Sự thật về Sarin và kho vũ khí hóa học của Syria

  Các cáo buộc Syria sử dụng vũ khí hóa học tại thành trì quân nổi dậy ở ngoại ô thủ đô Damascus đã khiến dư luận lại chú ý đến Sarin, một chất độc thần kinh bị cấm.

Các cáo buộc Syria sử dụng vũ khí hóa học tại thành trì quân nổi dậy ở ngoại ô thủ đô Damascus đã khiến dư luận lại chú ý đến Sarin, một chất độc thần kinh bị cấm.


Sarin cũng là chất mà các quan chức tình báo Mỹ nghi được sử dụng ít nhất 2 lần trước đó trong cuộc nội chiến ở Syria. Những nghi ngờ đó đã đưa Tổng thống Mỹ Barack Obama đi đến kết luận hồi tháng 4 rằng chính quyền Bashar al-Assad gần như chắc chắn đã vượt qua một "giới tuyến đỏ" trong cuộc chiến kéo dài 2 năm rưỡi qua chống lại quân nổi dậy.

{keywords}
Vụ tấn công được cho là bằng khí độc ở ngoại ô Damascus đã cướp mạng sống của hàng trăm, có thể là hàng nghìn người. (Ảnh: AP)

Vụ tấn công bằng Sarin nổi tiếng nhất gần đây có lẽ là vụ nhằm vào tàu điện ngầm ở Tokyo năm 1995 làm ít nhất 13 người tử vong và khoảng 1.000 người bị thương.

Tuy nhiên, di sản của Sarin sắp được cập nhật. Thông tin về thương vong cho thấy các vụ tấn công gần Damascus là chết chóc nhất kể từ sau khi Saddam Hussein làm ngạt cả làng Halabja của người Kurd Iraq năm 1988.

Vậy Sarin là gì?

Sarin là một chất độc thần kinh được phát triển lần đầu bởi các nhà nghiên cứu Đức hồi cuối thập niên 1930. Độc hại gấp 500 lần Cyanide, Sarin là một chất lỏng không màu không mùi, gây co thắt cơ dữ dội, mất thị lực, và ngạt thở. Chất này có thể giết nạn nhân chỉ trong vòng một phút tiếp xúc trong những trường hợp cực độ.

Sarin được phân loại là một "vũ khí hủy diệt hàng loạt" và bị cấm trong Công ước Vũ khí Hóa học của Liên Hợp Quốc năm 1993. Syria là một trong 6 quốc gia không ký công ước này.

Sarin được sử dụng thế nào?

Sarin có thể được triển khai như một chất lỏng (như trong vụ tàu điện ngầm Tokyo) nhưng cũng có thể được đưa lên tên lửa và đạn cối.

Trong các đầu nổ, Sarin có thể được đưa vào cùng các hóa chất khác để biến thành một khí độc thần kinh. Các hộp chứa Sarin cũng có thể được phóng đi từ súng chống tăng và máy phóng vác vai.

Kho Sarin của ông Assad có gì?

Chính quyền Assad dưới thời Tổng thống Hafez al-Assad, cha của Bashar, được tin là dự trữ khí mù tạt lần đầu tiên từ những năm 1970. Đến năm 1980, họ bắt đầu chuyển các nhà máy thuốc trừ sâu sang sản xuất Sarin.

Chính quyền Asssad hiện đang lưu giữ hàng tấn chất độc thần kinh ở khoảng 50 địa điểm. Tuy nhiên, đến giờ, họ được tin là vẫn kiểm soát tốt các kho vũ khí hóa học, trong đó có Sarin, khí mù tạt và có lẽ cả VX - loại khí cực độc mà CIA cho là chính phủ Syria đang cố gắng phát triển.

Khi nào Sarin được sử dụng như một vũ khí hóa học?

Một thập niên trước vụ tấn công tàu điện ngầm ở Tokyo, Tổng thống Iraq Saddam Hussein dùng Sarin chống lại các lực lượng Iran trong cuộc chiến giữa hai nước - và trong năm 1988 như một thành phần trong hợp chất hóa học chống lại người Kurd ở làng Halabja phía bắc Iraq. Khoảng 5.000 người đã tử vong.

Tại sao Mỹ và các nước khác khó chứng minh Assad sử dụng Sarin?

Các lực lượng đối lập ở Syria cho biết, 30 người bỏ mạng trong vụ tấn công hồi tháng 3, và hầu hết các bằng chứng hình ảnh cho thấy những người sống sót có triệu chứng phơi nhiễm Sarin như sủi bọt quanh miệng và đồng tử bị co lại.

Trong các cuộc tấn công kinh hoàng hơn nhiều trước rạng sáng ngày 21/8, một số nguồn tin đối lập khẳng định số người tử vong lên tới 1.300 người. Những người sống sót có cùng các dấu hiệu giống như nhiễm Sarin.

Bằng chứng sử dụng Sarin ở Syria xuất hiện dưới dạng hình ảnh, video, các mẫu đất và mẫu máu, trong đó mẫu máu là thuyết phục nhất, theo các chuyên gia quân sự. Tuy nhiên, các mẫu máu từ các cuộc tấn công trước đó lại do lực lượng đối lập Syria cung cấp, một yếu tố làm giảm "độ tin cậy" mà các cơ quan tình báo Mỹ đặt vào chúng, bởi vì chúng có thể bị làm bẩn.

Đây là lý do Mỹ và các nước khác, trong đó có Anh và Pháp, ra sức gây sức ép để nhóm thanh sát viên vũ khí hóa học Liên Hợp Quốc giành được sự tiếp cận hiện trường. Cuối cùng, nhóm này đã tới được Syria vào giữa tháng 8 - chỉ vài ngày trước các cuộc tấn công mới nhất và chỉ sau vài tháng bế tắc về ngoại giao.

Tổng thống Assad lúc đầu ủng hộ Liên Hợp Quốc điều tra một vụ tấn công ngày 19/3 - nhưng khi Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon yêu cầu nhóm thanh sát điều tra tất cả các vụ được tin là sử dụng vũ khí hóa học thì ông Assad lại cản trở.

Ủng hộ lãnh đạo Syria, Nga cho rằng một cuộc điều tra mở rộng có nguy cơ lặp lại cuộc điều tra của Liên Hợp Quốc về "vũ khí hủy diệt" của Saddam Hussein - loại vũ khí mà hóa ra là không tồn tại nhưng là cớ để Mỹ phát động chiến tranh.

Thanh Hảo (Theo CSMonitor)


tin nổi bật

Ukraine có thể sơ tán một phần thủ đô, Nga đưa tên lửa phòng không tới Luhansk

Người dân thủ đô Ukraine có thể phải sơ tán một phần do tình trạng mất điện được dự báo trở nên tồi tệ hơn. Nga triển khai phiên bản mới nhất của hệ thống tên lửa Buk tới Luhansk.

Mỹ duyệt bán tên lửa, vũ khí tấn công cho nước láng giềng Nga

Chính phủ Mỹ vừa thông qua thương vụ bán vũ khí tiềm năng, trị giá 323 triệu USD cho Phần Lan, nước có chung đường biên giới với Nga.

LHQ nói tình hình nam Ukraine ‘nguy cấp’, Kiev bác tin Nga vây thành phố miền đông

Liên Hợp Quốc tuyên bố, tình hình ở các thành phố Mykolaiv và Kherson ở miền nam Ukraine vẫn "thảm khốc" và "nguy cấp".

Video đạn thông minh Mỹ hạ lựu pháo Nga trên chiến trường Ukraine

Theo truyền thông Ukraine, sự việc trên xảy ra tại tỉnh Kherson thuộc miền nam nước này.

Xem quân đội Ukraine sử dụng lựu pháo do Litva viện trợ

Sau hơn 2 tháng kể từ khi Litva tuyên bố viện trợ lựu pháo M101 cho Ukraine, hình ảnh về các hệ thống này trên tiền tuyến đã được công bố.

Nga - Mỹ bất ngờ hủy đàm phán hạt nhân

Bộ Ngoại giao Nga và Đại sứ quán Mỹ tại Moscow xác nhận, các cuộc đàm phán giải trừ hạt nhân giữa hai nước đáng lẽ sẽ diễn trong tuần này, hiện đã bị hủy bỏ.

Nga bác tin rút quân khỏi nhà máy hạt nhân, 7 ngoại trưởng châu Âu cùng đến Kiev

Chính quyền do Nga bổ nhiệm ở thành phố Enerhodar thuộc tỉnh Zaporizhzia, miền nam Ukraine cáo buộc Kiev “tích cực phát tán tin giả” về việc các lực lượng Moscow sắp rút khỏi khu vực.

Rơi trực thăng cảnh sát ở Indonesia, chưa tìm thấy nạn nhân sống sót

Các quan chức Indonesia cho biết, ít nhất một thành viên phi hành đoàn đã thiệt mạng sau khi một trực thăng của cảnh sát quốc gia bị rơi ở ngoài khơi quần đảo Bangka Belitung, miền tây đất nước.

Khám phá thị trấn xinh đẹp nhất nhì Italia, sẵn sàng tặng 30.000 Euro cho người đến ở

Presicce-Acquarica là thị trấn cổ kính đẹp nhất nhì đất nước Italia, đang có chính sách kêu gọi người dân đến định cư với hỗ trợ khoảng 30.000 Euro tiền mặt.

Rộ tin Mỹ gửi bom dẫn đường cho Ukraine, ông Zelensky cảnh báo Nga sắp tấn công tên lửa

Trang The Guardian dẫn lời ba nguồn tin giấu tên cho biết, Lầu Năm Góc đang tính đề nghị Tập đoàn quốc phòng Boeing cung cấp cho Ukraine các loại bom chính xác “nhỏ và rẻ”.

Hình ảnh hiếm máy bay không người lái Nga và Ukraine ‘không chiến’

Có thể coi video dưới đây là cuộc không chiến đầu tiên được ghi nhận giữa các máy bay không người lái (UAV) của Nga và Ukraine.

Hong Kong: Nỗi khổ sống trong căn hộ "quan tài", diện tích nhỏ hơn cả phòng giam nhà tù

Hong Kong nổi tiếng là thành phố phồn hoa, nhưng cũng là nơi mà hàng trăm nghìn người phải sống trong những căn hộ "quan tài", có diện tích không đủ để ngả lưng một cách đàng hoàng.

Na Uy hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh

Với tốc độ tăng trưởng nhanh nhất ở khu vực Đông Nam Á trong hai năm qua, Việt Nam đang có lợi thế. Kinh tế xanh mang lại nhiều cơ hội thu hút vốn đầu tư xanh của nước ngoài, đồng thời tăng cường hợp tác kinh doanh trong khu vực.

Trung Quốc phóng tàu Thần Châu 15 lên trạm vũ trụ

Cơ quan vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) hôm nay (28/11) cho biết, tàu vũ trụ Thần Châu 15 của nước này sẽ được phóng vào lúc 11h8 tối mai, từ Trung tâm phóng vệ tinh Tửu Tuyền.

Máy bay mắc vào đường dây cao thế ở Mỹ, hàng chục nghìn người mất điện

Một máy bay cỡ nhỏ đã không may mắc kẹt trên đường dây điện cao thế ở bang Maryland, Mỹ. Sự việc khiến 85.000 hộ dân và cơ sở kinh doanh bị mất điện.