Biển Đông: Mỹ - Trung không ai nhượng bộ, điều gì xảy ra?

 - Cục diện hiện nay cho thấy cả Mỹ và TQ đều không ai có ý định nhượng bộ. Liệu kịch bản nào sẽ xảy ra ở Biển Đông trong thời gian tới?

Xem lại Kỳ 1: Trung Quốc mưu độc chiếm Biển Đông, làm bàn đạp bành trướng xa hơn

Mỹ sẽ tăng cường đối đầu Trung Quốc

Trước sự quyết đoán gia tăng của Trung Quốc (TQ), điều mà Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis nói – đảm bảo tự do không chỉ cho Mỹ mà cho tất cả các quốc gia ở Biển Đông – cho đến nay chỉ thực hiện được một vế. Rõ ràng TQ dù phản đối nhưng chưa trực tiếp ngăn chặn được FONOPS (các hoạt động tự do hàng hải) của Mỹ, trong khi tự do hàng hải của các nước khu vực như Việt Nam, Malaysia, Philippines, v.v… đều bị TQ đe dọa nghiêm trọng.

Chính sách “bốn điểm” do chính quyền Trump tuyên bố hôm 15/5 trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, gồm hoạt động tự do trên biển, ngoại giao pháp lý, hỗ trợ an ninh hàng hải, và giúp đỡ các nước ASEAN đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông với TQ, đúng như hai chuyên gia Bonnie Glaser và Gregory Poling (Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế, CSIS, của Mỹ) nhận định, đều không mới so với người tiền nhiệm Barack Obama, đồng thời không đủ để ngăn chặn TQ đe dọa tự do hàng hải trên Biển Đông.

Tuy nhiên, cần phải xem xét lại lợi ích toàn diện của Mỹ. Là cường quốc biển suốt cả trăm năm qua, hơn ai hết Mỹ hiểu rằng nếu để TQ thống trị Biển Đông, thì tiếp theo sẽ là châu Á và điều mà Mỹ có thể mất đi là “cả thế giới” do Mỹ dày công tính toán và thiết lập bằng một kiến trúc an ninh vững vàng.

Mỹ dù đang phải giải quyết chiến trường Syria, thỏa thuận hạt nhân Iran, vấn đề Bắc Triều Tiên, và các cuộc xung đột thương mại với các khối đồng minh, cũng phải tăng cường giám sát Biển Đông. Tiến sĩ Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế (SCIS), ĐH Quốc gia TP.HCM nhận định “trong suốt nhiệm kỳ 2 của Tổng thống Obama, hải quân Mỹ chỉ có sáu chuyến thực hiện “sứ mệnh bảo đảm tự do hàng hải” (FONOPS) quanh các đảo chiếm đóng. Tuy nhiên, từ đầu năm 2017 đến nay Mỹ đã thực hiện ít nhất bảy chuyến FONOPS. Ngoài ra, Bộ tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ cũng tăng cường số ngày tàu chiến hiện diện ở khu vực biển Đông lên thêm 200 ngày/năm.

Tháng 3 vừa qua, hàng không mẫu hạm USS Carl Vinson của Mỹ lần đầu tiên viếng thăm Việt Nam kể từ sau năm 1975. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mattis nhiều lần lặp lại sẽ không ngừng các hoạt động tuần tra tự do hàng hải. Giới quan sát đều cho rằng Mỹ chắc chắn không để yên cho TQ “đặt vào thế đã rồi”, tức trở thành người quyết định cục diện của khu vực”. 

Biển Đông: Mỹ - Trung không ai nhượng bộ, điều gì xảy ra?
Tàu sân bay USS Carl Vinson của Mỹ ghé thăm Đà Nẵng tháng 3 vừa qua. Ảnh: Cao Thái

Các nhà lập pháp Mỹ, theo ông Nguyễn Thành Trung, cũng đang thảo luận về Đạo luật Sáng kiến bảo đảm châu Á tại Ủy ban Đối ngoại của Thượng viện vào cuối tháng 4 vừa rồi. Nếu dự luật được thông qua, ngân sách cấp cho Bộ Quốc phòng Mỹ và Cơ quan Phát triển Quốc tế để bảo đảm ổn định, thúc đẩy ảnh hưởng của Mỹ và duy trì sự tuân thủ luật pháp quốc tế ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương mỗi năm là khoảng 1,5 tỉ USD.

Kịch bản nào cho Mỹ - Trung?

Cục diện hiện nay cho thấy cả Mỹ và TQ đều không ai có ý định nhượng bộ. Liệu kịch bản nào sẽ xảy ra ở Biển Đông trong thời gian tới?

Kịch bản khiến cả hai nói riêng và khu vực nói chung lo lắng chính là chiến tranh quy mô lớn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định, khả năng này rất khó xảy ra, khi TQ vẫn duy trì leo thang căng thẳng ở trong “vùng xám” và không vượt “lằn ranh đỏ”. Chiến lược “tằm thực”, vũ trang từng bước, chiếm biển từng phần của TQ đang tỏ ra hiệu quả khi vừa cưỡng ép được láng giềng, vừa không khiến Mỹ “vỡ bờ”. Bản thân Mỹ cũng còn quá nhiều vấn đề để lo hơn là dấn thân vào một cuộc chiến với TQ.

 

Phía Mỹ và TQ cũng không ít lần va chạm “nguy hiểm” tại Biển Đông. Năm 2013, tàu hải quân TQ suýt có sự va chạm nguy hiểm với tàu tuần dương có tên lửa dẫn đường USS Cowpens của Mỹ. Trước đó vào 2009, Lầu Năm Góc chỉ trích TQ khi nước này cho tàu tiếp cận sát tàu khảo sát hải dương học USNS Impeccable thuộc hải quân Mỹ, “có lúc chỉ cách nhau 7,5 mét”. Đến năm 2014, một máy bay chiến đấu của TQ đã áp sát máy bay trinh sát chống ngầm mang tên Poseiden của Hải quân Mỹ, mà theo mô tả của Mỹ là “nguy hiểm, không an toàn và không chuyên nghiệp”.

Ngoài ra, các hoạt động bay và dùng tàu chiến tuần tra tự do hàng hải của Mỹ tại các khu vực bị TQ chiếm đóng trái phép luôn khiến Bắc Kinh khó chịu. Điển hình như việc Mỹ tiếp cận đảo Tri Tôn, đảo Phú Lâm ở Hoàng Sa; các đá Vành Khăn, Chữ Thập, Subi, v.v… ở Trường Sa, thách thức tuyên bố của TQ.

Trong bối cảnh như thế, nếu cả TQ và Mỹ vô ý va chạm trên biển, liệu chiến tranh có xảy ra?

Năm 2014, sau cuộc họp cấp cao giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Obama, hai bên thống nhất Bản ghi nhớ chung (MOU) giữa Mỹ và TQ về các Quy tắc Ứng xử An toàn trong các vụ đụng độ trên biển và trên không. Bản ghi nhớ này đề cập đến Công ước về các qui định quốc tế để phòng tránh đâm va trên biển (COLREG) năm 1972, các Điều luật về Va chạm, Bộ quy tắc ứng xử cho những chạm trán ngoài ý muốn trên biển (CUES), v.v…

Cho đến nay, sau nhiều “đụng độ” trên biển và trên không, chắc chắn phía Mỹ và TQ đã rút ra các bài học và thỏa thuận cơ bản để cả hai, trong trường hợp ngoài kiểm soát, có thể ngăn chặn một cuộc chiến.

Đỗ Thiện

Quân sự hoá Biển Đông, Trung Quốc gia tăng căng thẳng

Quân sự hoá Biển Đông, Trung Quốc gia tăng căng thẳng

Đô đốc Mỹ cảnh báo: Một khi chiếm đóng xong, TQ sẽ có khả năng mở rộng tầm ảnh hưởng ra hàng ngàn hải lý xuống phía Nam.

Trung Quốc và lời nói dối thập kỷ xung quanh chuyện Biển Đông

Trung Quốc và lời nói dối thập kỷ xung quanh chuyện Biển Đông

Trung Quốc lại có chiêu trò mới về “bản đồ mới của nước CHND Trung Hoa”, đồng thời quốc gia này liên tục có những hành động trái với luật pháp quốc tế tại Biển Đông.

Biển Đông: Cảnh giác với chiến lược “Tam chiến” của Trung Quốc

Biển Đông: Cảnh giác với chiến lược “Tam chiến” của Trung Quốc

Cụm từ “Tam chiến” được Trung Quốc dùng để gây sức ép tâm lý nhằm tạo ra mối đe dọa để răn đe kẻ thù.

Đường chữ U liền nét ở Biển Đông: Chiêu trò mới cho mục đích phi lý

Đường chữ U liền nét ở Biển Đông: Chiêu trò mới cho mục đích phi lý

“Bản đồ mới của nước CHND Trung Hoa” đang được đặt dấu hỏi, liệu đây là một “phát hiện” thực sự hay là sự bịa đặt phục vụ cho mục đích phi lý.

Đường lưỡi bò liền nét: TQ muốn tiếp tục ngang ngược

Đường lưỡi bò liền nét: TQ muốn tiếp tục ngang ngược

Việc TQ chọn thời điểm hiện nay để gia tăng căng thẳng một lần nữa cho thấy Bắc Kinh tỏ ra sành sỏi hơn ai hết trong việc “chớp thời cơ” để khỏa lấp khoảng trống quyền lực.

“Đường lưỡi bò liền nét”- tình tiết mới về tham vọng cũ của Trung Quốc

“Đường lưỡi bò liền nét”- tình tiết mới về tham vọng cũ của Trung Quốc

Mặc dù Trung Quốc với sức mạnh của mình, mưu toan “đổi trắng thay đen”, nhưng điều này không thể làm được trong thế giới hiện đại.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Khi hiệp hội xe ngựa, xe đạp, ô tô có thể kiện máy bay chở khách
Khi hiệp hội xe ngựa, xe đạp, ô tô có thể kiện máy bay chở khách
TuanVietNamicon02/01/2019  
Giống như khi xuất hiện xe đạp, những người nuôi ngựa sẽ đưa hiệp hội xe đạp ra tòa; rồi liên hiệp hội các nhà nuôi ngựa, xe đạp, ô tô, xe lửa sẽ kiện hiệp hội máy bay thương mại…
Vượt lên định mệnh
Vượt lên định mệnh
Tiêu điểmicon01/01/2019  
Như là một quy luật, mỗi giai đoạn lịch sử, khi đất nước gặp phải những thách thức tưởng không thể vượt qua, lại xuất hiện con người trí lự, yêu nước thương dân, đứng mũi chịu sào, cùng dân tộc hoá giải thách thức.   
Bí mật nhà nước, 'vùng cấm' và quyền được biết
Bí mật nhà nước, 'vùng cấm' và quyền được biết
Tiêu điểmicon02/01/2019  
Giải quyết tình trạng lưỡng nan giữa “bí mật nhà nước” và quyền được biết của người dân không phải là điều dễ dàng.  
Chìa khóa cho Việt Nam thịnh vượng
Chìa khóa cho Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon01/01/2019  
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc đi nhắc lại yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết của Đảng. Đó mới chính là chìa khóa để Việt Nam trở nên thịnh vượng.
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Tiêu điểmicon29/12/2018  
Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy nước Mỹ chưa bao giờ chia rẽ hơn hiện nay. Tình hình đang ngày càng xấu đi và dường như vẫn chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm.
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Tiêu điểmicon28/12/2018  
Thăng tiến nhanh, thành danh sớm, không ít “hạt giống đỏ” đã không lo tu dưỡng nên nhanh chóng bị hạ gục bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”.
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon31/12/2018  
Không kịp thời đổi mới đường lối, chính sách là tự mình đánh mất những cơ hội thuận lợi để góp phần phát triển đất nước và tụt hậu so với các quốc gia khác.
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
Tiêu điểmicon27/12/2018  
Tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa, thành viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư nên xây dựng niềm tin với chính quyền, làm cho chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền.
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Tiêu điểmicon26/12/2018  
Các trừng phạt của Mỹ đang ngày càng siết chặt lên cổ Gấu Nga. Nhưng 72% người Nga luôn tin rằng đất nước của họ đang đóng vai trò quan trọng trên trường quốc tế hơn cách đây một thập kỷ.
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
TuanVietNamicon23/12/2018  
Việt Nam cần thay đổi cơ chế trọng dụng nhân tài hiệu quả, thật sự đưa những người có năng lực vào bộ máy để họ cống hiến cho xã hội – một độc giả chia sẻ với Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường”.
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
Tiêu điểmicon24/12/2018  
Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” trên Tuần Việt Nam của VietNamNet đã mở ra cơ hội cho các cá nhân góp sức giúp khát vọng Việt Nam hùng cường có cơ may thành hiện thực. Tôi hi vọng, nói ra có người nghe và thực hiện.
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
TuanVietNamicon19/12/2018  
Trong bối cảnh Trung Quốc bị đánh theo kiểu ‘hội đồng’ như hiện nay thì việc chấp nhận có giới hạn những yêu cầu của đối phương là điều có thể diễn ra, nếu như muốn tồn tại.   
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
TuanVietNamicon18/12/2018  
Tôi đi giữa dòng người và nhận thấy, đó là những dòng năng lượng khổng lồ, trẻ trung, tươi mới – dòng năng lượng tích cực khác xa so với chính nó trên các tuyến phố đông nghẹt, tắc nghẽn hàng ngày.
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Tiêu điểmicon22/12/2018  
Việc ông Trump gợi ý có thể can thiệp vụ Huawei đã gây ra phản ứng mạnh mẽ của một số nghị sĩ Mỹ và cựu quan chức chính phủ, đồng thời làm dấy lên cảnh báo ở nhiều nước khác.
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Tình yêu bóng đá và khát vọng chiến thắng suốt một năm qua đã chứng minh, bóng đá cũng có thể giúp cả dân tộc Việt Nam đoàn kết thành một khối.
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Tiêu điểmicon20/12/2018  
Ngày nay, sức Nhà nước và sức dân đã tăng cả về lượng và chất gấp nhiều chục lần so với trước đây và đang tiếp tục được giải phóng.    
Giải phóng sức Nhà nước để Việt Nam hùng cường
Giải phóng sức Nhà nước để Việt Nam hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Đây là phương thức để sức dân được tiếp cận ngày càng nhiều và đầy đủ với các nguồn tài sản do Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu.
Vụ bắt bà Mạnh: Ông Tập Cận Bình ‘tiến thoái lưỡng nan’
Vụ bắt bà Mạnh: Ông Tập Cận Bình ‘tiến thoái lưỡng nan’
Tiêu điểmicon14/12/2018  
Không thể phủ nhận vụ bắt giữ CFO của Huawei là một giai đoạn mới trong cuộc chiến thương mại Trung - Mỹ.    
Vì sao Việt Nam tụt hậu?
Vì sao Việt Nam tụt hậu?
Tiêu điểmicon13/12/2018  
Câu hỏi đặt ra, tại sao chúng ta không những không đạt được mục tiêu đề ra trong hai chính sách lớn tôi nêu ở đây, mà ngược lại?
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Cuộc khẩu chiến điện – than là một ví dụ nhỏ trong toàn bộ bức tranh ngành điện đang thiếu vắng một cơ chế cạnh tranh đầy đủ và lành mạnh.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN