Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực

Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, các gia đình người Việt đều chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay thành kính dâng lên ban thờ tổ tiên. Tuy nhiên không phải ai cũng biết ý nghĩa của việc cúng bánh trôi, bánh chay.

Nguồn gốc Tết Hàn thực

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Trịnh Sinh, Tết Hàn thực ở Việt Nam bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc được lưu truyền tới ngày nay.

Theo nghĩa chữ Hán, "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn. Tết Hàn thực có ý nghĩa là ngày Tết ăn đồ lạnh. 

Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực
Tết Hàn thực là ngày ăn các đồ lạnh và mát. 

Đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. 

Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm trời, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, phong thưởng rất hậu cho những người có công nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi không oán giận gì, về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn.

Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng. Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Vua đau lòng, thương xót nên đã lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ nguội nấu sẵn tưởng niệm Giới Tử Thôi. Cũng từ đó, ngày mùng 3/3 âm lịch hằng năm được coi là ngày Tết Hàn thực. 

 

Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay

Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng Tết Hàn thực của người Việt không phải để tưởng nhớ đến Tử Thôi mà mang ý nghĩa đánh dấu sự chuyển mình của vạn vật, chuẩn bị bước vào mùa hè.

Vào Tết Hàn thực, các gia đình người Việt thường chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay thành kính dâng lên ban thờ tổ tiên.

Trao đổi về vấn đề này nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền chia sẻ, khi tiết trời bước sang tháng 3 sẽ bắt đầu nóng lên, chuẩn bị bước sang mùa hè.

Vì vậy người Việt xưa đã sáng tạo ra món bánh trôi, bánh chay là những món ăn nguội, mang tính mát. Món ăn này vị ngọt thanh, rất phù hợp cho những ngày nóng nực.

Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực
Nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền.

Bên cạnh đó, nguyên liệu làm bánh trôi bánh chay từ gạo và đỗ - 2 sản vật đặc trưng của nền nông nghiệp lúa nước. Với hàm ý cầu nguyện cho thời tiết mưa thuận, gió hòa, mùa màng được bội thu.

Và cũng trong dịp này, dù ai đi đâu, ở đâu cũng cố gắng về với gia đình để đi tảo mộ, cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp.

Hiện, Tết bánh trôi bánh chay là một ngày lễ quan trọng ở nhiều tỉnh thuộc đồng bằng Bắc bộ. Trong ngày này, người dân thưởng thức những đồ ăn lạnh thay vì nổi lửa nấu nướng.

Bài cúng Tết Hàn thực mùng 3/3 theo 'Văn khấn cổ truyền Việt Nam'

Bài cúng Tết Hàn thực mùng 3/3 theo 'Văn khấn cổ truyền Việt Nam'

Để tiện cho độc giả, chúng tôi xin giới thiệu một số bài cúng Tết Hàn thực phổ biến.

Nghi lễ và văn khấn Tết Hàn thực phổ biến nhất dành cho các gia đình

Nghi lễ và văn khấn Tết Hàn thực phổ biến nhất dành cho các gia đình

Lễ vật cúng ngày Tết Hàn Thực gồm: Hương, hoa, trầu cau và 5 (hoặc 3) bát bánh trôi, 3 (hoặc 5 bát) bánh chay đặt gọn gàng nghiêm chỉnh lên bàn thờ tổ tiên.

Nhật Linh

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Nấu món đặc biệt cho ‘người thương’ cùng đầu bếp Ajinomoto
Nấu món đặc biệt cho ‘người thương’ cùng đầu bếp Ajinomoto
Gia đìnhicon  26/02/2019 

Lễ Valentine vừa qua, gần 40 bạn trẻ hào hứng tham dự Lớp học làm bánh Red Velvet tại Ajinomoto Cooking Studio, Hà Nội - lớp học được thiết kế riêng cho các cặp đôi yêu thích ẩm thực.

 
Điều đắt giá sau vụ ly hôn nghìn tỷ của vợ chồng 'vua' cà phê Trung Nguyên
Điều đắt giá sau vụ ly hôn nghìn tỷ của vợ chồng 'vua' cà phê Trung Nguyên
Gia đìnhicon  21/02/2019 

“Chúng ta là người ngoại cuộc, đừng nên phán xét chuyện ly hôn của ông Vũ, bà Thảo, mà từ đó hãy nhìn lại hôn nhân của mình và giá trị của nó”, nhà văn Hoàng Anh Tú viết.

 
Kỹ sư hàng không kiếm 100 triệu/tháng ly hôn vì 'vợ xem tôi như máy ATM'
Kỹ sư hàng không kiếm 100 triệu/tháng ly hôn vì 'vợ xem tôi như máy ATM'
Gia đìnhicon  21/02/2019 

 “Cô ta xem tôi như một cái máy ATM, thích rút tiền lúc nào thì rút”, người chồng ngoại quốc nói khi đưa đơn ly hôn ra tòa.

 
Nam diễn viên nổi tiếng đưa người giúp việc vào viện chữa ung thư mỗi ngày
Nam diễn viên nổi tiếng đưa người giúp việc vào viện chữa ung thư mỗi ngày
Gia đìnhicon  21/02/2019 

Tình cảm của nam diễn viên Hồng Kông (Trung Quốc) nổi tiếng dành cho bà giúp việc tận tuỵ 30 năm của gia đình đủ lớn để khiến ông hàng ngày đưa bà đi chữa bệnh ung thư.

 
Bí ẩn con số 1449 trên mặt tiền ngôi nhà cổ tại Phan Thiết
Bí ẩn con số 1449 trên mặt tiền ngôi nhà cổ tại Phan Thiết
Gia đìnhicon  20/02/2019 

Nhiều người dân không khỏi thắc mắc về con số 1449 được đắp bằng xi măng ở vị trí trang trọng ngay chính giữa mặt tiền biệt thự cổ có ghi năm xây dựng 1923 tại Phan Thiết (Bình Thuận).

 
Cụ bà nghèo khổ trong Táo quân 2019 hiện giờ ra sao?
Cụ bà nghèo khổ trong Táo quân 2019 hiện giờ ra sao?
Gia đìnhicon  19/02/2019 

Từng không được công nhận hộ nghèo vì "không được dân bầu" nhưng giờ đây, cuộc sống của cụ Trần Thị Lan ( 103 tuổi - Hà Nam) đã có những thay đổi đáng kể.

Cặp 'ông cháu' lệch 40 tuổi khoe đang hạnh phúc sau 6 năm yêu nhau
Cặp 'ông cháu' lệch 40 tuổi khoe đang hạnh phúc sau 6 năm yêu nhau
Gia đìnhicon  19/02/2019 

Trên trang cá nhân, Lý Khôn Thành cho biết ông đang hạnh phúc bên tình trẻ nhỏ hơn 40 tuổi. Cả hai chứng minh tình yêu sau 6 năm gắn bó trong sự chỉ trích của dư luận.

Cuộc điện thoại thay đổi số phận đứa trẻ sinh ra từ người mẹ tự tử
Cuộc điện thoại thay đổi số phận đứa trẻ sinh ra từ người mẹ tự tử
Gia đìnhicon  19/02/2019 

Buồn chuyện cá nhân, người mẹ trẻ tự tử khi mang thai ở tháng thứ bảy. Bé trai may mắn được cứu sống nhưng chịu cảnh mồ côi...

Gợi ý mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng 2019 đầy đủ nhất
Gợi ý mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng 2019 đầy đủ nhất
Gia đìnhicon  18/02/2019 

Việc chuẩn bị mâm cỗ cúng đầy đủ, ý nghĩa thể hiện tấm lòng thành kính con cháu dâng lên ông bà, tổ tiên trong ngày Rằm tháng Giêng.

Giáo sư Lương Ngọc Huỳnh: 'Nhiều nơi tổ chức giải hạn đầu năm để trục lợi'
Giáo sư Lương Ngọc Huỳnh: 'Nhiều nơi tổ chức giải hạn đầu năm để trục lợi'
Gia đìnhicon  18/02/2019 

'Việc phải đóng tiền, mua vé vào chùa mới được giải hạn cầu an là không đúng với tinh thần hỷ xả và phụng đạo, làm hoen ố đạo đức và nhân phẩm con người', Giáo sư Huỳnh nói.

Xét nghiệm ADN tìm bố đẻ, người đàn ông không tin nổi khi nhận kết quả
Xét nghiệm ADN tìm bố đẻ, người đàn ông không tin nổi khi nhận kết quả
Gia đìnhicon  17/02/2019 

Dịch vụ xét nghiệm ADN để tìm kiếm những người có chung huyết thống đã khiến một người đàn ông Mỹ bỗng nhiên có thêm người thân theo cách không ai ngờ tới.

Nghi lễ cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ theo GS Lương Ngọc Huỳnh
Nghi lễ cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ theo GS Lương Ngọc Huỳnh
Gia đìnhicon  18/02/2019 

Theo GS Lương Ngọc Huỳnh, Rằm tháng Giêng là ngày lễ đầu tiên của năm mới hay còn gọi là "Tết lại".

Nam giám đốc Đồng Nai 'cự tuyệt' lấy vợ, chi 200 triệu mỗi tháng làm điều này
Nam giám đốc Đồng Nai 'cự tuyệt' lấy vợ, chi 200 triệu mỗi tháng làm điều này
Gia đìnhicon  16/02/2019 

Mỗi khi bị chóng mặt, bụng đau râm ran thì y như rằng, anh Lâm (Đồng Nai) nhận được một đứa trẻ bị bỏ rơi.

Bài cúng Rằm tháng Giêng theo GS Lương Ngọc Huỳnh
Bài cúng Rằm tháng Giêng theo GS Lương Ngọc Huỳnh
Gia đìnhicon  18/02/2019 

Giáo sư Lương Ngọc Huỳnh gợi ý các bài khấn nhân ngày Rằm tháng Giêng.

Bài cúng Rằm tháng Giêng 2019 theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam
Bài cúng Rằm tháng Giêng 2019 theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam
Gia đìnhicon  18/02/2019 

Dưới đây là bài khấn Rằm tháng Giêng theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam, các gia đình có thể tham khảo.

GS Lương Ngọc Huỳnh: 'Chỉ có người Việt đi mua vàng vào ngày vía Thần Tài'
GS Lương Ngọc Huỳnh: 'Chỉ có người Việt đi mua vàng vào ngày vía Thần Tài'
Gia đìnhicon  15/02/2019 

Theo giáo sư Lương Ngọc Huỳnh, ở các nước phát triển không có chuyện mua vàng vào ngày vía Thần tài. Đến nay, chưa có tài liệu nào chứng minh được mua vàng vào ngày này là để cầu may mắn.

Cô gái 28 lấy chồng 80 tuổi và những chuyện tình lệch tuổi gây chú ý
Cô gái 28 lấy chồng 80 tuổi và những chuyện tình lệch tuổi gây chú ý
Gia đìnhicon  14/02/2019 

 Những cặp vợ chồng dưới đây đều cách nhau vài chục tuổi. Tuy nhiên, đến nay họ vẫn hạnh phúc với sự lựa chọn của mình. 

Chuyện tình gần 1 thế kỷ của cặp đôi trúng tiếng sét ái tình năm 9 tuổi
Chuyện tình gần 1 thế kỷ của cặp đôi trúng tiếng sét ái tình năm 9 tuổi
Gia đìnhicon  14/02/2019 

Ông Thomas và bà Irene Howard gặp nhau 88 năm trước. Họ là bạn của nhau, sau đó trở thành vợ chồng và sống với nhau đến lúc đầu bạc răng long.

Ồ ạt dâng sao giải hạn: Người dân đang bị lừa gạt, bị lợi dụng?
Ồ ạt dâng sao giải hạn: Người dân đang bị lừa gạt, bị lợi dụng?
Gia đìnhicon  13/02/2019 

“Người dân đang bị lừa, bị lợi dụng”, GS Trần Lâm Biền, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian thẳng thắn và gay gắt đưa ra ý kiến riêng xoay quanh hiện tượng người dân “đua nhau” đi hành lễ dâng sao giải hạn đầu năm mới.

'Cửa chùa không phải nơi xin cho, mua bán'
'Cửa chùa không phải nơi xin cho, mua bán'
Gia đìnhicon  13/02/2019 

“Chính tâm lý "xin - cho" hằn sâu vào ý thức của nhiều người ở đời thực nên cũng bị lây lan sang cả đời sống tâm linh...", Thượng tọa Thích Chiếu Tuệ - Trưởng ban Hoằng pháp Ban Trị sự Phật giáo TP Hà Nội nói.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN