Trong bối cảnh tác chiến hiện đại nơi drone và tên lửa bay thấp đang trở thành mối đe dọa hàng đầu, Ấn Độ vừa chính thức ký hợp đồng trị giá 47 triệu USD với Tập đoàn Xuất khẩu Vũ khí Nga (Rosoboronexport) để củng cố lá chắn phòng không tầm ngắn.
Hệ thống tên lửa phòng không 2K22 Tunguska, “vũ khí lai” kết hợp pháo và tên lửa, một lần nữa chứng minh sức sống bền bỉ sau hơn 40 năm phục vụ, trở thành lựa chọn chiến lược của Quân đội Ấn Độ để đối phó với các mục tiêu khó lường nhất.
Ngày 27/3, tại New Delhi, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã ký kết hai hợp đồng quốc phòng lớn tổng trị giá 858 crore rupee (khoảng 102 triệu USD).
Trong đó, gói 445 crore rupee (tương đương 47 triệu USD) dành riêng cho việc mua sắm hệ thống tên lửa phòng không Tunguska (Air Defence Missile System - Hệ thống tên lửa phòng không là tổ hợp vũ khí tích hợp bao gồm radar, hệ thống điều khiển và tên lửa đất đối không (SAM), được thiết kế để phát hiện, theo dõi và tiêu diệt các mục tiêu trên không như máy bay, trực thăng, máy bay không người lái (UAV/drone) và tên lửa hành trình nhằm bảo vệ không phận, căn cứ quân sự hoặc mục tiêu dân sự) từ Rosoboronexport.
Đây không phải lần đầu Ấn Độ tiếp cận công nghệ này. Từ năm 1995 đến 2012, nước này đã nhận tổng cộng 66 xe chiến đấu các phiên bản 2S6M (Tunguska-M) và 2S6M1 (Tunguska-M1), trở thành quốc gia vận hành lớn nhất thế giới của hệ thống do Liên Xô thiết kế.
Hợp đồng mới được xem là bước đi kịp thời nhằm bổ sung, duy trì và nâng cấp khả năng sẵn sàng chiến đấu, đặc biệt sau những bài học từ xung đột gần đây với Pakistan, nơi drone và tên lửa hành trình bay thấp đóng vai trò quan trọng.
Hệ thống tên lửa phòng không 2K22 Tunguska ra đời vào đầu những năm 1980 như một giải pháp đột phá cho nhu cầu bảo vệ lực lượng bộ binh và thiết giáp trước các mối đe dọa trên không ở độ cao thấp.
Khác với các hệ thống thuần tên lửa hoặc thuần pháo, Tunguska là nền tảng lai (hybrid) thực thụ: một xe bánh xích tự hành trang bị đồng thời 8 tên lửa đất đối không 9M311 (phiên bản M1 nâng cấp là 9M311-M1) và hai pháo tự động 30mm 2A38M.
Thiết kế này cho phép nó tạo ra hai lớp phòng thủ liên tục, tên lửa xử lý mục tiêu xa và pháo tiêu diệt mục tiêu gần, mà không cần chuyển đổi giữa các chế độ.
Xe sử dụng khung gầm GM-5975, trọng lượng khoảng 35 tấn, dài gần 8 mét, có khả năng di chuyển với tốc độ tối đa 65 km/h trên đường và phạm vi hoạt động 500km, đủ sức theo kịp các đơn vị cơ giới hóa.
Về mặt công nghệ, Tunguska nổi bật nhờ hệ thống radar và điều khiển hỏa lực tích hợp cao. Radar phát hiện 1RL144 (biệt danh NATO 'Hot Shot') quét 360 độ, phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên đến 18km và theo dõi chính xác ở 16km.
Hệ thống có thể đồng thời tấn công sáu mục tiêu khác nhau trong một khẩu đội sáu xe, với khả năng hoạt động cả ngày lẫn đêm, mọi thời tiết.
Tên lửa 9M311-M1 sử dụng dẫn đường lệnh vô tuyến, tốc độ bay 900 m/s, tầm bắn hiệu quả từ 2,5 đến 10km và độ cao từ 15 mét đến 3.500 mét.
Đầu đạn fragmentation kết hợp ngòi nổ gần giúp tên lửa đặc biệt hiệu quả trước trực thăng, máy bay bay thấp, tên lửa hành trình và cả drone cỡ nhỏ.
Trong khi đó, hai pháo 30mm twin-barrel (tổng cộng bốn nòng) bắn với tốc độ cực cao lên đến 5.000 viên/phút, tạo “bức tường thép” ở cự ly gần từ 200 mét đến 4km, phù hợp để tiêu diệt drone FPV hoặc mục tiêu cơ động ở độ cao cực thấp.
Một trong những điểm mạnh lớn nhất của Tunguska chính là tính linh hoạt trong môi trường tác chiến hiện đại. Khi radar bị gây nhiễu, hệ thống vẫn chuyển sang chế độ quang-điện tử dự phòng, duy trì khả năng chiến đấu.
Phiên bản Tunguska-M1 được nâng cấp năm 2003 còn cải thiện đáng kể độ chính xác, phạm vi tên lửa và khả năng phối hợp giữa các xe trong khẩu đội.
Những tính năng này khiến Tunguska trở thành “lá chắn di động” lý tưởng cho các đơn vị tiến công, bảo vệ đoàn xe tăng và bộ binh khỏi các cuộc tập kích bất ngờ từ trên không.
Với hợp đồng mới, Ấn Độ đang củng cố rõ ràng chiến lược “multi-layered air defence”, hệ thống phòng không đa tầng, nơi Tunguska đóng vai trò then chốt ở tầm ngắn.
Việc tiếp tục hợp tác với Nga qua Rosoboronexport không chỉ giúp duy trì kho phụ tùng và tên lửa cho đội hình hiện hữu mà còn mở đường cho khả năng bổ sung xe mới hoặc nâng cấp phiên bản M1.
Trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực và sự gia tăng sử dụng drone trong tác chiến, quyết định này khẳng định giá trị lâu dài của một hệ thống dù đã hơn bốn thập kỷ tuổi nhưng vẫn liên tục được cải tiến để đáp ứng thách thức mới.
Tunguska 2K22 một lần nữa chứng minh rằng công nghệ quân sự không chỉ nằm ở sự mới mẻ mà còn ở khả năng thích ứng và hiệu quả thực chiến.
Với Ấn Độ, hợp đồng 47 triệu USD này không chỉ là một thương vụ mua sắm mà còn là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ bầu trời và lực lượng mặt đất trước những mối đe dọa ngày càng phức tạp của chiến tranh hiện đại.
.svg){kind=icon}
