"Coi nhẹ giáo dục thường xuyên không phải là ứng xử đúng đắn"

-"Chưa có một cơ chế quản lý chất lượng phù hợp trong giáo dục thường xuyên, cách ứng xử theo kiểu không quản được thì bỏ không phải là giải pháp đúng đắn".

TSKH.Phạm Đỗ Nhật Tiến, nguyên trợ lý Bộ trưởng Bộ GD-ĐT nhìn nhận như vậy khi trao đổi về giáo dục thường xuyên - một trong những nội dung được tập trung sửa đổi trong dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi. Dự thảo này sẽ được đưa ra thảo luận lấy ý kiến tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV.

Thưa ông, ông nhìn nhận như thế nào về vai trò của giáo dục thường xuyên trong xã hội học tập ngày nay? Ở các nước tiên tiến trên thế giới, giáo dục thường xuyên có vị trí như thế nào?

TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến: Trước hết, cần lưu ý rằng khái niệm GDTX được thể hiện qua nhiều thuật ngữ khác nhau trên thế giới như giáo dục người lớn, giáo dục tiếp tục, giáo dục xã hội, giáo dục bổ túc, giáo dục không chính quy. Trong đó, thuật ngữ giáo dục người lớn (adult education) hiện được dùng trên phạm vi quốc tế.

Đại hội đồng lần thứ 19 năm 1976 của UNESCO tại Nairobi (Kenya) chính thức khẳng định giáo dục người lớn bao hàm “toàn bộ các quá trình học tập, chính quy hoặc theo cách nào khác (không chính quy, phi chính quy), thông qua đó những người được coi là người lớn trong xã hội phát triển năng lực, làm giàu tri thức, hoàn thiện trình độ chuyên môn hoặc nghề nghiệp, hoặc chuyển đổi trình độ của mình theo một hướng khác nhằm đáp ứng nhu cầu bản thân và yêu cầu xã hội”.

Đó cũng là nội hàm của GDTX quy định trong Luật Giáo dục 2005. Hiểu như vậy thì GDTX luôn là một bộ phận hữu cơ của mọi hệ thống giáo dục. Ở nhiều nước tiên tiến, việc xây dựng chỉ số học tập suốt đời, với vai trò chủ chốt là GDTX, cũng đã được triển khai từ nhiều năm nay để đánh giá bước tiến trong việc xây dựng xã hội học tập.

Hội nghị quốc tế về giáo dục người lớn, 12 năm tổ chức một lần đã có những đóng góp lớn trong việc nâng cao nhận thức, khuyến nghị các nước thành viên trong việc xây dựng chính sách, hoàn thiện thể chế, đầu tư tài chính để GDTX thực sự trở thành bộ phận chủ chốt trong các hệ thống giáo dục ngày nay trên hành trình hướng tới học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập.

Hiện nay đang có những ý kiến khác nhau về chất lượng của giáo dục thường xuyên, có ý kiến còn thẳng thắn đề nghị xóa bỏ các Trung tâm Giáo dục thường xuyên; trung tâm học tập cộng đồng. Ông đánh giá thế nào về chất lượng hoạt động của các trung tâm này?

Đúng là ở một số hình thức đào tạo, cơ sở đào tạo chưa thực sự bảo đảm về chất lượng, dẫn tới đã có những phản ứng tiêu cực như không tuyển dụng những người có văn bằng tại chức, thậm chí đề nghị xóa bỏ các trung tâm GDTX cấp huyện, các trung tâm học tập cộng đồng cấp xã. Các phản ứng này đều không dựa trên một sự tìm hiểu đầy đủ về nguyên nhân dẫn đến các yếu kém về chất lượng GDTX.

Có rất nhiều nguyên nhân, xét đến cùng là chúng ta chưa có một cơ chế quản lý chất lượng phù hợp trong GDTX. Việc ứng xử theo kiểu coi nhẹ GDTX, gạt bỏ tại chức, xóa bỏ các cơ sở GDTX là cách ứng xử theo kiểu không quản được thì bỏ, không lấy lợi ích của người học làm trọng. Hiển nhiên, đó không phải là giải pháp đúng đắn.

Giải pháp căn cơ phải là đổi mới và hoàn thiện cơ chế quản lý chất lượng GDTX mà khuyến nghị ngày 13/11/2015 của UNESCO về giáo dục người lớn đã liệt kê rất chi tiết từ việc xây dựng chính sách chất lượng, chuẩn chất lượng, môi trường học tập, công cụ đánh giá đến đổi mới chương trình GDTX, nâng cao chất lượng nhà giáo trong GDTX.

Ông đánh giá như thế nào về nội dung GDTX trong Luật Giáo dục hiện hành. Những quy định trong Luật Giáo dục đã thực sự tạo điều kiện cho GDTX phát triển?

Trong Luật Giáo dục hiện hành, các quy định về GDTX đã tạo khung pháp lý tương đối tốt và hữu hiệu cho sự phát triển của GDTX. Có thể nói, trong 30 năm đối mới vừa qua, GDTX đã đóng góp tích cực vào nhiệm vụ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực của đất nước.

Riêng trong việc thúc đẩy học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập, chúng ta đã có một số bước tiến vững chắc, đặc biệt trong việc xây dựng xã hội học tập từ cơ sở, được cộng đồng thế giới đánh giá cao.

Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nước ta, trong bối cảnh nhất thiết phải đẩy mạnh hơn nữa học tập suốt đời để có thể ứng phó với các thách thức của cách mạng công nghiệp lần thứ 4 thì theo tôi cần có tầm nhìn chiến lược hướng tới việc xây dựng và ban hành Luật Giáo dục suốt đời như kinh nghiệm quốc tế đã chỉ ra.

Trước mắt, trong khuôn khổ của việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, cần xem xét sửa đổi, bổ sung theo hướng hoàn thiện thiện thể chế và chính sách phát triển GDTX, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc đổi mới trong tổ chức thực hiện GDTX trên nhiều phương diện như trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương; cơ chế phối hợp giữa các tổ chức liên quan; sự tham dự của các tổ chức, cá nhân; cơ chế tài chính và huy động nguồn lực; các cơ sở giáo dục và phương thức giáo dục; cơ chế giám sát và đánh giá…

 

Dự thảo Luật Giáo dục đang chuẩn bị trình Quốc hội đã nhận được nhiều ý kiến thảo luận xung quanh các quy định về GDTX. Trong đó nhiều ý kiến bày tỏ sự bất ngờ khi hệ thống Trung tâm GDTX cấp huyện không xuất hiện trong dự thảo Luật. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

Bấy lâu nay mạng lưới cơ sở GDTX là rộng khắp bao gồm từ các trung tâm học tập cộng đồng ở cấp xã đến các trung tâm GDTX cấp huyện và cấp tỉnh. Với yêu cầu đẩy mạnh hơn nữa GDTX trong một hệ thống giáo dục mở, đáp ứng yêu cầu học tập suốt đời cho mọi người, thì mạng lưới hiện nay cần được duy trì và phát triển.

Có điều theo tinh thần của NQ 19, HNTW6 (Khóa XII) thì để thu gọn đầu mối cần sáp nhập trung tâm GDTX, trung tâm hướng nghiệp, trung tâm dạy nghề thành một cơ sở giáo dục - dạy nghề trên địa bàn cấp huyện. Việc sáp nhập này là hợp lý và cần thiết.

Chúng ta cần hiểu rằng đây là một trung tâm thực hiện ba chức năng: GDTX, hướng nghiệp và dạy nghề. Vì thế đó vẫn là một cơ sở GDTX.

Theo ông, những nội dung về GDTX được sửa đổi trong dự thảo Luật Giáo dục  đã bám sát yêu cầu thực tiễn chưa? Ông có kỳ vọng việc sửa đổi Luật Giáo dục sẽ tạo ra được những đột phá cho GDTX phát triển?

Tôi không kỳ vọng gì về đột phá. Tôi chỉ có một mong muốn thiết thực là những sửa đổi, bổ sung phải thực sự mở đường cho GDTX phát triển vì lợi ích của đất nước và người học. Nhìn từ góc độ này tôi đánh giá cao những quy định mới, có liên quan đến hệ thống giáo dục mở, khung trình độ quốc gia, văn bằng, chứng chỉ.

Tuy nhiên, tôi băn khoăn về việc không còn có tên của các trung tâm GDTX và trung tâm học tập cộng đồng trong dự thảo Luật, thay vào đó chỉ còn một cái tên chung chung là “cơ sở giáo dục có chức năng GDTX”.

Cần nhớ rằng các trung tâm GDTX, trung tâm học tập cộng đồng là tế bào của xã hội học tập. Mạng lưới trung tâm GDTX và trung tâm học tập cộng đồng ngày nay là kết quả của hơn 30 năm phát triển GDTX và là niềm tự hào của chúng ta trên con đường xây dựng xã hội học tập từ cơ sở.

Hãy thử hình dung nếu trong giáo dục phổ thông, giáo dục đại học, chúng ta cũng bỏ các tên gọi trường tiểu học, trường trung học, trường đại học để thay vào đó một cái tên chung chung là “cơ sở giáo dục có chức năng giáo dục phổ thông” hoặc “cơ sở giáo dục có chức năng giáo dục đại học” thì hệ thống giáo dục nước ta sẽ như thế nào.

Vì vậy, tôi cho rằng việc bỏ các tên gọi về trung tâm GDTX, trung tâm học tập cộng đồng trong dự thảo Luật sẽ có tác động tiêu cực tới sự phát triển của GDTX.

Xin cảm ơn ông! 

Những điểm mới sửa đổi, bổ sung về giáo dục thường xuyên trong dự thảo Luật Giáo dục

Trong dự thảo Luật Giáo dục quy định thêm, hệ thống giáo dục quốc dân là hệ thống giáo dục mở, liên thông gồm giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên.

Bổ sung nội dung về chính sách phát triển GDTX nhằm thúc đẩy việc học tập của người lớn.

Bổ sung quy định về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức: có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được thường xuyên học tập, bồi dưỡng để phát triển bản thân và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Quy định các chương trình GDTX rất mở, đa dạng, linh hoạt đáp ứng mọi nhu cầu thực tế của người học.

Quy định cho phép cơ sở GDTX được tổ chức linh hoạt, đa dạng theo loại hình công lập và ngoài công lập để phù hợp với nhu cầu của người học và điều kiện thực tế các địa phương.

Hình thức học đa dạng, phong phú, mở ra nhiều cơ hội cho người học có thể tiếp cận giáo dục tùy điều kiện, hoàn cảnh mỗi cá nhân.

Việc học tập suốt đời không chỉ diễn ra trong nhà trường chính quy mà còn được thực hiện tại các cơ sở GDTX, các thiết chế văn hóa, tại nơi làm việc, cộng đồng dân cư và thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng…

Văn bằng, chứng chỉ GDTX được nhà nước đảm bảo, công nhận về mặt pháp lý (giống như giáo dục chính quy - căn cứ đánh giá chung kết quả theo chuẩn đầu ra để cấp văn bằng theo trình độ đào tạo tương ứng).

 Hoàng Thanh(Thực hiện)

Dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi, bổ sung có gì mới?

Dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi, bổ sung có gì mới?

Trước nhiều vấn đề thực tế đã không còn phù hợp với Luật hiện hành, Luật Giáo dục sửa đổi được kỳ vọng không chỉ phù hợp với hiện tại mà còn tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho giáo dục phát triển trong nhiều năm tới.

Sửa Luật Giáo dục Đại học: Gỡ 3 điểm nghẽn, cần người tài tâm

Sửa Luật Giáo dục Đại học: Gỡ 3 điểm nghẽn, cần người tài tâm

Những bất cập như để ra đời nhiều trường đại học kém chất lượng không phải do bất cập của luật mà từ những người thực thi.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Hầu hết các trường vẫn xét tuyển đại học từ kết quả thi THPT quốc gia
Hầu hết các trường vẫn xét tuyển đại học từ kết quả thi THPT quốc gia
Tuyển sinhicon  02/11/2018 

Các trường đại học cho biết hiện tinh thần vẫn là chủ yếu xét tuyển dựa vào kết quả kỳ thi THPT qốc gia, ít nhất đến năm 2020.

 
Họp giám đốc 63 tỉnh thành, hiến kế 6 giải pháp thi THPT quốc gia tốt hơn
Họp giám đốc 63 tỉnh thành, hiến kế 6 giải pháp thi THPT quốc gia tốt hơn
Tuyển sinhicon  18/09/2018 

Cuộc họp Ban Chỉ đạo thi THPT quốc gia năm 2018 mở rộng  với sự tham dự của các thành viên Ban chỉ đạo và giám đốc 63 Sở GD-ĐT đã đưa 6 nhóm giải pháp để kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 tốt hơn.

 
Bộ Giáo dục khẳng định sẽ tính toán để đổi mới thi cử ổn định
Bộ Giáo dục khẳng định sẽ tính toán để đổi mới thi cử ổn định
Tuyển sinhicon  14/09/2018 

Ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) cho rằng, trong lộ trình 4 năm đi vào triển khai, kỳ thi THPT quốc gia ngày càng thân thiện hơn và các quy định, quy chế cũng chặt chẽ hơn.

 
Điều chỉnh thi THPT quốc gia 2019: Nỗ lực giảm tiêu cực, tăng học thực
Điều chỉnh thi THPT quốc gia 2019: Nỗ lực giảm tiêu cực, tăng học thực
Tuyển sinhicon  05/12/2018 

Những điều chỉnh của kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 vừa được đánh giá là nỗ lực để ngăn chặn tiêu cực và hướng tới việc học thực chất hơn.

 
"Có thể thôi học nếu gian lận điểm thi, kể cả đã nhập học năm trước"
"Có thể thôi học nếu gian lận điểm thi, kể cả đã nhập học năm trước"
Tuyển sinhicon  23/07/2018 

Khi có kết quả điều tra của cơ quan chức năng, cá nhân nào vi phạm đều bị xử lý theo quy định của pháp luật.

 
Nam sinh "lạc thận" bị trả về,  Bộ Chỉ huy quân sự Hà Tĩnh nói gì?
Nam sinh "lạc thận" bị trả về, Bộ Chỉ huy quân sự Hà Tĩnh nói gì?
Tuyển sinhicon  18/10/2018 

Kết quả khám bệnh của nam sinh Nguyễn Quang Huy tại bệnh viện tuyến huyện cho thấy “thận phải có kích thước bình thường”. Tuy nhiên, Học viện Hậu cần trả Huy về với lý do “thận phải nhỏ hơn thận trái” và “thận phải lạc chỗ”.

90 sinh viên Trường ĐH Luật TP.HCM có thể bị buộc thôi học vì điểm kém
90 sinh viên Trường ĐH Luật TP.HCM có thể bị buộc thôi học vì điểm kém
Tuyển sinhicon  17/10/2018 

90 sinh viên Trường ĐH Luật TP.HCM có thể bị buộc thôi học và đình chỉ 1 năm do kết quả học tập yếu kém. 79 sinh viên khác cũng bị cảnh cáo học vụ.

Tập đoàn Nguyễn Hoàng lên tiếng việc mua Trường ĐH Hoa Sen
Tập đoàn Nguyễn Hoàng lên tiếng việc mua Trường ĐH Hoa Sen
Tuyển sinhicon  17/10/2018 

Tập đoàn Nguyễn Hoàng cho hay, một số cổ đông của Trường ĐH Hoa Sen đã tiếp cận và mong muốn chuyển nhượng cổ phần của họ tại Trường ĐH Hoa Sen. Phía Nguyễn Hoàng chưa có thẩm quyền nói về nhân sự hiệu trưởng.

Thí sinh trúng tuyển trường quân đội bị trả về do đâu?
Thí sinh trúng tuyển trường quân đội bị trả về do đâu?
Tuyển sinhicon  16/10/2018 

Những năm gần đây, một số trường hợp thí sinh đã trúng tuyển trường quân đội nhưng bị trả về do gặp vấn đề về sức khỏe sau khi trường tổ chức khám lại.

Trường ĐH Hoa Sen bị bán cho Tập đoàn Nguyễn Hoàng?
Trường ĐH Hoa Sen bị bán cho Tập đoàn Nguyễn Hoàng?
Tuyển sinhicon  16/10/2018 

 Tập đoàn Nguyễn Hoàng sở hữu 51% số cổ phần Trường ĐH Hoa Sen và nắm quyền lãnh đạo trường này.

Nam sinh nhà nghèo bị Học viện Hậu cần trả về vì “thận lạc chỗ”
Nam sinh nhà nghèo bị Học viện Hậu cần trả về vì “thận lạc chỗ”
Tuyển sinhicon  16/10/2018 

Kết quả giám định sức khỏe của Bệnh viện Quân y kết luận kích thước thận phải nhỏ hơn thận trái, chức năng thận bình thường, nam sinh Hà Tĩnh bị Học viện Hậu cần trả về với lý do “thận phải lạc chỗ”.

Đổi mới đánh giá, thi cử: Chưa đáp ứng được vai trò “đột phá”
Đổi mới đánh giá, thi cử: Chưa đáp ứng được vai trò “đột phá”
Tuyển sinhicon  15/10/2018 

Báo cáo sơ kết sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 29 của Trung ương Đảng, Bộ GD-ĐT nhìn nhận việc đổi mới đánh giá, thi cử vẫn chưa đáp ứng được vai trò “đột phá” cho công cuộc đổi mới giáo dục đồng bộ.

Thi THPT quốc gia năm 2019: Sẽ tổ chức chấm theo cụm
Thi THPT quốc gia năm 2019: Sẽ tổ chức chấm theo cụm
Tuyển sinhicon  12/10/2018 

Ở kỳ thi THPT năm 2019, Bộ sẽ tổ chức chấm theo cụm, đảm bảo nguyên tắc cán bộ chấm thi không chấm bài thi của thí sinh tỉnh mình.

Hơn 87% sinh viên Trường ĐH Nha Trang tốt nghiệp loại khá
Hơn 87% sinh viên Trường ĐH Nha Trang tốt nghiệp loại khá
Tuyển sinhicon  10/10/2018 

 Từ ngày 8-11/8, Trường ĐH Nha Trang tổ chức lễ trao bằng tốt nghiệp cho gần 2.000 sinh viên bậc đại học khóa 2014-2018 và bậc cao đẳng khóa 2015-2018.

Phương thức tuyển sinh lớp 10 vào 4 trường THPT chuyên ở Hà Nội năm 2019
Phương thức tuyển sinh lớp 10 vào 4 trường THPT chuyên ở Hà Nội năm 2019
Tuyển sinhicon  10/10/2018 

Kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2019-2020 mà UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt nêu rõ phương thức tuyển sinh vào 4 trường THPT chuyên/ có lớp chuyên trên địa bàn.

Hà Nội chính thức phê duyệt phương án thi lớp 10
Hà Nội chính thức phê duyệt phương án thi lớp 10
Tuyển sinhicon  09/10/2018 

Năm học 2018 - 2019, dự kiến Hà Nội có 101.460 học sinh (HS) xét tốt nghiệp THCS, giảm khoảng 4.000 em so với năm học trước.

12 năm thi học sinh giỏi quốc tế của Việt Nam
12 năm thi học sinh giỏi quốc tế của Việt Nam
Tuyển sinhicon  09/10/2018 

Các kết quả thi học sinh giỏi Olympic quốc tế luôn được những nhà quản lý giáo dục quan tâm và coi như một trong những biểu hiện về chất lượng giáo dục. 

Hơn 400 sinh viên Trường Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM bị buộc thôi học
Hơn 400 sinh viên Trường Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM bị buộc thôi học
Tuyển sinhicon  09/10/2018 

Hơn 400 sinh viên Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM khóa tuyển sinh năm 2016 bị buộc thôi học do không nộp bằng tốt nghiệp THPT.

Ít nhất 30% sinh viên sẽ được nâng cao nhận thức về doanh nghiệp xã hội
Ít nhất 30% sinh viên sẽ được nâng cao nhận thức về doanh nghiệp xã hội
Tuyển sinhicon  09/10/2018 

Hội đồng Anh tại Việt Nam vừa ký kết thỏa thuận hợp tác với Bộ GD&ĐT nhằm thúc đẩy giảng dạy doanh nghiệp xã hội và đổi mới xã hội trong các trường đại học tại Việt Nam.

Thi vào lớp 10 ở Hà Nội: 2/4 môn thi trắc nghiệm
Thi vào lớp 10 ở Hà Nội: 2/4 môn thi trắc nghiệm
Tuyển sinhicon  08/10/2018 

Đại diện Sở GD-ĐT Hà Nội vừa thông tin với báo chí một số nội dung liên quan đến thời gian, cách thức ra đề thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2019-2020.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN