàng

Câu chuyện tranh cãi về quản lý thị trường vàng dường như đã có tín hiệu để đi đến hồi kết.

Chuyện thu thuế, thị trường đất đai từ trả lời của Bộ trưởng Hồ Đức Phớc

Tại phiên chất vấn của Quốc hội hôm qua, có một số quan điểm rất đáng lưu tâm về sự phát triển của thị trường bất động sản, về thị trường đất đai.

Đổi mới ngành ngoại thương, hội nhập kinh tế từ bên trong

Anh Ba Châu vào gặp anh em chúng tôi và đề nghị xây dựng đề cương về cải cách hệ thống ngân hàng. Sau đề tài về ngân hàng, chúng tôi tập trung nghiên cứu về việc đổi mới ngành ngoại thương và hội nhập kinh tế từ bên trong (kinh tế vùng).

Tân Thủ tướng Australia bước lên đỉnh cao nhờ nghị lực phi thường

Với câu chuyện cá nhân đầy xúc động và nghị lực phi thường, ông Anthony Albanese dẫn dắt Công đảng Australia vượt qua thách thức của phe đối lập và trở thành Thủ tướng mới của xứ sở chuột túi.

Thành phố của Đức và cách dạy những bài học lịch sử

Cách dạy và học lịch sử. Các câu hỏi lịch sử. Ôn cố tri tân, không chỉ để rút kinh nghiệm mà còn để nhìn về tương lai, dự báo và chuẩn bị, và còn ngăn chặn và răn đe: lịch sử sẽ phán xét.

Những rào cản đất đai

Đất đai là nguồn lực rất lớn nhưng lại đang bị trói bởi nhiều quy định, làm cho nguồn lực này chưa thể thị trường hóa, trở thành nguồn lực cho nền kinh tế.

Đồng bằng sông Cửu Long: Quy hoạch phải vượt lên trên lợi ích cục bộ địa phương

Hội nghị cán bộ toàn quốc diễn ra mới đây nhằm triển khai phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Học thuyết Monroe của Australia giữa thỏa thuận an ninh Trung Quốc - Solomon

Sự đổ dồn chú ý về hiệp ước an ninh gần đây giữa Trung Quốc và quần đảo Solomon làm sáng tỏ khái niệm về phạm vi ảnh hưởng trong khu vực của Australia. Tại sao Australia lại cảm thấy lo lắng?