Trong cuộc đua vũ khí siêu vượt âm (hypersonic weapons) gay gắt giữa các cường quốc, Nga và Trung Quốc nổi lên như hai ứng cử viên hàng đầu với những hệ thống tên lửa siêu vượt âm có khả năng thay đổi cục diện tác chiến hiện đại. 

Nga tự hào với những tên lửa tốc độ khủng và khả năng xuyên thủng phòng thủ đối phương, trong khi Trung Quốc dẫn đầu về số lượng triển khai cùng sự linh hoạt trong vận hành. 

Bài phân tích dưới đây dựa trên các nguồn thông tin quân sự (National Security Journal, Foreign Policy và The Defense Watch) sẽ làm rõ sự khác biệt về công nghệ và thông số kỹ thuật giữa hai bên, giúp hiểu rõ hơn ai đang nắm lợi thế trong lĩnh vực vũ khí tương lai này. 

Tên lửa siêu vượt âm Avangard 3.jpg
Tên lửa Avangard được Nga giới thiệu như vũ khí siêu vượt âm “bất khả chiến bại” và xuyên thủng mọi lá chắn phòng thủ. Ảnh: RIA

Theo nationalsecurityjournal.org, vũ khí siêu vượt âm (hypersonic weapons) là những vũ khí di chuyển với tốc độ trên Mach 5, tức hơn 6.000 km/h, kết hợp khả năng cơ động khó lường khiến hệ thống phòng thủ tên lửa truyền thống gần như bất lực. 

Cả Nga và Trung Quốc đều đã đưa vào biên chế thực tế các hệ thống này, trong khi Mỹ vẫn đang trong giai đoạn bắt kịp. Sự so sánh giữa tên lửa siêu vượt âm (hypersonic) của Nga và Trung Quốc không chỉ nằm ở tốc độ mà còn ở thiết kế, tầm bắn, khả năng né tránh và vai trò chiến lược. 

Nga hiện dẫn đầu về tốc độ thuần túy nhờ hệ thống tên lửa Avangard, một hypersonic glide vehicle (HGV) được đưa vào hoạt động từ cuối những năm 2010. 

Avangard được phóng bởi tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-18, đạt tốc độ tối đa được công bố lên đến Mach 20 hoặc thậm chí Mach 27 trong một số nguồn, tương đương hơn 20.000 km/h. 

Sau khi tách khỏi tầng đẩy, phương tiện lướt có thể cơ động mạnh mẽ trong khi bay qua tầng khí quyển dày đặc, kết hợp đầu đạn hạt nhân hoặc thông thường với tầm xa hơn 6.000 km. 

Tên lửa siêu vượt âm DF 17 Trung Quốc.jpg
Tên lửa DF-17 Trung Quốc trong cuộc diễu binh. Ảnh: Nevskii-bastion.ru

Thiết kế này cho phép Avangard bay theo quỹ đạo không thể đoán trước, tạo lợi thế lớn trong việc xuyên thủng lá chắn phòng thủ tên lửa.

Bên cạnh đó, Nga còn có tên lửa Kinzhal, tên lửa phóng từ máy bay với tốc độ khoảng Mach 10 và tầm bắn khoảng 2.000 km, dù hiệu quả thực chiến đã bị đặt dấu hỏi sau các cuộc xung đột gần đây. 

Theo nationalsecurityjournal.org, ngược lại, Trung Quốc tập trung phát triển dòng tên lửa DF-17 kèm theo DF-ZF hypersonic glide vehicle (HGV), được giới thiệu công khai từ năm 2019. 

Hệ thống này sử dụng tên lửa đẩy đạn đạo để đưa phương tiện lướt lên cao, sau đó tách ra và lướt với tốc độ Mach 5 đến Mach 10, tầm bắn ước tính 1.800-2.500 km. 

Điểm mạnh của tên lửa DF-17 nằm ở khả năng cơ động linh hoạt ở độ cao thấp hơn, phù hợp cho các nhiệm vụ tấn công chính xác vào mục tiêu di động như tàu sân bay hoặc căn cứ quân sự. 

Tên lửa siêu vượt âm avangard 1.jpg
Tên lửa Avangard không chỉ đạt tốc độ siêu vượt âm mà còn có khả năng xuyên thủng lá chắn tên lửa hiện đại nhất. Ảnh: RIA

Trung Quốc còn phát triển thêm các biến thể như YJ-21 dành cho hải quân, nhấn mạnh vai trò chống tiếp cận (A2/AD) ở khu vực Tây Thái Bình Dương. 

Theo các đánh giá gần đây, Bắc Kinh dẫn đầu về quy mô sản xuất và số lượng hệ thống đã triển khai, với nhiều cuộc thử nghiệm thành công và tích hợp đa nền tảng. 

Theo thedefensewatch.com, về công nghệ cốt lõi, cả hai quốc gia đều sử dụng nguyên lý/công nghệ boost-glide, tức dùng tên lửa đẩy để tăng tốc ban đầu rồi chuyển sang giai đoạn lướt hypersonic. 

Nga ưu tiên tốc độ cực cao và tầm xa chiến lược, giúp Avangard trở thành vũ khí răn đe hạt nhân mạnh mẽ với khả năng thay đổi quỹ đạo liên tục. Tuy nhiên, hạn chế về sản xuất hàng loạt và phụ thuộc vào công nghệ cũ hơn có thể ảnh hưởng đến số lượng. 

Trung Quốc lại thể hiện sự vượt trội trong khâu vật liệu chịu nhiệt, hệ thống dẫn đường và khả năng sản xuất quy mô lớn, cho phép họ triển khai nhiều hệ thống hơn với tính linh hoạt cao hơn trong môi trường tác chiến khu vực. 

Tên lửa siêu vượt âm DF 17 Trung Quốc 1.jpg
Tên lửa vượt siêu âm DF-17 Trung Quốc trong cuộc diễu binh. Ảnh: Topwar

Tốc độ của tên lửa DF-17 thấp hơn tên lửa Avangard nhưng bù lại là khả năng vận hành thực tế tốt hơn ở tầng khí quyển dày, giúp né radar và tên lửa đánh chặn hiệu quả. 

Theo thedefensewatch.com, khi so sánh tổng thể, Nga chiếm ưu thế rõ nét về tốc độ tối đa và tiềm năng xuyên thủng phòng thủ chiến lược toàn cầu. Ngược lại, Trung Quốc dẫn đầu về khả năng vận hành thực tiễn, số lượng và sự phù hợp với chiến lược chống tiếp cận. 

Không bên nào có lợi thế tuyệt đối; hiệu quả thực chiến sẽ phụ thuộc vào kịch bản cụ thể, hệ thống hỗ trợ và khả năng chỉ huy. 

Các chuyên gia nhận định cuộc đua này vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, với cả hai nước đều đầu tư mạnh mẽ để cải tiến vật liệu, động cơ scramjet và công nghệ dẫn đường. 

Tên lửa hypersonic Nga mang tính “bùng nổ” về tốc độ và sức mạnh răn đe, trong khi hệ thống của Trung Quốc nổi bật nhờ sự linh hoạt và khả năng triển khai rộng rãi. 

Cuộc đối đầu công nghệ này không chỉ phản ánh sức mạnh quân sự mà còn định hình cục diện an ninh toàn cầu trong những năm tới. Theo dõi sát sao các thử nghiệm mới sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn ai sẽ dẫn dắt cuộc chơi siêu vượt âm trong tương lai. 

(Theo National Security Journal, Foreign Policy và The Defense Watch)