Sau nhiều thập kỷ phát triển và thử nghiệm, tên lửa Bulava đã chính thức trở thành trụ cột không thể lay chuyển trong bộ ba hạt nhân của Nga.
Với khả năng ẩn mình dưới lòng biển sâu và xuyên thủng những lưới phòng không dày đặc nhất, dòng tên lửa Bulava đang định nghĩa lại cán cân quyền lực quân sự toàn cầu trong kỷ nguyên mới.
Tháng 5/2024, Nga chính thức đưa tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ tàu ngầm RSM-56 Bulava vào biên chế đầy đủ. Là vũ khí then chốt trang bị cho lớp tàu ngầm hạt nhân chiến lược Borei, tên lửa Bulava đại diện cho trụ cột quan trọng trong bộ ba hạt nhân của Nga, giúp Moscow duy trì khả năng răn đe chiến lược từ dưới đáy đại dương trong bối cảnh căng thẳng quốc tế gia tăng.
Tên lửa Bulava (còn gọi là R-30 hoặc SS-N-32 theo ký hiệu NATO) là tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ tàu ngầm (SLBM) sử dụng nhiên liệu rắn ba tầng, do Viện Công nghệ Nhiệt Moscow phát tiển.
Tên lửa Bulava được thiết kế để phóng từ tàu ngầm lớp Borei (Project 955/955A), mỗi tàu mang 16 quả. Với thiết kế hiện đại, tên lửa Bulava có thể phóng khi tàu ngầm đang di chuyển ngầm, từ vị trí nghiêng, mang lại tính linh hoạt và khả năng sống sót cao trước các đòn tấn công phủ đầu.
Theo missilethreat.csis.org, về thông số kỹ thuật, tên lửa Bulava có chiều dài khoảng 12,1 mét (trong container phóng khoảng 12,1-13,5 mét), đường kính thân khoảng 2 mét, trọng lượng phóng khoảng 36,8 tấn.
Tầm bắn của tên lửa Bulava được ước tính từ 8.300 km đến hơn 9.300 km tùy theo tải trọng, đủ sức vươn tới hầu hết các mục tiêu quan trọng trên lãnh thổ đối phương từ các khu vực biển an toàn.
Tải trọng đầu đạn khoảng 1.150 kg, cho phép mang từ 6 đến 10 đầu đạn hạt nhân độc lập nhắm mục tiêu (MIRV), mỗi đầu đạn có sức nổ ước tính 100-150 kiloton.
Hệ thống dẫn đường chính là quán tính kết hợp astro-inertial và có thể cập nhật từ GLONASS, mang lại độ chính xác với bán kính sai số vòng tròn (CEP) khoảng 250-300 mét.
Các đầu đạn có khả năng cơ động trong giai đoạn cuối, kết hợp mồi nhử, giúp tăng khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa.
Tầng thứ ba sử dụng nhiên liệu lỏng để nâng cao khả năng điều chỉnh quỹ đạo và phân tách đầu đạn chính xác hơn.
Theo missilethreat.csis.org, công nghệ nhiên liệu rắn là điểm nổi bật của tên lửa Bulava so với một số tên lửa SLBM cũ sử dụng nhiên liệu lỏng.
Nó cho phép tên lửa Bulava được giữ ở trạng thái sẵn sàng cao, giảm thời gian chuẩn bị và tăng độ an toàn khi vận hành trên tàu ngầm.
Quá trình phát triển tên lửa Bulava gặp nhiều thách thức với một số vụ thử thất bại do lỗi sản xuất và linh kiện, nhưng sau các cuộc thử nghiệm thành công liên tiếp, đặc biệt là loạt phóng năm 2018, tên lửa đã được chấp nhận chính thức vào biên chế.
Tính đến năm 2025, khoảng 128 quả tên lửa Bulava đã được triển khai trên 8 tàu ngầm Borei.
Tên lửa Bulava được coi là phiên bản hải quân của tên lửa đất liền Topol-M, dù có nhiều điểm khác biệt trong thiết kế.
Việc sử dụng nhiên liệu rắn và khả năng cơ động giúp tên lửa Bulava bay theo quỹ đạo thấp hơn, khó bị phát hiện sớm.
Trong chiến lược hạt nhân của Nga, tên lửa Bulava góp phần củng cố lực lượng hải quân hạt nhân, bổ sung cho các tên lửa đất liền và máy bay ném bom chiến lược, duy trì khả năng trả đũa thứ hai đáng tin cậy.
Mặc dù thông tin chi tiết kỹ thuật vẫn được giữ bí mật cao độ, các nguồn phân tích phương Tây như CSIS và Wikipedia đều ghi nhận tên lửa Bulava là bước tiến quan trọng giúp Nga hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm hạt nhân.
Tên lửa Bulava tiếp tục được thử nghiệm và hoàn thiện, đồng thời Nga đang phát triển thế hệ tàu ngầm thứ năm để mang theo các phiên bản nâng cấp trong tương lai.
Tên lửa Bulava không chỉ là một vũ khí mà còn là biểu tượng cho nỗ lực duy trì vị thế siêu cường hạt nhân của Nga trong kỷ nguyên mới, nơi công nghệ tên lửa dưới biển đóng vai trò then chốt trong cán cân chiến lược toàn cầu.
(Theo CSIS, missilethreat.csis.org, defence-ua.com)
.svg){kind=icon}
