Hà Nội muốn tránh ‘thảm họa’ phải có ưu tiên

Mặc dù việc giải bài toán quy hoạch sao cho cân bằng giữa nhu cầu phát triển và nguồn vốn luôn rất khó, nhưng chúng ta vẫn cần có các giải pháp được ưu tiên.

Mặc dù việc giải bài toán quy hoạch sao cho cân bằng giữa nhu cầu phát triển và nguồn vốn luôn rất khó, nhưng chúng ta vẫn cần có các giải pháp được ưu tiên.

Mới đây, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải cho biết 5 năm trước, Hà Nội tăng trưởng kinh tế bình quân hơn 9,2%, nhưng đầu tư vào hạ tầng chỉ 4%, di dân tự do trung bình 1,4%. Năm 2016 di dân tăng lên 1,9%. Lo lắng quá tải, ông Hải chia sẻ, thành phố đã nhìn thấy trước "thảm họa" nhưng không có cách nào thoát nếu thiếu tiền đầu tư.

Mối lo vì thiếu tiền cho đầu tư khiến Hà Nội đứng trước nhiều nguy cơ nhãn tiền, như nạn ùn tắc giao thông do dân cư nội thành đã quá tải. Đây là một vấn đề hệ trọng, bởi nguồn đầu tư hiện đang quá eo hẹp mà chưa có hướng ra khả dĩ để hỗ trợ Hà Nội khắc phục.

{keywords}
Cảnh ùn tắc kéo dài trong giờ cao điểm của Hà Nội. Ảnh: Otofun

Với một quỹ đất nội đô hạn hẹp và mật độ dân số quá cao, Hà Nội chỉ có 2 hướng giải quyết cho tình trạng ùn tắc giao thông. Một là phát triển hệ thống giao thông công cộng và hai là tiến hành giãn dân bằng cách xây dựng các khu đô thị vệ tinh.

Theo Quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn tới năm 2050 (1259/QD-TTg) do Chính phủ ban hành, Thủ đô sẽ có 5 đô thị vệ tinh, gồm Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc Sơn, mỗi đô thị mang chức năng hỗn hợp và đặc thù riêng, hoạt động tương đối độc lập để hỗ trợ và chia sẻ với đô thị trung tâm về nhà ở, đào tạo, công nghiệp, dịch vụ.

Để phục vụ cho quy hoạch mang tính phát triển tổng thể này, Hà Nội dự kiến sẽ có 8 tuyến đường sắt đô thị kết nối khu vực trung tâm và các khu đô thị vệ tinh.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại mới chỉ có 2 tuyến đường sắt đô thị đang được xây dựng và đều bị chậm trễ nghiêm trọng. Để xây dựng các đoạn tiếp theo của hai tuyến này, cũng như hoàn thiện toàn bộ các tuyến đường sắt đô thị còn lại đến năm 2030, sẽ cần một số vốn đầu tư khổng lồ với trung bình từ 2-3 tỷ USD cho một tuyến.

Có thể thấy, Hà Nội tới đây rồi  cũng sẽ rất khó có thêm ngân sách, giống như TP.HCM đã được "khuyến cáo nhẹ" nhưng dứt khoát khi muốn giữ nguyên tỉ lệ phần trăm để lại cho ngân sách thành phố.  

Điều đó cũng có nghĩa một loạt dự án được Hà Nội đề nghị, trong đó có các tuyến đường sắt đô thị cũng rất khó có thể được Quốc hội phê duyệt dù khoản đầu tư nói trên thường là vốn vay ODA. Bởi đây cũng là thời điểm cả nước đang phải đôn đáo trả nợ vốn vay, nếu vay nhiều sẽ mất cân đối với một nền kinh tế .

Đối với vấn đề xây dựng các khu đô thị vệ tinh, tôi muốn đưa ví dụ về Sơn Tây. Tháng 8/2007, Sơn Tây được Chính phủ nâng cấp lên thành phố thuộc tỉnh Hà Tây, hơn một năm sau, 5/2009, Sơn Tây lại "trở về chốn xưa": Thị xã  thuộc Hà Nội[1]. Đến năm 2016, Hà Nội lại đang một lần nữa xem xét đưa Sơn Tây lên là một thành phố vệ tinh trực thuộc.

Sự “đoản mệnh” của “thành phố” Sơn Tây trước kia khéo chẳng giống địa phương nào của cả nước và có khi cả thế giới cũng nên!  Khi tìm hiểu, tôi được biết là do vướng Luật Thủ đô nên Sơn Tây đành phải trở về "danh phận thị xã". Tuy nhiên, luật gì thì luật cũng là do con người bàn thảo rồi thông qua, tại sao không nghiên cứu, điều chỉnh cho phù hợp, tạo hậu thuẫn cho phát triển.  

Mặc dù việc giải bài toán quy hoạch sao cho cân bằng giữa nhu cầu phát triển và nguồn vốn luôn rất khó, nhưng chúng ta vẫn cần có các giải pháp được ưu tiên. Như ví dụ về Sơn Tây nêu trên, với một khu đô thị vệ tinh của Hà Nội, cần có một cơ chế và chính sách nhất quán trong việc định hướng phát triển các vùng ven đô để nâng cao tính hấp dẫn, thu hút dân cư sinh sống với mục đích làm giảm tải cho khu vực nội đô.

Để đạt mục tiêu này, việc ưu tiên vốn hạ tầng cho xây dựng các tuyến giao thông công cộng như đường sắt đô thị nội đô và kéo dài kết nối các khu đô thị vệ tinh là rất cần thiết. Vấn đề còn lại là liệu chúng ta có bố trí đủ vốn cho các dự án ưu tiên này trong bối cảnh các dự án đều chậm trễ và đội vốn để có thể tránh được một “thảm họa” hay không?

Quốc Phong

-----

[1] Hà Đông thành quận, Sơn Tây thành thị xã, VnEconomy, 11/5/2009.

 

tin nổi bật

Những rào cản đất đai

Đất đai là nguồn lực rất lớn nhưng lại đang bị trói bởi nhiều quy định, làm cho nguồn lực này chưa thể thị trường hóa, trở thành nguồn lực cho nền kinh tế.

Đồng bằng sông Cửu Long: Quy hoạch phải vượt lên trên lợi ích cục bộ địa phương

Hội nghị cán bộ toàn quốc diễn ra mới đây nhằm triển khai phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Học thuyết Monroe của Australia giữa thỏa thuận an ninh Trung Quốc - Solomon

Sự đổ dồn chú ý về hiệp ước an ninh gần đây giữa Trung Quốc và quần đảo Solomon làm sáng tỏ khái niệm về phạm vi ảnh hưởng trong khu vực của Australia. Tại sao Australia lại cảm thấy lo lắng?

Chống tham nhũng: Nhớ vụ án hối lộ 1 ngày nghỉ mát, 2 con gà

Cuối những năm 1970, một vụ án được coi là chưa từng có xảy ra tại Ủy ban Kế hoạch nhà nước…

Hiệp ước Trung Quốc - Solomon gây sóng gió ở Thái Bình Dương

Solomon chắc hẳn đã vô cùng bận rộn khi phải tiếp đón các quan chức cấp cao từ Australia, Mỹ và Nhật Bản liên tiếp tới thăm.

Nghiệm thu đề tài khoa học như máy, nguồn nhân lực thực sự chất lượng cao?

Xem kết quả thanh tra đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ do Thanh tra Chính phủ công bố, dư luận không còn “dậy sóng” bởi đối tượng thanh tra, chẳng phải ai xa lạ: Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Trái phiếu doanh nghiệp, từ lời nói đến hành động

Mấy hôm nay, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc liên tục đưa ra các thông điệp về thị trường vốn sau hội nghị của Chính phủ cuối tuần trước.

'Bộ trưởng bão lụt' xông pha giữa thiên tai trắng đêm cứu dân

Nhiều người xem truyền hình biết anh Lê Huy Ngọ kêu to: “Bác Ngọ đây rồi, chúng ta sống rồi bà con ơi! Bác Ngọ nhớ giữ sức khỏe nhé!”.

Ám ảnh khoa cử, Trung Quốc giảm tải, cấm dạy thêm vì lợi nhuận

Khi Trung Quốc đưa ra quy định cấm dạy thêm vì lợi nhuận và yêu cầu trường học giảm tải lượng bài tập - chính sách “giảm kép”, các bậc phụ huynh hướng tới cơ sở thể dục thể thao và nghệ thuật cho con cái.

Hoa mua tím Truông Bồn, màu hoa thắm bên ngôi mộ chung

Bất ngờ xuất hiện sau tượng đài cao vút, khói hương trầm mặc, là một chùm hoa mua nở tím lặng lẽ trong gió sớm bay thơm, trên đất mẹ Mỹ Sơn trơ cằn sỏi đá...

Bao giờ công văn hết làm khổ doanh nghiệp

Chuyện doanh nghiệp khổ sở, vất vả do các văn bản, công văn hướng dẫn của cơ quan này không thống nhất với cơ quan kia, thậm chí không đúng với các văn bản quy phạm pháp luật không phải là lạ.

Chữa bệnh khoe mẽ của cán bộ, đảng viên

Từ xa xưa trong xã hội đã xuất hiện những kẻ khoe mẽ, khoác lác. Chữa bệnh khoe mẽ của cán bộ, đảng viên là việc làm cần thiết.

Nhà nước còn phải cố nhiều để chiếc bánh dịch vụ công trực tuyến dễ ăn hơn

Để cái bánh dịch vụ công trực tuyến dễ ăn hơn, cần xem lại những DVC đã được mời chào có thực sự sử dụng được không, làm sao để người dân sử dụng được dễ dàng.

Chậm trễ Long Thành: Nhớ chuyện thần tốc xây dựng sân bay Vân Đồn

Quốc hội thông qua nghị quyết xây dựng sân bay quốc tế Long Thành từ tháng 6/2015. Gần 7 năm trôi qua, 2 công đoạn sẽ xử lý đồng thời là đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) và xây dựng đều chậm trễ so với kế hoạch.

Ukraine 'kiện' Nga: Phán quyết bước đầu

Chiều 16/3, Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) ra phán quyết về “vụ kiện” của Ukraine đối với LB Nga liên quan đến cáo buộc về diệt chủng.