Ukraine đánh dấu bước tiến đột phá trong tác chiến phòng không khi chuyển đổi dòng máy bay vận tải An-28 cổ điển thành ‘trạm săn drone’ di động, mang theo đội quân P-1 Sun để tiêu diệt các mục tiêu Shahed của Nga từ trên cao.
Công nghệ mới sử dụng P1-Sun do công ty Skyfall phát triển không chỉ giúp mở rộng tầm đánh chặn mà còn giảm mạnh chi phí, mang lại hiệu quả thực chiến ấn tượng. Ukraine đang áp dụng một giải pháp sáng tạo và tiết kiệm để đối phó với mối đe dọa drone kamikaze Shahed của Nga.
Thay vì chỉ dựa vào tên lửa phòng không đắt đỏ hoặc hệ thống mặt đất, lực lượng Ukraine đã cải tiến máy bay turboprop Antonov An-28, vốn là loại máy bay dân sự nhẹ, thành một nền tảng phóng P1-Sun đánh chặn từ trên không.
Video do phi công Tymur Fatkullin công bố gần đây cho thấy An-28 mang các giá treo dưới cánh, trang bị nhiều P1-Sun đánh chặn (interceptor) cùng một số hệ thống khác như Merops AS-3 Surveyor.
Phương pháp này đã chứng minh hiệu quả trong điều kiện chiến đấu thực tế, giúp máy bay hoạt động như một “sân bay di động” để săn và tiêu diệt Shahed từ khoảng cách xa hơn.
Máy bay An-28 Ukraine được trang bị drone đánh chặn P1-Sun đi săn drone Shahed của Nga. Ảnh: chụp màn hình/defence-blog.com
Drone đánh chặn của Ukraine tiêu diệt máy bay không người lái Shahed Nga. Tìm hiểu về drone đánh chặn P1-SUN. Viedeo: ZAB Official
P1-Sun là sản phẩm của công ty công nghệ quốc phòng Ukraine Skyfall. Đây là một loại drone đánh chặn (interceptor drone) chuyên dụng, được thiết kế để phát hiện, theo đuổi và phá hủy các mục tiêu bay như Shahed, Geran hoặc các drone tương tự.
Công nghệ cốt lõi của P1-Sun nằm ở hệ thống dẫn đường kết hợp thị giác máy tính (computer vision) và camera nhiệt, cho phép drone tự động phát hiện và bám sát mục tiêu ngay cả trong điều kiện ban đêm hoặc tầm nhìn hạn chế.
Khung máy bay được sản xuất theo kiểu mô-đun (modular) bằng công nghệ in 3D, giúp sản xuất hàng loạt nhanh chóng với chi phí thấp.
Tải trọng nổ khoảng 800 gram đủ để gây hư hại nghiêm trọng cho Shahed khi va chạm trực tiếp hoặc nổ gần.
Về thông số kỹ thuật, P1-Sun đạt tốc độ tối đa lên đến 450 km/h, tốc độ hành trình khoảng 300-400 km/h tùy cấu hình. Độ cao hoạt động tối đa đạt 5.000 mét, cho phép nó tiếp cận các Shahed bay ở tầng cao.
Tầm hoạt động khoảng 17-20 km, thời gian bay khi mang tải trọng khoảng 14-17 phút. Những con số này giúp P1-Sun có vận tốc đóng (closing speed) cao, đủ để đuổi kịp và tiêu diệt Shahed đang bay với tốc độ khoảng 150-180 km/h.
So với tên lửa phòng không truyền thống có giá từ 20.000 đến 30.000 USD mỗi quả, P1-Sun chỉ có chi phí trung bình khoảng 3.000 USD hoặc thậm chí thấp hơn tùy lô sản xuất.
Nhờ đó, Ukraine đã đạt tỷ lệ đánh chặn lên đến 90% đối với các đợt tấn công Shahed và chỉ riêng trong những tháng đầu năm 2026, P1-Sun đã tiêu diệt hơn 3.000 drone loại này.
Máy bay An-28 "thợ săn Shahed" phóng các máy bay không người lái đánh chặn từ trên không. Ảnh: Wild Hornets/businessinsider.com
Việc phóng P1-Sun từ máy bay An-28 mang lại nhiều lợi thế chiến thuật quan trọng. Máy bay có thể bay tuần tra ở độ cao và khoảng cách an toàn hơn so với hệ thống mặt đất, giúp phát hiện và phản ứng nhanh với các đợt Shahed bay từ xa.
Khi mục tiêu xuất hiện, tổ lái chỉ cần thả từng drone/uav đánh chặn một từ giá treo dưới cánh. Phương pháp phóng từ không trung tăng đáng kể tầm bao phủ và giảm thời gian phản ứng so với việc chờ drone cất cánh từ mặt đất.
Trước đây, An-28 đã nổi tiếng với biệt danh “Shahed hunter” khi được trang bị súng máy minigun M134 bắn trực tiếp. Nay, việc kết hợp với P1-Sun nâng cấp máy bay thành nền tảng đa năng, kết hợp cả vai trò mang vác và phóng drone.
Công nghệ này phản ánh cách tiếp cận thực tế của Ukraine trong cuộc chiến tiêu hao. Thay vì chạy đua về công nghệ đắt tiền, các công ty tư nhân như Skyfall tập trung vào sản xuất hàng loạt, chi phí thấp và tích hợp phản hồi nhanh từ chiến trường.
Khung in 3D cho phép thay đổi thiết kế linh hoạt, trong khi hệ thống FPV kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ giúp người điều khiển hoặc chế độ tự động duy trì độ chính xác cao.
Việc xuất khẩu P1-Sun sang một số quốc gia, bao gồm cả các thỏa thuận tiềm năng với Mỹ và khu vực Vùng Vịnh, cho thấy giá trị thực tiễn của giải pháp này vượt ra ngoài chiến trường Ukraine.
Sự kết hợp giữa máy bay An-28 cải tiến và drone đánh chặn P1-Sun thể hiện bước tiến đáng kể trong phòng không giá rẻ của Ukraine.
Đây không chỉ là một vũ khí đơn lẻ mà là một phần của hệ thống phòng thủ đa tầng, giúp giảm áp lực lên các hệ thống tên lửa truyền thống và tiết kiệm nguồn lực quý giá.
Trong bối cảnh Nga tiếp tục sử dụng số lượng lớn drone giá rẻ để bão hòa phòng không, các giải pháp sáng tạo như vậy đang giúp Ukraine duy trì khả năng phòng thủ hiệu quả và bền vững.
(Theo Defence Blog, Business Insider, Ukrainska Pravda…)