Sự thật về Sarin và kho vũ khí hóa học của Syria

  Các cáo buộc Syria sử dụng vũ khí hóa học tại thành trì quân nổi dậy ở ngoại ô thủ đô Damascus đã khiến dư luận lại chú ý đến Sarin, một chất độc thần kinh bị cấm.

Các cáo buộc Syria sử dụng vũ khí hóa học tại thành trì quân nổi dậy ở ngoại ô thủ đô Damascus đã khiến dư luận lại chú ý đến Sarin, một chất độc thần kinh bị cấm.


Sarin cũng là chất mà các quan chức tình báo Mỹ nghi được sử dụng ít nhất 2 lần trước đó trong cuộc nội chiến ở Syria. Những nghi ngờ đó đã đưa Tổng thống Mỹ Barack Obama đi đến kết luận hồi tháng 4 rằng chính quyền Bashar al-Assad gần như chắc chắn đã vượt qua một "giới tuyến đỏ" trong cuộc chiến kéo dài 2 năm rưỡi qua chống lại quân nổi dậy.

{keywords}
Vụ tấn công được cho là bằng khí độc ở ngoại ô Damascus đã cướp mạng sống của hàng trăm, có thể là hàng nghìn người. (Ảnh: AP)

Vụ tấn công bằng Sarin nổi tiếng nhất gần đây có lẽ là vụ nhằm vào tàu điện ngầm ở Tokyo năm 1995 làm ít nhất 13 người tử vong và khoảng 1.000 người bị thương.

Tuy nhiên, di sản của Sarin sắp được cập nhật. Thông tin về thương vong cho thấy các vụ tấn công gần Damascus là chết chóc nhất kể từ sau khi Saddam Hussein làm ngạt cả làng Halabja của người Kurd Iraq năm 1988.

Vậy Sarin là gì?

Sarin là một chất độc thần kinh được phát triển lần đầu bởi các nhà nghiên cứu Đức hồi cuối thập niên 1930. Độc hại gấp 500 lần Cyanide, Sarin là một chất lỏng không màu không mùi, gây co thắt cơ dữ dội, mất thị lực, và ngạt thở. Chất này có thể giết nạn nhân chỉ trong vòng một phút tiếp xúc trong những trường hợp cực độ.

Sarin được phân loại là một "vũ khí hủy diệt hàng loạt" và bị cấm trong Công ước Vũ khí Hóa học của Liên Hợp Quốc năm 1993. Syria là một trong 6 quốc gia không ký công ước này.

Sarin được sử dụng thế nào?

Sarin có thể được triển khai như một chất lỏng (như trong vụ tàu điện ngầm Tokyo) nhưng cũng có thể được đưa lên tên lửa và đạn cối.

Trong các đầu nổ, Sarin có thể được đưa vào cùng các hóa chất khác để biến thành một khí độc thần kinh. Các hộp chứa Sarin cũng có thể được phóng đi từ súng chống tăng và máy phóng vác vai.

Kho Sarin của ông Assad có gì?

Chính quyền Assad dưới thời Tổng thống Hafez al-Assad, cha của Bashar, được tin là dự trữ khí mù tạt lần đầu tiên từ những năm 1970. Đến năm 1980, họ bắt đầu chuyển các nhà máy thuốc trừ sâu sang sản xuất Sarin.

Chính quyền Asssad hiện đang lưu giữ hàng tấn chất độc thần kinh ở khoảng 50 địa điểm. Tuy nhiên, đến giờ, họ được tin là vẫn kiểm soát tốt các kho vũ khí hóa học, trong đó có Sarin, khí mù tạt và có lẽ cả VX - loại khí cực độc mà CIA cho là chính phủ Syria đang cố gắng phát triển.

Khi nào Sarin được sử dụng như một vũ khí hóa học?

Một thập niên trước vụ tấn công tàu điện ngầm ở Tokyo, Tổng thống Iraq Saddam Hussein dùng Sarin chống lại các lực lượng Iran trong cuộc chiến giữa hai nước - và trong năm 1988 như một thành phần trong hợp chất hóa học chống lại người Kurd ở làng Halabja phía bắc Iraq. Khoảng 5.000 người đã tử vong.

Tại sao Mỹ và các nước khác khó chứng minh Assad sử dụng Sarin?

Các lực lượng đối lập ở Syria cho biết, 30 người bỏ mạng trong vụ tấn công hồi tháng 3, và hầu hết các bằng chứng hình ảnh cho thấy những người sống sót có triệu chứng phơi nhiễm Sarin như sủi bọt quanh miệng và đồng tử bị co lại.

Trong các cuộc tấn công kinh hoàng hơn nhiều trước rạng sáng ngày 21/8, một số nguồn tin đối lập khẳng định số người tử vong lên tới 1.300 người. Những người sống sót có cùng các dấu hiệu giống như nhiễm Sarin.

Bằng chứng sử dụng Sarin ở Syria xuất hiện dưới dạng hình ảnh, video, các mẫu đất và mẫu máu, trong đó mẫu máu là thuyết phục nhất, theo các chuyên gia quân sự. Tuy nhiên, các mẫu máu từ các cuộc tấn công trước đó lại do lực lượng đối lập Syria cung cấp, một yếu tố làm giảm "độ tin cậy" mà các cơ quan tình báo Mỹ đặt vào chúng, bởi vì chúng có thể bị làm bẩn.

Đây là lý do Mỹ và các nước khác, trong đó có Anh và Pháp, ra sức gây sức ép để nhóm thanh sát viên vũ khí hóa học Liên Hợp Quốc giành được sự tiếp cận hiện trường. Cuối cùng, nhóm này đã tới được Syria vào giữa tháng 8 - chỉ vài ngày trước các cuộc tấn công mới nhất và chỉ sau vài tháng bế tắc về ngoại giao.

Tổng thống Assad lúc đầu ủng hộ Liên Hợp Quốc điều tra một vụ tấn công ngày 19/3 - nhưng khi Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon yêu cầu nhóm thanh sát điều tra tất cả các vụ được tin là sử dụng vũ khí hóa học thì ông Assad lại cản trở.

Ủng hộ lãnh đạo Syria, Nga cho rằng một cuộc điều tra mở rộng có nguy cơ lặp lại cuộc điều tra của Liên Hợp Quốc về "vũ khí hủy diệt" của Saddam Hussein - loại vũ khí mà hóa ra là không tồn tại nhưng là cớ để Mỹ phát động chiến tranh.

Thanh Hảo (Theo CSMonitor)


tin nổi bật

Xe buýt lao xuống khe núi ở Pakistan, hơn 40 người thiệt mạng

Do không tuân thủ tốc độ cho phép, chiếc xe buýt đã lao khỏi cây cầu ở tây nam Pakistan sau đó rơi xuống khe núi và bốc cháy.

Lính Hàn Quốc vô tình nổ súng gần biên giới Triều Tiên

Một binh sĩ Hàn Quốc đã vô tình khai hỏa súng máy khi tham gia huấn luyện gần biên giới với Triều Tiên.

Quan chức NATO tuyên bố sẵn sàng đối đầu với Nga, Ukraine cần tên lửa ATACMS

Chủ tịch Ủy ban Quân sự Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Rob Bauer cho biết, NATO đã sẵn sàng cho một cuộc đối đầu trực tiếp với Nga.

Động đất mạnh ở Iran, hơn 440 người bị thương

Số người bị thương trong trận động đất ở phía tây bắc Iran gần biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng lên 447 người, trong đó ít nhất 3 người thiệt mạng.

Người đàn ông giả chết để đếm số khách tới dự lễ tang

Người đàn ông Brazil khiến gia đình và bạn bè vô cùng tức giận, sau khi ông này giả chết chỉ vì tò mò xem số lượng người tới dự lễ tang của mình.

Nga tố Ukraine tập kích bệnh viện ở Luhansk, EU ủng hộ Kiev 'vô điều kiện'

Nga tố Ukraine tập kích một bệnh viện ở Novoaidar thuộc vùng Luhansk, khiến 14 người thiệt mạng. Chủ tịch Ủy ban châu Âu nói EU ủng hộ Kiev "vô điều kiện".

Lái ôtô đi qua cây cầu cổ, du khách Mỹ bị phạt hơn 540 USD

Vô tình lái ôtô đi qua cây cầu cổ nổi tiếng ở Italia, nam du khách người Mỹ đã bị phạt hơn 540 USD.

Người Hàn Quốc dựng lều ngay trên giường ngủ để đối phó giá rét tàn khốc

Dựng lều trên giường ngủ là một trong những mẹo phổ biến được người dân Hàn Quốc áp dụng để đối phó với cái rét tàn khốc, giữa lúc giá năng lượng tăng cao.

Ukraine đẩy lùi tập kích ở Luhansk và Donetsk, Pháp có thể gửi máy bay cho Kiev

Lực lượng Ukraine đã đẩy lùi 13 cuộc tập kích ở Donetsk và Luhansk trong vòng 24 giờ qua. Chính phủ Pháp đang xem xét việc chuyển máy bay chiến đấu cho Kiev.

Tiêm kích Sukhoi Su-30 và Mirage 2000 của Ấn Độ gặp nạn, 3 phi công thương vong

Tiêm kích Sukhoi Su-30 và Mirage 2000 của không quân Ấn Độ gặp nạn trong lúc bay huấn luyện vào sáng nay (28/1), khiến 3 phi công thương vong.

Nga tấn công tổ hợp công nghiệp quốc phòng và hệ thống vận tải của Ukraine

Nga tuyên bố đợt tấn công quy mô lớn mới nhất nhằm vào tổ hợp công nghiệp quốc phòng và hệ thống vận tải của Ukraine.

Tổng thống Biden phẫn nộ sau vụ cảnh sát đánh chết Tyre Nichols

Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết ông "phẫn nộ" và "đau đớn sâu sắc" sau khi xem vụ đối đầu bạo lực giữa Tire Nichols và 5 sĩ quan cảnh sát.

Đức không chuyển tiêm kích cho Ukraine, Kiev chỉ trích Mỹ chậm giao xe tăng

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius hôm 27/1 tuyên bố Berlin sẽ không cung cấp tiêm kích cho Ukraine.

Video tiết lộ cảnh chồng bà Pelosi bị đánh nứt hộp sọ

Bodycam của cảnh sát mới được công bố hé lộ khoảnh khắc ông Paul Pelosi bị kẻ đột nhập dùng búa lao vào tấn công phần đầu dẫn tới nứt hộp sọ.

Mỹ truy tố 5 sĩ quan cảnh sát đánh chết người da màu

Giới chức an ninh Mỹ cho hay, 5 nhân viên thuộc Sở cảnh sát thành phố Memphis, bang Tennessee, sẽ bị truy tố với các tội danh giết người cấp độ hai và bắt cóc.