Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực

Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, các gia đình người Việt đều chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay thành kính dâng lên ban thờ tổ tiên. Tuy nhiên không phải ai cũng biết ý nghĩa của việc cúng bánh trôi, bánh chay.

Nguồn gốc Tết Hàn thực

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Trịnh Sinh, Tết Hàn thực ở Việt Nam bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc được lưu truyền tới ngày nay.

Theo nghĩa chữ Hán, "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn. Tết Hàn thực có ý nghĩa là ngày Tết ăn đồ lạnh. 

Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực
Tết Hàn thực là ngày ăn các đồ lạnh và mát. 

Đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. 

Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm trời, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, phong thưởng rất hậu cho những người có công nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi không oán giận gì, về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn.

Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng. Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Vua đau lòng, thương xót nên đã lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ nguội nấu sẵn tưởng niệm Giới Tử Thôi. Cũng từ đó, ngày mùng 3/3 âm lịch hằng năm được coi là ngày Tết Hàn thực. 

 

Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay

Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng Tết Hàn thực của người Việt không phải để tưởng nhớ đến Tử Thôi mà mang ý nghĩa đánh dấu sự chuyển mình của vạn vật, chuẩn bị bước vào mùa hè.

Vào Tết Hàn thực, các gia đình người Việt thường chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay thành kính dâng lên ban thờ tổ tiên.

Trao đổi về vấn đề này nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền chia sẻ, khi tiết trời bước sang tháng 3 sẽ bắt đầu nóng lên, chuẩn bị bước sang mùa hè.

Vì vậy người Việt xưa đã sáng tạo ra món bánh trôi, bánh chay là những món ăn nguội, mang tính mát. Món ăn này vị ngọt thanh, rất phù hợp cho những ngày nóng nực.

Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực
Nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền.

Bên cạnh đó, nguyên liệu làm bánh trôi bánh chay từ gạo và đỗ - 2 sản vật đặc trưng của nền nông nghiệp lúa nước. Với hàm ý cầu nguyện cho thời tiết mưa thuận, gió hòa, mùa màng được bội thu.

Và cũng trong dịp này, dù ai đi đâu, ở đâu cũng cố gắng về với gia đình để đi tảo mộ, cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp.

Hiện, Tết bánh trôi bánh chay là một ngày lễ quan trọng ở nhiều tỉnh thuộc đồng bằng Bắc bộ. Trong ngày này, người dân thưởng thức những đồ ăn lạnh thay vì nổi lửa nấu nướng.

Bài cúng Tết Hàn thực mùng 3/3 theo 'Văn khấn cổ truyền Việt Nam'

Bài cúng Tết Hàn thực mùng 3/3 theo 'Văn khấn cổ truyền Việt Nam'

Để tiện cho độc giả, chúng tôi xin giới thiệu một số bài cúng Tết Hàn thực phổ biến.

Nghi lễ và văn khấn Tết Hàn thực phổ biến nhất dành cho các gia đình

Nghi lễ và văn khấn Tết Hàn thực phổ biến nhất dành cho các gia đình

Lễ vật cúng ngày Tết Hàn Thực gồm: Hương, hoa, trầu cau và 5 (hoặc 3) bát bánh trôi, 3 (hoặc 5 bát) bánh chay đặt gọn gàng nghiêm chỉnh lên bàn thờ tổ tiên.

Nhật Linh

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Nồi bánh chưng cuối năm của người Việt ở Úc
Nồi bánh chưng cuối năm của người Việt ở Úc
Gia đìnhicon  03/02/2019 

Lửa bùng lên. Mọi người quây quần bên ánh lửa. Nồi bánh chưng của người Việt trên đất Úc sôi lên sùng sục mang thanh âm ngày Tết...

 
Lời chúc Tết Kỷ Hợi 2019 bằng tiếng Anh hay và ý nghĩa
Lời chúc Tết Kỷ Hợi 2019 bằng tiếng Anh hay và ý nghĩa
Gia đìnhicon  03/02/2019 

Những cánh hoa đào, hoa mai điểm sắc trên từng góc phố ngày cuối năm. Tết đến rồi, dưới đây là các lời chúc Tết bằng tiếng Anh ý nghĩa để gửi đến gia đình, bạn bè và người yêu.

 
Những điều cần biết khi đón năm mới 2019
Những điều cần biết khi đón năm mới 2019
Gia đìnhicon  02/02/2019 

Năm mới ai cũng muốn chọn giờ khai xuân, chọn người xông đất, sắp xếp phong thuỷ trong nhà để vượng tài lộc. Dưới đây là những lưu ý.  

 
Bài cúng giao thừa 2019 theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam
Bài cúng giao thừa 2019 theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam
Gia đìnhicon  04/02/2019 

Dưới đây là gợi ý bài cúng giao thừa trong nhà và ngoài trời theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam - NXB Văn hóa Thông tin.

 
Vì sao cúng giao thừa là lễ quan trọng nhất Tết Nguyên đán?
Vì sao cúng giao thừa là lễ quan trọng nhất Tết Nguyên đán?
Gia đìnhicon  03/02/2019 

Cúng giao thừa là nghi lễ quan trọng nhất của người Việt trong dịp Tết Nguyên đán vì những ý nghĩa sâu xa.

 
Vợ trưởng thôn 'Người vác tù và hàng tổng' sống ra sao sau biến cố hôn nhân?
Vợ trưởng thôn 'Người vác tù và hàng tổng' sống ra sao sau biến cố hôn nhân?
Gia đìnhicon  01/02/2019 

Diễn viên Khánh Huyền khiến nhiều người tò mò khi xuất hiện trong một chương trình cùng “cô Trúc” Mai Thu Huyền.

Ngày xuất hành đón tài lộc, may mắn năm 2019 theo chuyên gia phong thủy
Ngày xuất hành đón tài lộc, may mắn năm 2019 theo chuyên gia phong thủy
Gia đìnhicon  04/02/2019 

Nếu bạn muốn gặp nhiều may mắn, vui vẻ, thuận lợi, chọn hướng xuất hành Hỷ thần. Nếu mong muốn quan lộc, tiền tài, chọn hướng Tài thần.

Cuộc đoàn viên bất ngờ của bé Pàng với bà và chị gái
Cuộc đoàn viên bất ngờ của bé Pàng với bà và chị gái
Gia đìnhicon  31/01/2019 

Gặp lại bà và chị gái sau một năm xa cách, cô bé Vàng Thị Pàng òa lên nức nở. Thanh âm ấy khiến cả trường quay chương trình Việc Tử Tế lặng đi, nhường chỗ cho những giọt nước mắt cứ lặng lẽ rơi.

Văn khấn gia tiên ngày mùng 1 Tết Kỷ Hợi nhiều nhà hay dùng
Văn khấn gia tiên ngày mùng 1 Tết Kỷ Hợi nhiều nhà hay dùng
Gia đìnhicon  04/02/2019 

Trong 3 ngày Tết, thông thường con cháu sẽ cúng tổ tiên mỗi ngày một lần. Tuy nhiên ngày mùng 1 là quan trọng nhất.

Nghi lễ cúng giao thừa đầy đủ, trang trọng theo GS Lương Ngọc Huỳnh
Nghi lễ cúng giao thừa đầy đủ, trang trọng theo GS Lương Ngọc Huỳnh
Gia đìnhicon  02/02/2019 

Cúng giao thừa là nghi lễ quan trọng của người Việt. Dưới đây là tư vấn của GS Lương Ngọc Huỳnh về nghi lễ này.

Lưu ý dọn nhà cuối năm sao cho hút tài lộc chuẩn phong thủy
Lưu ý dọn nhà cuối năm sao cho hút tài lộc chuẩn phong thủy
Gia đìnhicon  30/01/2019 

 Việc dọn dẹp nhà cửa thường tiến hành từ ngày 24 - 30/12 âm lịch. Dưới đây là tư vấn của chuyên gia phong thủy để mang lại tài lộc cho gia chủ.

Chọn tuổi xông nhà, xông đất mang lại tài lộc năm 2019
Chọn tuổi xông nhà, xông đất mang lại tài lộc năm 2019
Gia đìnhicon  03/02/2019 

Theo chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà, năm 2019 là năm Kỷ Hợi nên gia chủ không nên nhờ người tuổi Hợi và tuổi Tỵ xông nhà.

12 điều không nên làm ngày đầu năm mới
12 điều không nên làm ngày đầu năm mới
Gia đìnhicon  30/01/2019 

Người xưa quan niệm đầu năm gặp may thì cả năm sẽ may mắn và ngược lại. Dưới đây là những điều kiêng kỵ, cần tránh để giúp chúng ta có một năm suôn sẻ, thuận lợi.

Lời chúc Tết Kỷ Hợi ý nghĩa tặng người thân, bạn bè
Lời chúc Tết Kỷ Hợi ý nghĩa tặng người thân, bạn bè
Gia đìnhicon  03/02/2019 

Lời chúc Tết là món quà ý nghĩa tặng người thân nhân dịp năm mới.

Những món quà nên và không nên tặng gia chủ dịp đầu xuân
Những món quà nên và không nên tặng gia chủ dịp đầu xuân
Gia đìnhicon  30/01/2019 

Khi được gia chủ mời đến chơi nhà dịp đầu xuân, bạn nên cân nhắc những món quà nên và không nên mang theo trong năm mới.

'Nàng dâu ở với nhà chồng cả năm, ngày Tết nên về với bố mẹ đẻ'
'Nàng dâu ở với nhà chồng cả năm, ngày Tết nên về với bố mẹ đẻ'
Gia đìnhicon  29/01/2019 

TS Thế Hùng cho rằng con dâu đã sống cả năm cùng bố mẹ chồng thì ngày Tết nên dành thời gian cho nhà ngoại.

Nghi lễ chạp mộ, mời gia tiên về ăn Tết của GS Lương Ngọc Huỳnh
Nghi lễ chạp mộ, mời gia tiên về ăn Tết của GS Lương Ngọc Huỳnh
Gia đìnhicon  02/02/2019 

Việc đi lễ mộ phần vào dịp cuối năm mang ý nghĩa tâm linh, thể hiện truyền thống tôn trọng đạo hiếu của người Việt Nam.

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo đẹp ngỡ ngàng của chị em công sở
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo đẹp ngỡ ngàng của chị em công sở
Gia đìnhicon  28/01/2019 

2 ngày cuối tuần, nhiều mâm cỗ cúng Táo quân đẹp mắt được chị em rầm rộ chia sẻ.

Chuyện nghẹn ngào phía sau tấm áo mới mẹ nghèo tặng con ngày Tết
Chuyện nghẹn ngào phía sau tấm áo mới mẹ nghèo tặng con ngày Tết
Gia đìnhicon  04/02/2019 

 Chiều 30 Tết, biết 6 đứa trẻ đang ở nhà ngóng mẹ, ruột gan người đàn bà nóng như lửa đốt...

Kỹ sư phần mềm Ấn Độ tự làm video cho con gái nhỏ giải trí
Kỹ sư phần mềm Ấn Độ tự làm video cho con gái nhỏ giải trí
Mẹ và béicon  25/01/2019 

Chandar quyết định vẽ lại và biến hình tượng của ChuChu thành nhân vật hoạt hình và tạo ra một video để con có thể xem. Cô bé Chuchu hạnh phúc vô cùng khi được thưởng thức video ấy.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN