Tên lửa BrahMos tốc độ Mach 3, công nghệ bay sát mặt biển (sea-skimming), khó bị đánh chặn, giúp nâng tầm răn đe ven biển mạnh mẽ trước những thách thức an ninh ngày càng gia tăng.
Tên lửa BrahMos là sản phẩm hội tụ tinh hoa quân sự từ hai cường quốc Nga và Ấn Độ, được mệnh danh là tên lửa hành trình chống hạm nhanh nhất thế giới hiện nay. Sự vượt trội của dòng tên lửa này bắt nguồn từ hệ thống động cơ phản lực tĩnh (ramjet) hai giai đoạn.
Giai đoạn đầu sử dụng động cơ đẩy nhiên liệu rắn để đưa tên lửa đạt tốc độ siêu thanh ngay sau khi rời bệ phóng. Ở giai đoạn hai, động cơ ramjet nhiên liệu lỏng kích hoạt, cho phép tên lửa duy trì vận tốc ổn định ở mức Mach 2.8 đến Mach 3.0 trong suốt hành trình bay.
Tốc độ này gấp gần ba lần vận tốc âm thanh, khiến các hệ thống phòng thủ đối phương có rất ít thời gian để phản ứng kể từ khi phát hiện mục tiêu.
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng và các nước ven biển tìm kiếm giải pháp nâng cao năng lực răn đe, tên lửa BrahMos nổi lên như một trong những vũ khí hiện đại và hiệu quả nhất mà Ấn Độ đang thúc đẩy xuất khẩu.
BrahMos không đơn thuần là tên lửa hành trình, mà là sản phẩm kết tinh công nghệ từ liên doanh Ấn-Nga, với tốc độ siêu thanh và khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ hiện đại.
Tên lửa BrahMos được phát triển bởi BrahMos Aerospace - liên doanh giữa Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) và Tập đoàn NPO Mashinostroyeniya của Nga, dựa trên nền tảng tên lửa P-800 Oniks của Nga.
Tên gọi BrahMos lấy từ hai con sông Brahmaputra (Ấn Độ) và Moskva (Nga), tượng trưng cho sự hợp tác chiến lược giữa hai quốc gia.
Dự án khởi động từ năm 1998, với Ấn Độ nắm 50,5% cổ phần và Nga 49,5%. Tên lửa BrahMos chính thức đi vào biên chế Quân đội Ấn Độ từ những năm 2000 và đã được nâng cấp liên tục về tầm bắn cũng như khả năng tích hợp trên nhiều nền tảng phóng.
Về công nghệ cốt lõi, BrahMos là tên lửa hành trình hai tầng siêu thanh. Tầng đầu tiên sử dụng động cơ tên lửa nhiên liệu rắn (solid propellant booster) để đẩy tên lửa đạt tốc độ siêu thanh ngay sau khi phóng.
Sau khi tách ra, tầng thứ hai là động cơ ramjet nhiên liệu lỏng kích hoạt, duy trì tốc độ hành trình lên đến Mach 2.8-3.0 (khoảng 3.700 km/h).
Xe phóng tên lửa BrahMos của Quân đội Ấn Độ xuất hiện trong cuộc diễu binh kỷ niệm Ngày Cộng hòa tại New Delhi, Ấn Độ, ngày 26/1. Ảnh: straitstimes.com
Tốc độ này mang lại lợi thế quyết định: thời gian bay cực ngắn, khiến hệ thống phòng không đối phương khó phát hiện và đánh chặn kịp thời.
So với các tên lửa hành trình siêu âm thông thường, tên lửa BrahMos có thời gian tiếp cận mục tiêu nhanh hơn đáng kể, đồng thời mang lại động năng va chạm lớn hơn, tăng sức phá hủy.
Tầm bắn của tên lửa BrahMos phụ thuộc vào biến thể và nền tảng phóng. Phiên bản xuất khẩu thường giới hạn ở khoảng 290 km theo quy định kiểm soát công nghệ, trong khi các phiên bản Ấn Độ đã được mở rộng lên 450-900 km ở một số biến thể.
Tên lửa BrahMos có thể bay ở độ cao hành trình lên đến 15 km và chuyển sang chế độ sea-skimming (bay sát mặt biển) chỉ 3-10 mét ở giai đoạn cuối, giúp né tránh radar.
Độ chính xác cao với sai số vòng tròn (CEP) dưới 1 mét nhờ hệ thống dẫn đường kết hợp: inertial navigation system (INS) và GNSS (GPS/GLONASS/NavIC) ở giai đoạn giữa đường bay, kết hợp radar chủ động (active radar homing - ARH) ở giai đoạn cuối.
Nguyên tắc “bắn và quên” (fire and forget) cho phép người vận hành rời khỏi vị trí sau khi phóng.
Theo brahmos.com, đầu đạn thông thường nặng 200-300 kg, loại bán xuyên giáp (semi-armour-piercing) hoặc nổ cao, đủ sức gây thiệt hại nghiêm trọng cho tàu chiến cỡ trung và lớn hoặc mục tiêu mặt đất kiên cố.
Xe phóng tên lửa BrahMos của Quân đội Ấn Độ được trưng bày trong cuộc diễu binh Ngày Quân đội tại New Delhi ngày 15/1/2013. Ảnh: Lưu trữ
Thiết kế khí động học với cánh delta và vật liệu giảm tiết diện radar (low RCS) giúp tên lửa BrahMos sở hữu khả năng tàng hình tương đối, khó bị phát hiện từ xa.
Tên lửa BrahMos có thể phóng từ nhiều nền tảng: tàu mặt nước, bệ phóng di động trên bộ (TEL), máy bay chiến đấu (như Su-30MKI) và thậm chí tàu ngầm trong các biến thể đang phát triển.
Sự linh hoạt này cho phép xây dựng hệ thống phòng thủ bờ biển toàn diện, kết hợp tấn công chống hạm và tấn công mặt đất.
Theo missilethreat.csis.org, so với các tên lửa hành trình siêu âm khác trên thế giới, tên lửa BrahMos nổi bật nhờ tốc độ siêu thanh duy trì suốt hành trình, kết hợp công nghệ ramjet và hệ thống dẫn đường tiên tiến.
Điều này không chỉ nâng cao khả năng sống sót của tên lửa mà còn tạo áp lực lớn lên hệ thống radar và tên lửa phòng không hiện tại của nhiều quốc gia.
Ấn Độ liên tục nâng cấp tên lửa BrahMos, hướng tới các phiên bản tầm xa hơn và tích hợp sâu hơn với nền tảng nội địa, đồng thời phát triển BrahMos-II (phiên bản siêu vượt âm - hypersonic) nhằm dẫn đầu công nghệ tốc độ Mach 5+ trong tương lai.
Tên lửa BrahMos đại diện cho bước tiến của công nghệ tên lửa hiện đại: tốc độ, độ chính xác và tính linh hoạt kết hợp hoàn hảo.
Trong môi trường tác chiến hiện đại nơi thời gian phản ứng ngày càng ngắn, những vũ khí như tên lửa BrahMos đang định hình lại cán cân sức mạnh trên biển, mang lại lợi thế rõ rệt cho các quốc gia đầu tư chiến lược vào khả năng phòng thủ ven bờ.
Nga tự hào với tên lửa Avangard tốc độ khủng Mach 27, Trung Quốc dẫn đầu số lượng và linh hoạt cơ động với tên lửa DF-17. Trong cuộc đua vũ khí siêu vượt âm, tốc độ khủng hay khả năng vận hành vô đối sẽ chiếm ưu thế, thay đổi cuộc chơi?
KNDS vừa ra mắt MATARIS đạn lượn cảm tử ‘Made in France’ đầu tiên, từ tầm ngắn 10km đến tầm xa 100km. Với thiết kế linh hoạt, đầu đạn mạnh mẽ và khả năng chống nhiễu cao, MATARIS đang trở thành vũ khí then chốt trên chiến trường hiện đại.
Sở hữu tốc độ 1Gbps và khả năng thống trị vùng cực, mạng lưới Internet vệ tinh Rassvet của Nga đang thách thức Starlink bằng một triết lý công nghệ hoàn toàn mới.
.svg){kind=icon}
