Giấc mơ công nghiệp 4.0:

Xin đừng viển vông, quá tầm tay

- Thế giới đã đứng trước cuộc cách mạng công nghiệp thứ 4, Việt Nam vẫn kẹt ở bậc thứ 2, cơ giới hoá, lắp ráp... Nguyên Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm nói, cần tránh làm kế hoạch phát triển công nghiệp viển vông, quá tầm tay.

Nỗi lo hậu công nghiệp hoá đến sớm

Những thách thức về phát triển công nghiệp Việt Nam tiếp tục được xới xáo tại hội thảo về chính sách công nghiệp quốc gia, do Ban Kinh tế Trung ương tổ chức mới đây.

"Chúng ta đang phải đối mặt với hậu công nghiệp hoá quá sớm", ông Nguyễn Văn Bình, Trưởng Ban Kinh tế TƯ, nhận định.

Theo nghiên cứu của Ban Kinh tế TƯ, thực lực nền công nghiệp Việt Nam vẫn gắn với hai chữ "thấp" và "yếu". Chính sách vẫn thiếu tầm nhìn dài hạn và có tính khả thi, ở một số nơi lại chịu ảnh hưởng bởi tư duy nhiệm kỳ, lợi ích nhóm, quan hệ thân hữu nên việc triển khai ở địa phương, các cấp ngành thụ động, chậm trễ.

Xin đừng viển vông, quá tầm tay
Công nghiệp Việt Nam cần lựa chọn ngành ưu tiên theo lợi thế cạnh tranh (ảnh: Phạm Huyền)

Ngoài năng suất thấp, sản xuất thiếu bền vững, ông Bình bày tỏ sự lo ngại khi nền công nghiệp Việt Nam quá phụ thuộc vào các doanh nghiệp ngoại (FDI). Sự liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước thiếu chặt chẽ và tỷ lệ nội địa hoá ở chính các doanh nghiệp FDI vẫn không cao.

Hiện, FDI đang chiếm 50% sản lượng công nghiệp và khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghiệp của Việt Nam.

Với vị trí áp đảo, nhưng FDI đến Việt Nam là 80% có công nghệ trung bình so với thế giới, 14% có công nghệ lạc hậu và chỉ có 6% có công nghệ cao.

Ông Bình cũng cho biết, công nghệ mới ở các doanh nghiệp FDI chủ yếu do công ty mẹ cung cấp, nằm trong các hợp đồng chuyển giao công nghệ cục bộ nên không mang lại nhiều lợi ích cho DN Việt Nam.

Một nghiên cứu của Bộ KH-CN cho thấy, phần lớn DN vẫn sử dụng công nghệ tụt hậu so với mức trung bình của thế giới 2-3 thế hệ. Trong đó, 76% thiết bị máy móc dây chuyền công nghệ nhập từ nước ngoài đều thuộc thế hệ những năm 1960-1970. 75% số thiết bị này đã hết khấu hao và 50% thiết bị hiện nay là được tân trang.

Hệ quả, năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp Việt Nam hiện quá thấp, kém xa các nước trong khu vực như Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Singapore,.. và chỉ cao hơn Philipines và Campuchia.

Đồng cảm với nỗi lo ngại này, GS. Trần Văn Thọ, Đại học Waseda (Tokyo, Nhật Bản) nhìn nhận, Việt Nam có 2 lợi thế là nước đi sau và có cơ cấu dân số vàng, nhưng đã không phát huy được.

 

Có nhiều điều đáng tiếc được vị giáo sư nêu ra, như việc Hàn Quốc, Nhật Bản có mức thu nhập bình quân 30.000 USD/người mới chuyển sang thời kỳ hậu công nghiệp hoá, thì nước mới như Việt Nam, chỉ thu nhập trung bình chỉ gần 3.000 USD/người, đã có dấu hiệu chuyển sang thời kỳ này. Khi 8/10 người ở Nhật làm giàu lên nhờ đầu tư công nghiệp thì ở Việt Nam, lại chỉ tập trung cho bất động sản, thương mại.

Do vậy, hiện, Việt Nam mới ở thế hệ công nghiệp hoá thứ 6.

Xin đừng viển vông, quá tầm tay

Việt Nam cần đẩy mạnh công nghiệp hoá vừa theo diện rộng

Với TS. Vũ Thành Tự Anh, Trưởng Khoa Chính sách công và quản lý của Trường Đại học Fulbright Việt Nam, khi thế giới đã đứng trước cuộc cách mạng công nghiệp thứ 4 thì Việt Nam vẫn bị kẹt ở bậc thứ 2, ở giai đoạn cơ giới hoá và lắp ráp, gia công.

Đằng sau sự thành công của Samsung, Intel, Canon,... với những con số xuất khẩu hàng chục tỷ USD cho Việt Nam thì vẫn là lắp ráp, nhập khẩu. Giá trị gia tăng ở Việt Nam chỉ có 8% đối với Samsung và 3% ở Intel.

Tìm lối thoát cho thế kẹt

Câu hỏi lớn đặt ra:, làm thế nào để Việt Nam thoát khỏi thế kẹt trên, tránh được nguy cơ lạc hậu như vậy?

GS. Trần Văn Thọ cho rằng, để tránh nguy cơ "hậu công nghiệp quá sớm và công nghiệp hoá ít thu hút lao động", Việt Nam cần đẩy mạnh công nghiệp hoá vừa theo diện rộng, vừa tiến sâu vào chuỗi giá trị của sản phẩm công nghiệp, đồng thời phải có chính sách khôn ngoan lựa chọn FDI và nuôi dưỡng tư bản dân tộc.

Ông đề nghị Việt Nam nên làm Sách Trắng về công nghiệp, mỗi năm công bố một lần.

Còn TS. Vũ Thành Tự Anh cho rằng, Việt Nam vẫn cần một chính sách công nghiệp ưu tiên, vì chính sách này của ta vừa qua như quả mít nhiều gai nhọn, dàn trải, cần gọt bớt đi để tập trung nguồn lực.

"Chúng ta không nên theo đuổi một số sản phẩm công nghiệp cá biệt, thay vào đó, cần chọn ưu tiên theo nguyên tắc có lợi thế cạnh tranh, có thực lực công nghệ quốc gia và theo bối cảnh thị trường thế giới", ông nói.

"Nếu chọn công nghiệp ưu tiên không dựa theo lợi thế cạnh tranh rồi hỗ trợ vô điều kiện thì doanh nghiệp sẽ thất bại", TS. Vũ Thành Tự Anh nhấn mạnh.

Đặc biệt, ông cũng lưu ý, khi đã xác định ngành công nghiệp ưu tiên, rồi sau đó lại được Nhà nước ưu ái quá, thiếu đánh giá khắt khe nghiêm khắc thì ngành đó cũng sẽ không phát triển được. Doanh nghiệp cần phải được sàng lọc qua quá trình cạnh tranh.

Nhìn tổng quan, nguyên Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm khuyến nghị, Việt Nam lạm phát chính sách, chiến lược. Lần này, kế hoạch (phát triển công nghiệp đến năm 2025, tầm nhìn tới năm 2035) phải phản ánh được hơi thở cuộc sống, tránh những sự viển vông, đưa ra quá tầm tay như trước đây đã làm.

Phạm Huyền

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Khi tư nhân 'xắn tay' đầu tư hạ tầng giao thông
Khi tư nhân 'xắn tay' đầu tư hạ tầng giao thông
Đầu tưicon  09/12/2018 

Phần lớn các dự án giao thông chiến lược, mang tính đột phá cao thời gian gần đây đều ít nhiều ghi dấu ấn của những nhà đầu tư tư nhân có tiềm lực mạnh.

 
Nissan đổ vỡ liên doanh tại Việt Nam: Toàn thị trường lo lắng
Nissan đổ vỡ liên doanh tại Việt Nam: Toàn thị trường lo lắng
Đầu tưicon  17/12/2018 

Tập đoàn ô tô Nissan Nhật Bản thông báo chấm dứt liên doanh với Tập đoàn TanChong Motor Holdings (Malaysia) tại Việt Nam. Việc này khiến người tiêu dùng cùng các đại lý hoang mang.

 
Đại gia khát tiền: Căn hộ hạng sang 8,5 tỷ, bán chịu lỗ 2,5 tỷ
Đại gia khát tiền: Căn hộ hạng sang 8,5 tỷ, bán chịu lỗ 2,5 tỷ
Đầu tưicon  17/12/2018 

Một căn hộ có diện tích 182 m2 được quảng cáo giảm từ xấp xỉ 8,52 tỷ xuống còn 5,96 tỷ đồng, tức 30%, tương đương giảm 2,5 tỷ đồng.

 
Nếu ngàn người chết vì nhiệt điện than: Việt Nam phải cảnh báo ngay cho Mỹ
Nếu ngàn người chết vì nhiệt điện than: Việt Nam phải cảnh báo ngay cho Mỹ
Đầu tưicon  13/12/2018 

PGS.TS Trương Duy Nghĩa cho rằng 4.300 người chết yểu ở Việt Nam mỗi năm do nhiệt điện than là suy diễn.

 
Người Trung Quốc mua nhà TP.HCM tăng đột biến: Thực tế ra sao?
Người Trung Quốc mua nhà TP.HCM tăng đột biến: Thực tế ra sao?
Đầu tưicon  13/12/2018 

CBRE Việt Nam mới đây đưa ra số liệu về tỷ lệ người Trung Quốc mua nhà tăng đột biến trong năm qua, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng con số này rất khó để kiểm chứng.

 
Tháp biểu tượng bị siết nợ, đại gia ôm nợ 7.000 tỷ tàn tạ
Tháp biểu tượng bị siết nợ, đại gia ôm nợ 7.000 tỷ tàn tạ
Đầu tưicon  14/12/2018 

Giải phóng cục máu đông cho dòng vốn tín dụng nhưng VAMC và các ngân hàng cũng đang rất vất vả giải quyết một lượng lớn khoản nợ xấu đang còn tồn đọng.

Vụ Grab mua Uber: Kết luận điều tra, có dấu hiệu vi phạm
Vụ Grab mua Uber: Kết luận điều tra, có dấu hiệu vi phạm
Đầu tưicon  12/12/2018 

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Cục CT&BVNTD) ngày 18/11 đã kết thúc quá trình điều tra vụ việc cạnh tranh Grab mua lại Uber tại thị trường Đông Nam Á, trong đó có thị trường Việt Nam (vụ việc cạnh tranh).

Tình hình xấu đi, Trung Quốc gặp khó: Việt Nam vượt lên, top đầu thế giới
Tình hình xấu đi, Trung Quốc gặp khó: Việt Nam vượt lên, top đầu thế giới
Đầu tưicon  13/12/2018 

Kinh tế Việt Nam tăng trưởng vững chắc và có xu hướng tốt lên trong ngắn hạn, trong khi đó Trung Quốc và các nước trong khu vực có xu hướng tăng chậm lại. Tuy nhiên, về trung và dài hạn Việt Nam đối mặt với nguy cơ suy giảm.

Trên 94.000 tỷ đồng cam kết đầu tư vào Hòa Bình
Trên 94.000 tỷ đồng cam kết đầu tư vào Hòa Bình
Đầu tưicon  12/12/2018 

 Các doanh nghiệp ký biên bản cam kết đầu tư tại Hòa Bình với tổng số vốn khoảng 94.000 tỷ đồng, trong đó, trọng tâm đầu tư vào các dự án thế mạnh của Hòa Bình.

Đại gia Xuân Trường muốn làm siêu dự án tâm linh ở Chùa Hương
Đại gia Xuân Trường muốn làm siêu dự án tâm linh ở Chùa Hương
Đầu tưicon  12/12/2018 

Doanh nghiệp xây dựng Xuân Trường vừa đề xuất đầu tư xây dựng Khu du lịch tâm linh có quy mô 1.000 ha ở khu vực chùa Hương, huyện Mỹ Đức, Hà Nội với tổng vốn đầu tư lên đến 15.000 tỷ đồng.

Sẽ xoá bỏ sân golf Tân Sơn Nhất để phục vụ mở rộng sân bay
Sẽ xoá bỏ sân golf Tân Sơn Nhất để phục vụ mở rộng sân bay
Đầu tưicon  12/12/2018 

Theo báo cáo mới nhất của Sở Quy hoạch - Kiến trúc về tình hình triển khai thực hiện quy hoạch sân golf trên địa bàn, sân golf tại sân bay Tân Sơn Nhất là một trong hai sân golf đã bị xóa quy hoạch và điều chỉnh chức năng.

100 triệu dân Việt: 7-8 hãng hàng không chưa gọi là nhiều
100 triệu dân Việt: 7-8 hãng hàng không chưa gọi là nhiều
Đầu tưicon  12/12/2018 

Ngành vận tải hàng không còn dư địa tăng trưởng khi dân số Việt Nam sắp đạt ngưỡng 100 triệu người, còn thực tế tại Việt Nam mới có 3 hãng hàng không. Có ý kiến cho rằng, ở Việt Nam có 7-8 hãng bay là bình thường.

Lượng người Trung Quốc mua nhà ở Sài Gòn tăng đột biến
Lượng người Trung Quốc mua nhà ở Sài Gòn tăng đột biến
Đầu tưicon  11/12/2018 

Chỉ 9 tháng đầu năm 2018, người mua Trung Quốc vươn lên dẫn đầu thị trường người nước ngoài mua nhà tại TP.HCM dù trước đó quốc gia này không nằm trong 5 vị trí đầu tiên.

Phó Thủ tướng: “Số liệu sai lệch sẽ “giết chết” các quyết định”
Phó Thủ tướng: “Số liệu sai lệch sẽ “giết chết” các quyết định”
Đầu tưicon  10/12/2018 

Dẫn lại lời dạy của một Giáo sư “Số liệu sai lệch sẽ “giết chết” các quyết định”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ luôn quan tâm tới công tác thống kê.

Tàu điện ngầm: Gần 200 triệu USD/km, Hà Nội làm sao hoàn vốn?
Tàu điện ngầm: Gần 200 triệu USD/km, Hà Nội làm sao hoàn vốn?
Đầu tưicon  09/12/2018 

Tuyến đường sắt đô thị số 3 Hà Nội có thể đáp ứng 3 mục tiêu: giao thông, thoát nước và dịch vụ thương mại.

Điều gì có thể cản được Trung Quốc?
Điều gì có thể cản được Trung Quốc?
Đầu tưicon  08/12/2018 

Cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ, Lawrence Summers, đã đưa ra nhận định về tương lai mối quan hệ Mỹ - Trung sau cuộc gặp tại Hội nghị G20 vừa qua.

Vũ nhôm, Út trọc chiếm đất vàng ngàn tỷ: Tới đây còn nhiều vụ nữa
Vũ nhôm, Út trọc chiếm đất vàng ngàn tỷ: Tới đây còn nhiều vụ nữa
Đầu tưicon  08/12/2018 

Vụ việc Vũ “nhôm”, Út “trọc”, Thủ Thiêm,... đều liên quan đến đất đai, quá trình thu hồi, chuyển nhượng đất, gây bức xúc trong dư luận

Kiểm toán thúc Tổng cục Thuế: Phải thu 575 tỷ tiền thuế của Unilever
Kiểm toán thúc Tổng cục Thuế: Phải thu 575 tỷ tiền thuế của Unilever
Đầu tưicon  10/12/2018 

Ông Hồ Đức Phớc, Tổng Kiểm toán Nhà nước, cho biết đã có văn bản đề nghị Tổng cục Thuế có biện pháp thu thuế của Unilever với số tiền 575 tỷ đồng.

Khách cao cấp du lịch tàu biển ít chọn Việt Nam
Khách cao cấp du lịch tàu biển ít chọn Việt Nam
Đầu tưicon  07/12/2018 

Du lịch tàu biển của Việt Nam nhỏ và chậm phát triển, chỉ chiếm 3% tổng lượng khách du lịch đến với Việt Nam. Con số này quá khiêm tốn so với khách đi bằng đường bộ và đường hàng không.

Chỉ 1 con số này cho thấy Việt Nam kém xa Thái Lan
Chỉ 1 con số này cho thấy Việt Nam kém xa Thái Lan
Đầu tưicon  07/12/2018 

So với Thái Lan, quốc gia phát triển vượt bậc về du lịch, tuy số ngày khách quốc tế lưu trú không chênh lệch nhiều (9,5 ngày ở Việt Nam và 9,6 ngày ở Thái Lan), song lại chênh lệch lớn về mức tiền chi tiêu.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN