Bỗng dưng đỗ, bỗng dưng trượt, ‘bỗng dưng’ thành… Giáo sư

Quốc Phong Nhà báo, sống tại Hà Nội

Có thể tạm hình dung ra bức tranh lớn hơn của ngành giáo dục xét ở góc độ chất lượng đào tạo, tuyển dụng và đạo đức của các nhà giáo và các nhà quản lý giáo dục.

 - Qua đó có thể tạm hình dung ra bức tranh lớn hơn của ngành giáo dục nước nhà xét ở góc độ chất lượng đào tạo, tuyển dụng và đạo đức của các nhà giáo và các nhà quản lý giáo dục.

Chỉ trong hơn một tháng lại đây, ngành giáo dục ngập trong những trận “bão” dư luận. Cô giáo bắt học sinh uống nước giẻ lau bảng, cô giáo im lặng không giảng bài cả học kỳ, cô giáo bắt học sinh quỳ…, đó là những cụm từ nóng hổi về giáo dục đầu năm nay.

Đã có nhiều phân tích mổ xẻ nguyên nhân của những hiện tượng đáng buồn này từ các góc độ khác nhau: chính sách giáo dục, những biến đổi theo chiều hướng đi xuống của đời sống văn hóa xã hội nói chung, căn bệnh thành tích nặng nề… Nhưng có một khía cạnh rõ ràng không thể thờ ơ. Đó là những lộn xộn trong việc tuyển dụng, phong học hàm, học vị cho người thầy – những người không chỉ mang trọng trách truyền thụ kiến thức mà còn cả nhân cách cho học sinh, sinh viên.

Bỗng dưng trúng tuyển, bỗng dưng mất việc…

Sự việc “hy hữu” xảy ra sau khi phúc khảo kỳ thi tuyển giáo viên ở Quảng Ngãi, đã có 13 người đậu thành rớt, 8 thí sinh rớt lại đậu. Thậm chí còn bi hài hơn khi trong đó có 1 thí sinh từ rớt đã thành... thủ khoa. Đáng chú ý, tại hội đồng thi tuyển giáo viên huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi), mới có 86 thí sinh xin phúc khảo thì có đến 70 thí sinh được tăng từ 10-14 điểm (thang điểm 100).

Trước những bất thường này, ngày 9/4, Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi cho biết, sẽ thành lập 3 đoàn kiểm tra, gồm cán bộ chuyên môn của các sở ngành liên quan và Công an tỉnh, nhằm làm rõ có hay không sự gian dối trong kết quả chấm phúc khảo.

Sự việc hơn 500 giáo viên tại huyện Krông Pắk, tỉnh Đăk lăk bỗng dưng bị mất việc vì nằm ở diện “dôi dư” đã khiến cho các thầy cô và người dân nơi đây xôn xao lo lắng. Sau đó lại rộ thêm chuyện nhiều giáo viên trong số này từng phải chi tiền để xin việc. Có người “chạy” đến cả trăm triệu để được suất dạy hợp đồng với mức lương tạm tuyển bèo bọt (1-2 triệu) và ráng chờ đến lượt được xét vào biên chế chính thức ở một huyện nghèo.

Chỉ nghe đã thấy lòng trĩu nặng và khó chấp nhận về tình trạng tiêu cực “chạy để được làm thầy”. Học trong một môi trường như thế thì thế hệ tương lai sẽ ra sao? 

{keywords}
Chạy để làm giáo thầy, nghe mới buồn làm sao. Tranh minh họa: Tuổi trẻ

Rồi chuyện Hội đồng chức danh phong học hàm cấp nhà nước phải dừng phê duyệt danh sách ứng viên trong năm 2017 xét phong chức danh GS, PGS theo yêu cầu thanh tra lại của Thủ tướng. Cuối cùng “lộ” ra đến 41/94 trường hợp phải rà soát lại không đạt tiêu chí đề ra hoặc đã chủ động gửi đơn xin rút khỏi danh sách vì tự nhận mình chưa hội đủ tiêu chuẩn.

Điều này cho thấy rất có khả năng nhiều năm qua, việc xét phong học hàm chưa thật sự nghiêm túc. Dưới làm phiên phiến rồi đẩy trách nhiệm lên trên. Trên thì lại không nắm chắc bằng cơ sở cho nên cứ tin vào chữ ký xác nhận, đề nghị của cơ sở. Cuối cùng thì... “úm ba la” chẳng ai đứng ra chịu trách nhiệm.

Vụ việc cũng cho thấy nhiều trí thức nước nhà vẫn còn tư duy chạy theo những danh vị mà mình chưa xứng đáng. Bên cạnh đó là một số quan chức háo danh, chưa đủ giờ giảng trên giảng đường cũng chạy bằng được những tờ xác nhận mà chỉ nghe đã có phần vô lý khi mà với họ, thời gian làm công tác quản lý còn không đủ nói chi thời gian đi giảng.

Nên chăng sau vụ việc này, cần nghiêm túc xử lý từng chữ ký của những thành viên có trách nhiệm, không thể nhẹ nhàng cho qua theo lối “rút kinh nghiệm sâu sắc”. Chỉ có kỷ luật nghiêm khắc thì mới có thể ngăn chặn sai phạm tái diễn, đỡ tốn kém tiền thuế của dân chỉ cho việc thành lập đoàn thanh tra đi xác minh như vừa rồi. 

{keywords}
So với năm 2014, số lượng ứng viên giáo sư, phó giáo sư năm 2017 cao gấp 1,9 lần. Đồ họa: Tiền Phong

Chỉ sơ sơ 3 ví dụ này đã phần nào cho thấy một bức tranh ảm đạm, tiêu cực trong công tác tuyển dụng giáo viên ở những nơi xa xôi hẻo lánh, cho đến nơi có quyền xét phong hàm GS, PGS. Qua đó có thể tạm hình dung ra bức tranh lớn hơn của ngành giáo dục nước nhà xét ở góc độ chất lượng đào tạo, ở khâu tuyển dụng và đạo đức của các nhà giáo và các nhà quản lý giáo dục. Mà đó mới chỉ là những trường hợp “bị lộ”, còn bao nhiêu “đồng chí chưa bị lộ” nữa?

Giáo dục và đào tạo là lĩnh vực hết sức hệ trọng, biểu hiện trình độ phát triển của mỗi nước. Ngay từ khi giành được chính quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Do đó, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ quan trọng của cách mạng Việt Nam.

Tuy nhiên, có vẻ như ngành giáo dục chúng ta nói vậy mà chưa phải vậy? Đã đến lúc ngành giáo dục nước nhà phải có một cuộc “đại phẫu” thật triệt để chứ không chỉ dừng lại ở khâu hô hào chung chung mà thiếu thực chất. Trong đó, việc chấn chỉnh những bất cập trong đào tạo, tuyển chọn người thầy, xác lập lại và phát huy vai trò của họ chắc chắn phải được coi là nhiệm vụ quan trọng.

Quốc Phong

Những ‘kẻ cứng đầu’ ấy đã không phải chuyển trường

Những ‘kẻ cứng đầu’ ấy đã không phải chuyển trường

Khác với nhiều người chọn né tránh đấu tranh, “những kẻ cứng đầu” ấy cảm thấy sự thôi thúc phải đấu tranh lớn hơn và họ đã góp phần vào những bước tiến lịch sử.

Hoá giải mặt trái của thứ giáo dục “cá ăn kiến, kiến ăn cá”

Hoá giải mặt trái của thứ giáo dục “cá ăn kiến, kiến ăn cá”

Để không còn những biểu hiện của thứ giáo dục quỳ gối, giáo dục bạo hành, ăn miếng trả miếng, cá ăn kiến, kiến ăn cá, thì chỉ với người thầy thôi, là chưa đủ và không công bằng.

Trẻ uống nước giặt giẻ lau: Chúng ta quên dạy về lòng tự trọng?

Trẻ uống nước giặt giẻ lau: Chúng ta quên dạy về lòng tự trọng?

Bạn nghĩ gì khi nghe chuyện một cô giáo lên lớp không giảng bài? Bạn nghĩ gì khi biết một đứa trẻ phải uống nước bẩn từ hình phạt của cô giáo? 

Nhà giáo sẽ là người thầy "quyền lực" hay "quyền uy"?

Nhà giáo sẽ là người thầy "quyền lực" hay "quyền uy"?

Tại sao học sinh tiểu học Việt Nam lại có tinh thần nhẫn nại và sự chịu đựng bền bỉ đến thế cho dù trong nhiều giờ học giáo viên chỉ đọc đi đọc lại nội dung sách giáo khoa một cách rất nhàm chán?

Giáo viên nhà to xe đẹp có trông chờ vào lương?

Giáo viên nhà to xe đẹp có trông chờ vào lương?

Tăng lương giáo viên và miễn học phí THCS: Sao lại không thực hiện chính sách có nội dung hợp lòng dân và đáp ứng đúng nhu cầu khách quan như thế?    

Cô giáo quỳ xin lỗi phụ huynh: Là giảng viên, tôi thấy…

Cô giáo quỳ xin lỗi phụ huynh: Là giảng viên, tôi thấy…

Xét cho cùng, trong môi trường giáo dục, mọi hành xử đều phải xuất phát từ sự tự tôn trọng và tôn trọng lẫn nhau, nếu không hệ quả sẽ chỉ là sự hỗn loạn.    

Cô giáo bị buộc quỳ gối và “nền giáo dục không quỳ gối”

Cô giáo bị buộc quỳ gối và “nền giáo dục không quỳ gối”

Trong chuỗi những hành vi bạo lực học đường, bạo lực bệnh viện, cái xấu cái ác ngang nhiên tấn công trực diện vào nền tảng đạo đức xã hội: Người thầy giáo và người thầy thuốc.

 

tin nổi bật

Các quốc đảo Thái Bình Dương trong ‘vòng ngắm’ của Trung Quốc

Chuyến thăm kéo dài 10 ngày của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới các quần đảo Thái Bình Dương giàu tài nguyên đã đưa nơi từng bị coi là "vùng nước khuất ngoại giao" trở thành tâm điểm chú ý trên bản đồ địa chính trị thế giới.

Tác động của khủng hoảng kép đến kinh tế Việt Nam

Những hệ lụy của khủng hoảng kép trên thế giới đã nêu trong bài trước sẽ có thể ảnh hưởng xấu đến phục hồi kinh tế đến nước ta như thế nào?

Khủng hoảng kép chưa từng có tiền lệ

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lần này có 2 đặc điểm nổi bật, chưa có tiền lệ so với các cuộc khủng hoảng trước mà nhân loại từng chứng kiến.

Khẩu trang và miễn dịch cộng đồng

Gần đây, tôi đến một cơ quan nhà nước nhưng không được cho vào. Những người bảo vệ - trong khi không hề đeo khẩu trang - dứt khoát không cho tôi đi qua cổng vì không có khẩu trang.

Viết giữa hai dòng chữ trên báo và trên Facebook

Gần đây, trên Facebook tôi viết một status ngắn phê phán một bức ảnh chụp tấm áp phích cổ động SEA Games 31. Tấm áp phích đó có tận 5 lỗi ngữ pháp rất ngớ ngẩn, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, ví dụ, “Đại hội thể thao Đông Lam Á”, “Welcom”.

Thực nghiệm bắn nỏ thần: Tìm về truyền thuyết để minh chứng lịch sử oai hùng

Đánh giá kết quả thực nghiệm bắn nỏ Liên Châu tại khu di tích Cổ Loa, các nhà khoa học, tướng lĩnh quân đội cơ bản cho rằng đây là công trình nghiên cứu có hiệu quả, nỏ bắn được nhiều mũi tên, có tầm xa và độ sát thương…

Bệnh viện mà lại thiếu thuốc, điểm nghẽn ở đâu cần xóa ngay

Đúng như những gì đã dự đoán mấy tháng trước, chuỗi cung ứng thuốc chữa bệnh đã thực sự bị đứt gãy, nhiều bệnh viện lâm vào tình trạng thiếu thuốc và vật tư y tế.

Món nợ mang tên độc quyền vàng

Câu chuyện tranh cãi về quản lý thị trường vàng dường như đã có tín hiệu để đi đến hồi kết.

Chuyện thu thuế, thị trường đất đai từ trả lời của Bộ trưởng Hồ Đức Phớc

Tại phiên chất vấn của Quốc hội hôm qua, có một số quan điểm rất đáng lưu tâm về sự phát triển của thị trường bất động sản, về thị trường đất đai.

Đổi mới ngành ngoại thương, hội nhập kinh tế từ bên trong

Anh Ba Châu vào gặp anh em chúng tôi và đề nghị xây dựng đề cương về cải cách hệ thống ngân hàng. Sau đề tài về ngân hàng, chúng tôi tập trung nghiên cứu về việc đổi mới ngành ngoại thương và hội nhập kinh tế từ bên trong (kinh tế vùng).

Tân Thủ tướng Australia bước lên đỉnh cao nhờ nghị lực phi thường

Với câu chuyện cá nhân đầy xúc động và nghị lực phi thường, ông Anthony Albanese dẫn dắt Công đảng Australia vượt qua thách thức của phe đối lập và trở thành Thủ tướng mới của xứ sở chuột túi.

Thành phố của Đức và cách dạy những bài học lịch sử

Cách dạy và học lịch sử. Các câu hỏi lịch sử. Ôn cố tri tân, không chỉ để rút kinh nghiệm mà còn để nhìn về tương lai, dự báo và chuẩn bị, và còn ngăn chặn và răn đe: lịch sử sẽ phán xét.

Những rào cản đất đai

Đất đai là nguồn lực rất lớn nhưng lại đang bị trói bởi nhiều quy định, làm cho nguồn lực này chưa thể thị trường hóa, trở thành nguồn lực cho nền kinh tế.

Đồng bằng sông Cửu Long: Quy hoạch phải vượt lên trên lợi ích cục bộ địa phương

Hội nghị cán bộ toàn quốc diễn ra mới đây nhằm triển khai phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Học thuyết Monroe của Australia giữa thỏa thuận an ninh Trung Quốc - Solomon

Sự đổ dồn chú ý về hiệp ước an ninh gần đây giữa Trung Quốc và quần đảo Solomon làm sáng tỏ khái niệm về phạm vi ảnh hưởng trong khu vực của Australia. Tại sao Australia lại cảm thấy lo lắng?