"Chôn rau cắt rốn" hay "chôn nhau cắt rốn"?

Một phụ huynh có con học tiểu học tại Hà Nội cho rằng sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 sử dụng sai thành ngữ “Chôn rau cắt rốn” và cho rằng phải là “chôn nhau cắt rốn” mới đúng.

Cụ thể, trong phần Luyện từ chủ đề Mở rộng vốn từ: Tổ quốc nằm ở trang 18 Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 tập 1 có câu 4 với yêu cầu:

Đặt câu với một trong những từ ngữ dưới đây:

a) Quê hương

b) Quê mẹ

c) Quê cha đất tổ

d) Nơi chôn rau cắt rốn

Tuy nhiên, vị phụ huynh này cho rằng phải là “Nơi chôn nhau cắt rốn”, chứ không phải “Chôn rau cắt rốn”.

Trước đó, một thầy giáo ở TP.HCM khi góp ý cho cuốn sách này cũng cho rằng thành ngữ "chôn rau cắt rốn" là sai, đúng ra phải là "chôn nhau cắt rốn".


Phần nội dung trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 tập 1 khiến phụ huynh băn khoăn. Ảnh: Thanh Hùng.

Trong khi đó, anh Kiều Hải, một nhà báo ở Hà Nội nhận xét: "Chôn rau cắt rốn" là một thành ngữ quá phổ biến, thậm chí còn được sử dụng nhiều hơn cả "chôn nhau cắt rốn", vì "rau" đi với "rốn" thì thuận miệng lẫn thuận tai hơn.

Anh cho biết, thành ngữ này được ghi nhận và giải nghĩa trong rất nhiều cuốn từ điển, chẳng hạn như:

- Đại từ điển tiếng Việt (Bộ GD-ĐT và Trung tâm Ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam), do Nguyễn Như Ý chủ biên.

- Từ điển tiếng Việt (Trung tâm Từ điển học Vietlex), bản in năm 2014.

- Thành ngữ tiếng Việt, của Nguyễn Lực - Lương Văn Đang, với sự cộng tác của Nguyễn Đăng Châu, Phạm Văn Thứ, Bùi Duy Tân, bản in năm 1978 và 2009. Bản 2009 còn bổ sung cách nói ngược là "cắt rốn chôn rau".

Thành ngữ "chôn rau cắt rốn" được giải thích trong một cuốn từ điển

Anh Hải cho biết thêm:

 

"Sợ rằng, trong Nam và trước đây quen dùng "nhau" thay cho "rau", tôi lại thử tra tiếp thì thấy "chôn rau cắt rốn" cũng xuất hiện cả trong cuốn "Việt Nam tự điển" của Lê Văn Đức cùng một nhóm văn hữu soạn, Lê Ngọc Trụ hiệu đính, xuất bản ở Sài Gòn lần đầu năm 1970.

Theo anh Hải, phụ huynh nhìn nhận thì có thể theo cảm tính; nhưng thầy giáo thì lại sơ suất, không có thói quen tra cứu từ điển trước khi góp ý là điều "chưa khoa học".

VietNamNet đã liên hệ tới Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để làm rõ điều này.

Ông Nguyễn Văn Tùng, Phó Tổng biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam khẳng định câu này không sai.

Ông Tùng lý giải, trong tiếng Việt, rau hoặc nhau là hai cách phát âm (hai biến thể ngữ âm) của cùng một từ chỉ bộ phận nối thai nhi với thành tử cung của mẹ qua dây rốn để cung cấp dinh dưỡng, bài tiết chất thải và trao đổi khí qua máu cho thai nhi. 

Ông Tùng đưa dẫn chứng: Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học (do Hoàng Phê chủ biên, NXB Đà Nẵng và Trung tâm Từ điển học, 2005) có cả hai mục từ raunhau, nhưng cho rằng rau là cách phát âm của phương ngữ (tr, 706, 822).

Tuy nhiên, cuốn Giải phẫu sinh lý, tập 2 của Bộ Y tế (NXB Y học, 1986) gọi bộ phận nêu trên là rau: “Thai phát triển do các tác động phối hợp của buồng trứng, của rau và của thùy trước tuyến yên” (tr. 93); “Bản thân rau thai cũng tiết ra progesteron và estrogen” (tr.94).

Cuốn Thành ngữ học tiếng Việt của Hoàng Văn Hành (NXB Khoa học xã hội, 2015) chấp nhận cả hai thành ngữ Chôn rau cắt rốnChôn nhau cắt rốn.

Còn Tố Hữu, nhà thơ bậc thầy về sử dụng ngôn ngữ dân gian thì viết:

“Ai về thăm bưng biền Đồng Tháp,

Việt Bắc miền Nam, mồ ma giặc Pháp

Nơi chôn rau cắt rốn của ta!” (Tố Hữu toàn tập, NXB Văn học, 2009, tr. 224)



Như vậy, ông Tùng khẳng định thành ngữ nơi chôn rau cắt rốn mà sách giáo khoa Tiếng Việt 5 cung cấp là đúng. “Ở những địa phương quen gọi raunhau, các thầy, cô giáo có thể giải thích cho học sinh hiểu và học sinh cũng có thể sử dụng cách gọi nào quen thuộc hơn với mình”, ông Tùng nói.

Đồng quan điểm, PGS. TS Phạm Văn Tình (Tổng thư ký hội ngôn ngữ học Việt Nam) cũng cho rằng “Chôn nhau cắt rốn”“Chôn rau cắt rốn” là 2 biến thế mỗi nơi dùng 1 kiểu và cả 2 đều có thể dùng được.

Thanh Hùng

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Khoa họcicon  04/05/2018 

Ban phát triển các chương trình môn học vừa có báo cáo kết quả thực nghiệm và khảo sát ý kiến giáo viên, cán bộ quản lý về dự thảo các chương trình môn học trong chương trình giáo dục phổ thông mới ngày 3/5.

 
Đề xuất xây dựng chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong khối ASEAN
Đề xuất xây dựng chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong khối ASEAN
Khoa họcicon  14/09/2018 

Sáng 13/9, trong khuôn khổ Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018 đã diễn ra Tọa đàm “Xây dựng tri thức số trong ASEAN”. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ đã tới tham dự và phát biểu tại Tọa đàm.

 
Bộ GD-ĐT lên tiếng về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt Công nghệ giáo dục
Bộ GD-ĐT lên tiếng về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt Công nghệ giáo dục
Khoa họcicon  08/09/2018 

- Trưa 7/9, Bộ GD-ĐT đã gửi tới các cơ quan báo chí thông tin về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục của GS. Hồ Ngọc Đại.

 
Chiếc cặp làm từ nhựa tái chế có thể giữ ấm cho trẻ
Chiếc cặp làm từ nhựa tái chế có thể giữ ấm cho trẻ
Khoa họcicon  07/09/2018 

Những chiếc cặp được làm 100% từ chai nhựa đã tái chế còn có thể được sử dụng như một chiếc chăn giữ ấm cho trẻ trong thời tiết lạnh giá ở Peru.

 
Khánh thành trung tâm nghiên cứu sâm Ngọc Linh
Khánh thành trung tâm nghiên cứu sâm Ngọc Linh
Khoa họcicon  06/09/2018 

Chiều ngày 5/9 Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lễ khánh thành công trình xây dựng “Trung tâm Quốc gia nghiên cứu và phát triển sâm Ngọc Linh” tại huyện ĐắkTô, tỉnh Kon Tum.

 
Nghiên cứu của Trường ĐH Bách khoa HN giành giải thưởng tại hội nghị quốc tế về ô tô điện
Nghiên cứu của Trường ĐH Bách khoa HN giành giải thưởng tại hội nghị quốc tế về ô tô điện
Khoa họcicon  01/09/2018 

Công trình nghiên cứu của nhóm tác giả giảng viên Võ Duy Thành và PGS. TS. Tạ Cao Minh vừa được trao Giải thưởng Bài báo xuất sắc nhất.

Tiếng Việt Công nghệ Giáo dục: Vì sao 3 chữ c/k/q đều đọc là "cờ"?
Tiếng Việt Công nghệ Giáo dục: Vì sao 3 chữ c/k/q đều đọc là "cờ"?
Khoa họcicon  01/09/2018 

Với môn Tiếng Việt 1 CNGD, học sinh sẽ học cấu trúc ngữ âm của tiếng, không phải đi từ chữ rồi trở lại âm như chương trình hiện hành mà đi từ âm đến chữ, tức là đi từ trừu tượng đến cụ thể.

'Con ông cháu cha' có cơ hội làm việc trí óc cao gần gấp 3 con lao động phổ thông
'Con ông cháu cha' có cơ hội làm việc trí óc cao gần gấp 3 con lao động phổ thông
Khoa họcicon  29/08/2018 

Theo nghiên cứu của TS. Trần Quang Tuyến, những người có bố làm công việc trí óc có khả năng chọn những công việc trí óc cao hơn 260%, so với những người có bố làm công việc lao động chân tay.

Ứng dụng đặt xe tải đạt Giải Nhất cuộc thi khởi nghiệp
Ứng dụng đặt xe tải đạt Giải Nhất cuộc thi khởi nghiệp
Khoa họcicon  27/08/2018 

Ứng dụng đặt xe tải, xe container LOGLAG đã vinh dự đoạt Giải Nhất cuộc thi “Hành trình khởi nghiệp – Startup journey 2018”.

8X bỏ Google làm 'start-up': Không nên dùng tiền lương để thu hút nhân tài
8X bỏ Google làm 'start-up': Không nên dùng tiền lương để thu hút nhân tài
Khoa họcicon  24/08/2018 

Phạm Kim nói rằng trong trường học Việt Nam có ít lựa chọn về môn học. Tất cả các môn học đã được định sẵn, sinh viên không có sự lựa chọn.

Thu hút nhân tài: "Cần cả môi trường, chứ không phải 1 người hay 1 công ty"
Thu hút nhân tài: "Cần cả môi trường, chứ không phải 1 người hay 1 công ty"
Khoa họcicon  22/08/2018 

Trước câu hỏi nhân tài người Việt ở nước ngoài đang băn khoăn điều gì khi nhận được lời mời về Việt Nam, các trí thức đã có những chia sẻ bên lề hội thảo Trí tuệ nhân tạo 2018.

GS Vũ Hà Văn làm Giám đốc khoa học Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn của Vingroup
GS Vũ Hà Văn làm Giám đốc khoa học Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn của Vingroup
Khoa họcicon  21/08/2018 

Tại hội thảo Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2018, GS. Vũ Hà Văn (ĐH Tổng hợp Yale, Mỹ) đã trình bày phần giới thiệu về Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn của Tập đoàn Vingroup do ông là Giám đốc khoa học.

'Để thực hiện giấc mơ 4.0, quan trọng nhất là con người và giáo dục'
'Để thực hiện giấc mơ 4.0, quan trọng nhất là con người và giáo dục'
Khoa họcicon  21/08/2018 

"Với tiềm lực con người, Việt Nam có thể bắt kịp các cường quốc trên thế giới về phát triển công nghệ 4.0, tuy nhiên chúng ta cần phải làm quyết liệt và có sự đầu tư chính sách hợp lý"

"Giáo dục đại học Việt Nam có thể thuộc nhóm 80/196 của thế giới"
"Giáo dục đại học Việt Nam có thể thuộc nhóm 80/196 của thế giới"
Khoa họcicon  17/08/2018 

"VN vẫn chưa có trường đại học thuộc top 500. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của 2 đại học quốc gia vào top 1.000, có thể đánh giá hệ thống đại học của Việt Nam thuộc vào nhóm 80/196 của thế giới".

Công bố cuộc thi sáng kiến công nghệ cho cuộc sống hằng ngày
Công bố cuộc thi sáng kiến công nghệ cho cuộc sống hằng ngày
Khoa họcicon  16/08/2018 

Cuộc thi do Bộ Khoa học và Công nghệ (Cục Sở hữu trí tuệ là Cơ quan thường trực) chủ trì với chủ đề “Sáng tạo công nghệ cho cuộc sống hàng ngày”.

Sinh viên 18 nước và vùng lãnh thổ tranh tài điều khiển robot ném còn tại Việt Nam
Sinh viên 18 nước và vùng lãnh thổ tranh tài điều khiển robot ném còn tại Việt Nam
Khoa họcicon  16/08/2018 

19 đội tuyển đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ đến Ninh Bình dự cuộc thi sáng tạo Robot Châu Á Thái Bình Dương (ABU Robocon 2018) diễn ra ngày 26/8.

GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
Khoa họcicon  10/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế (ICTP) xướng tên trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng thế giới, trong đó có nhà khoa học người Mỹ gốc Việt - GS Ðàm Thanh Sơn

Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khoa họcicon  09/08/2018 

Sáng 9/8, tại Viện quản lý Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Lào, Thủ đô Viêng Chăn đã diễn ra Lễ khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018

GS Đàm Thanh Sơn được trao Huy chương Vật lý Dirac
GS Đàm Thanh Sơn được trao Huy chương Vật lý Dirac
Khoa họcicon  09/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế vừa trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng, trong đó có GS Đàm Thanh Sơn của ĐH Chicago.

Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Khoa họcicon  08/08/2018 

Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNN), Bộ Công Thương (CT) đã thực hiện lễ ký kết Quy chế phối hợp về xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý (CDĐL) vào sáng ngày 8/8.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN